Xăng sinh học E10 thực chất không phải là khái niệm mới tại Việt Nam. Trước đây, thị trường đã từng được làm quen với xăng sinh học E5 RON92 trong lộ trình thay thế một phần xăng khoáng truyền thống. Tuy nhiên, quá trình triển khai từng ghi nhận tình trạng tiêu thụ không đồng đều giữa các địa phương, thậm chí có thời điểm người tiêu dùng vẫn ưu tiên xăng khoáng do tâm lý e ngại hoặc chưa hiểu rõ về nhiên liệu sinh học.
Điểm khác biệt trong giai đoạn hiện nay là cách tiếp cận mang tính bắt buộc và đồng bộ hơn. Nếu như trước đây việc chuyển đổi chủ yếu dựa vào khuyến khích và lộ trình mềm, thì với E10, cơ quan quản lý đang thể hiện xu hướng siết chặt kỷ luật thị trường và tăng cường giám sát thực thi ở cấp bán lẻ.
Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước vừa có văn bản số 1525/TTTN-NV ngày 19-5-2026 gửi Sở Công Thương các tỉnh, thành phố về việc giám sát, kiểm tra triển khai xăng sinh học E10.
Theo đó, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đề nghị Sở Công Thương các địa phương từ nay đến hết ngày 31-5-2026, các địa phương cần đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao ý thức chấp hành lộ trình chuyển đổi sang xăng E10 của các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu; đồng thời phổ biến rộng rãi về tính an toàn, lợi ích của xăng sinh học E10 nhằm tạo sự đồng thuận của người tiêu dùng trên địa bàn.
Việc yêu cầu các địa phương giám sát sát sao từ khâu hạ tầng kỹ thuật đến hoạt động phân phối, đồng thời gắn trách nhiệm cụ thể cho lực lượng quản lý thị trường nếu để xảy ra chậm trễ hoặc vi phạm, cho thấy định hướng không chỉ dừng ở “khuyến nghị chuyển đổi” mà tiến tới “chuẩn hóa bắt buộc theo thời điểm”.
Một điểm đáng chú ý khác là việc triển khai E10 lần này diễn ra trong bối cảnh năng lực cung ứng ethanol trong nước đã cải thiện so với giai đoạn trước, cùng với sự tham gia sâu hơn của các doanh nghiệp đầu mối lớn trong phối trộn và phân phối. Điều này giúp giảm rủi ro thiếu hụt nguồn cung - yếu tố từng ảnh hưởng đến E5 trước đây.
Tuy nhiên, thách thức vẫn còn nằm ở tâm lý người tiêu dùng và mức độ sẵn sàng của hệ thống bán lẻ, đặc biệt tại các khu vực có hạ tầng xăng dầu nhỏ lẻ. Vì vậy, việc “siết thực thi” lần này không chỉ mang tính hành chính, mà còn là phép thử đối với khả năng đồng bộ của toàn bộ chuỗi cung ứng nhiên liệu sinh học, từ sản xuất ethanol, phối trộn cho tới phân phối cuối cùng.
