Theo Thông tư 50/2025, từ ngày 1/6, toàn bộ xăng khoáng không chì truyền thống sẽ phải phối trộn thành xăng E10 trước khi bán ra thị trường. Tuy nhiên, để đảm bảo quyền lợi và sự an tâm cho một bộ phận lớn người tiêu dùng chưa sẵn sàng chuyển đổi, mặt hàng xăng sinh học vẫn sẽ tiếp tục được kinh doanh rộng rãi tại các trạm bơm cho đến hết năm 2030.
Sự hiện diện song song của E10 và E5 RON 92 mang ý nghĩa chiến lược nhằm tạo ra một khoảng thời gian đệm cần thiết cho thị trường. Về mặt kỹ thuật, điểm khác biệt lớn nhất giữa hai loại nhiên liệu này nằm ở tỷ lệ cồn sinh học và chỉ số chống kích nổ. Xăng E5 RON 92 chứa 5% ethanol với chỉ số octane là 92, trong khi xăng E10 chứa 10% ethanol và sở hữu chỉ số octane 95 mạnh mẽ hơn. Khoảng thời gian từ nay đến hết năm 2030 là vừa đủ để các phương tiện đời cũ (vốn chỉ tương thích với tỷ lệ cồn thấp dưới 5%) tiếp tục vận hành an toàn, đồng thời cho phép người dân dần thích nghi và nâng cấp phương tiện.
Xe cũ tại Việt Nam cần lưu ý gì khi chuyển sang xăng E10?
Khi xăng E10 dần được sử dụng tại Việt Nam, mối quan tâm lớn nhất của nhiều khách hàng là liệu xe đời cũ có bị ảnh hưởng khi dùng nhiên liệu chứa ethanol hay không.
E10 là loại xăng có tối đa 10% ethanol. Với phần lớn ô tô, xe máy đời mới đang lưu hành tại Việt Nam, loại nhiên liệu này không phải vấn đề lớn vì xe đã được thiết kế để hoạt động với nhiên liệu chứa ethanol ở mức thấp như E5 hoặc E10.
Tuy nhiên, nhóm xe quá cũ, đặc biệt các mẫu sản xuất trước những năm 2000, cần được kiểm tra kỹ hơn. Nguyên nhân là ethanol có đặc tính hút ẩm và tính dung môi cao hơn xăng khoáng thông thường, có thể ảnh hưởng đến một số vật liệu cũ trong hệ thống nhiên liệu.
Các chi tiết dễ bị tác động gồm ống dẫn nhiên liệu, gioăng cao su, màng bơm xăng, bình xăng thép hoặc các bộ phận bằng nhôm, kẽm trong bộ chế hòa khí. Nếu sử dụng lâu dài, ethanol có thể khiến những vật liệu này lão hóa nhanh hơn, trương nở, khô cứng, ăn mòn hoặc làm bong cặn bẩn tích tụ trong bình xăng và đường ống.
Tại các thị trường như Mỹ, Anh hay Australia, nơi xăng E10 đã phổ biến nhiều năm, một số xe đời cũ và xe cổ phải nâng cấp hệ thống nhiên liệu, còn gọi là “retrofit” (nâng cấp hệ thống nhiên liệu), để thích nghi với nhiên liệu chứa ethanol.
Việc nâng cấp thường gồm thay ống dẫn nhiên liệu bằng vật liệu chịu ethanol, thay gioăng hiện đại, thay màng bơm xăng cơ khí, vệ sinh bình nhiên liệu và đường ống. Với xe dùng bộ chế hòa khí, garage có thể thay phao xăng, một số chi tiết kim loại dễ bị ảnh hưởng hoặc hiệu chỉnh lại bộ chế hòa khí.
Tại Việt Nam, dịch vụ retrofit cho xe dùng xăng ethanol hiện chưa phổ biến. Lý do là số lượng xe không tương thích với E10 được cho là không lớn, trong khi thị trường vẫn đang trong giai đoạn chuyển tiếp từ xăng khoáng sang xăng ethanol.
Vì vậy, với khách hàng đang sử dụng ô tô, xe máy đời mới, E10 về cơ bản không đáng lo ngại. Nhưng với những người sở hữu xe quá cũ, xe cổ hoặc xe dùng bộ chế hòa khí, việc kiểm tra hệ thống nhiên liệu trước khi sử dụng lâu dài là cần thiết để tránh rủi ro phát sinh.
