Trung bình người Việt dành khoảng 7 tiếng mỗi ngày trên mạng

Ngày 17/12, Hiệp hội Internet Việt Nam (VIA) phối hợp cùng Trung tâm Internet Việt Nam (VNNIC), Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức sự kiện thường niên Internet Day 2025 với chủ đề "Kiến tạo không gian số tin cậy – Internet Must Be Safer". Sự kiện diễn ra trong bối cảnh Internet Việt Nam đang bước sang một giai đoạn phát triển mới, không chỉ mở rộng về quy mô và tốc độ, mà còn đối diện yêu cầu cấp thiết về an toàn, niềm tin và tính bền vững của không gian số.

Mạng 5G đã phủ sóng khoảng 59% dân số

Sau gần ba thập kỷ hình thành và phát triển, Internet đã trở thành một phần không thể tách rời của đời sống kinh tế – xã hội Việt Nam. Phát biểu tại sự kiện, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long cho biết Internet Việt Nam đang tiệm cận nhanh với trình độ phát triển của thế giới. Tính đến tháng 10/2025, Việt Nam xếp thứ 10 toàn cầu về tốc độ Internet băng rộng cố định và thứ 15 về tốc độ Internet di động băng rộng, đánh dấu bước tiến đáng kể về chất lượng hạ tầng kết nối.

"Chúng ta đã đạt được độ phủ hạ tầng rộng khắp, hạ tầng ngày càng hiện đại, mức độ tham gia của xã hội vào môi trường số ngày càng sâu, chất lượng Internet được cải thiện rõ rệt", Thứ trưởng Phạm Đức Long đánh giá.

Cùng với đó, hạ tầng viễn thông tiếp tục được mở rộng và hiện đại hóa. Sau hơn một năm thương mại hóa, mạng 5G đã phủ sóng khoảng 59% dân số, tạo nền tảng quan trọng cho các ứng dụng công nghệ cao, phát triển kinh tế số, chính phủ số và xã hội số.

Theo ông Vũ Hoàng Liên, Chủ tịch Hiệp hội Internet Việt Nam (VIA), từ khi chính thức kết nối Internet (19/11/1997) đến nay, cả nước đã có gần 80 triệu người dùng Internet. Trung bình người Việt dành khoảng 7 tiếng mỗi ngày trên mạng để học tập, làm việc và tương tác. Internet không chỉ là công cụ mà đã trở thành "không gian sống thứ hai" của nhiều người Việt.

Ở góc nhìn khu vực, ông Filip Graovac - Phó trưởng đại diện Văn phòng Quỹ châu Á tại Việt Nam, cho rằng niềm tin số là nền tảng của nền kinh tế số. Tại Đông Nam Á, khu vực có khoảng 460 triệu người dùng Internet, cứ 5 người thì có 3 người mua sắm trực tuyến và hơn 60% giao dịch thực hiện qua thanh toán số. Khoảng 80% doanh nghiệp siêu nhỏ, vừa và nhỏ coi nền tảng trực tuyến là thiết yếu để tiếp cận khách hàng.

Tuy nhiên, trong bối cảnh Internet ngày càng thâm nhập sâu vào mọi mặt đời sống, yêu cầu phát triển cũng thay đổi căn bản. Thứ trưởng Phạm Đức Long nhấn mạnh, Việt Nam đang bước vào giai đoạn tái định vị Internet, từ hạ tầng kết nối đơn thuần sang hạ tầng số cho nền kinh tế số. Internet không còn chỉ là đường truyền, mà phải trở thành hạ tầng tích hợp, bao gồm kết nối, dữ liệu, nền tảng số, năng lực tính toán và đặc biệt là an toàn, bảo mật.

"Internet phải an toàn hơn"

Sự chuyển dịch này kéo theo yêu cầu thay đổi trong cách quản trị Internet. Theo lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ, Internet Việt Nam đang chuyển từ mô hình phát triển dựa nhiều vào tự điều chỉnh sang quản trị bằng thể chế, pháp luật và chuẩn mực rõ ràng hơn. Không gian mạng không chỉ là nơi truyền tải thông tin, mà ngày càng có tác động trực tiếp tới hành vi, quyết định và niềm tin xã hội. Dữ liệu, từ chỗ phân tán và khai thác manh mún, đang được nhìn nhận như một nguồn lực phát triển quan trọng, cần được quản trị có trách nhiệm và sử dụng bền vững. Song song đó, quản lý Internet cũng chuyển từ phản ứng sự cố sang quản trị theo quy mô, hướng tới phòng ngừa và giảm thiểu rủi ro.

Trong bối cảnh đó, chủ đề "Internet Must Be Safer" (Internet phải an toàn hơn) của Internet Day 2025 được xem là lời nhấn mạnh cho yêu cầu cốt lõi: Internet muốn phát triển bền vững thì trước hết phải là Internet của niềm tin. Theo đó, niềm tin số không chỉ là niềm tin giữa con người với con người trong môi trường trực tuyến, mà còn là niềm tin vào toàn bộ hệ sinh thái số, nơi công nghệ, nền tảng, dữ liệu và cộng đồng cùng vận hành và tạo ra giá trị.

Ông Vũ Hoàng Liên cho rằng, vấn đề lớn nhất của Internet hiện nay không còn nằm ở tốc độ hay độ phủ, mà là sự mong manh của niềm tin trong không gian số. Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo, deepfake và các công nghệ thao túng nội dung khiến ranh giới giữa thật và giả ngày càng khó phân biệt. Không ít thành tựu công nghệ đã bị lợi dụng để lừa đảo, trục lợi và thao túng tâm lý người dùng.

Thực tế cho thấy, nhiều người dân đã trở thành nạn nhân của các hình thức lừa đảo trực tuyến tinh vi, đánh trực tiếp vào niềm tin cá nhân. Khi niềm tin bị xói mòn, người dùng trở nên dè dặt hơn trong các hoạt động trực tuyến, trong khi doanh nghiệp cũng chần chừ trong quá trình chuyển đổi số vì lo ngại rủi ro an toàn thông tin.

Ông Filip Graovac, Phó trưởng đại diện Văn phòng Quỹ châu Á tại Việt Nam, nhận định niềm tin số không còn là lựa chọn, mà đã trở thành điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp tiếp cận thị trường, nâng cao khả năng chống chịu và phát triển bền vững.

Nếu niềm tin số không được củng cố, những mục tiêu lớn như kinh tế số chiếm 30% GDP vào năm 2030 hay tăng trưởng hai con số sẽ gặp nhiều thách thức. Nhận diện rõ vấn đề này, Internet Day 2025 tập trung thảo luận sâu về việc xây dựng "Digital Trust" (Niềm tin số) như một nền tảng cho tương lai Internet Việt Nam.

Theo các diễn giả, niềm tin số không thể được tạo ra bởi một chủ thể đơn lẻ, mà đòi hỏi sự chung tay của toàn xã hội. Chính phủ cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, chính sách để bảo vệ người dùng và hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, trong việc xây dựng môi trường số an toàn. Hợp tác công - tư cần được thúc đẩy mạnh mẽ để phát triển các giải pháp đổi mới sáng tạo, đồng thời nâng cao năng lực số cho cộng đồng doanh nghiệp.