Mỹ tạm hoãn kế hoạch tấn công Iran
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 18/5 tuyên bố hủy kế hoạch tấn công Iran vào ngày 19/5 sau khi lãnh đạo ba cường quốc khu vực Trung Đông, gồm Qatar, Saudi Arabia và UAE, đề nghị ông “tạm hoãn”.
Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump cho biết ông đã “chỉ thị Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân - Tướng Daniel Caine - và quân đội Mỹ” về việc “KHÔNG thực hiện cuộc tấn công Iran đã được lên lịch vào 19/5”.
Trả lời phỏng vấn báo The New York Post trước đó cùng ngày, Tổng thống Trump nhấn mạnh Iran biết “điều gì sắp xảy ra”, nhưng từ chối cung cấp thêm thông tin.
WHO bác đề xuất mời Đài Loan tham dự Đại hội Y tế Thế giới
Các nước thành viên của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hôm thứ hai đã bác bỏ đề xuất mời Đài Loan tham dự hội đồng thường niên tại Geneva, sau khi Trung Quốc tuyên bố sẽ ngăn chặn sự tham gia này.
Trong cuộc họp bắt đầu vào thứ hai, Trung Quốc và Pakistan đã phản đối đề xuất trên. Hội đồng đã chấp thuận việc loại Đài Loan ra khỏi sự kiện.
"Trung Quốc không đồng ý để khu vực Đài Loan của Trung Quốc tham gia Hội đồng Y tế Thế giới dưới bất kỳ hình thức nào," một đại biểu Trung Quốc cho biết trước các nước thành viên.
Palau là một trong số các quốc gia ủng hộ đề xuất để Đài Loan tham gia với tư cách quan sát viên tại Hội đồng Y tế Thế giới (WHA). Đại biểu của nước này cho biết việc loại Đài Loan là không có cơ sở và có nguy cơ làm suy yếu hệ thống giám sát dịch bệnh và chia sẻ thông tin toàn cầu.
"Quản trị y tế toàn cầu không thể để tồn tại những khoảng trống. Việc loại trừ bất kỳ đối tác có năng lực và có trách nhiệm nào, bao gồm cả Đài Loan, chính là tạo ra những khoảng trống như vậy," đại biểu của Palau phát biểu.
Đài Loan bị loại khỏi hầu hết các tổ chức quốc tế do sự phản đối của Bắc Kinh, vốn coi hòn đảo được quản trị theo thể chế dân chủ này là lãnh thổ của mình.
MF nâng dự báo tăng trưởng kinh tế Anh năm 2026
Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) nâng dự báo tăng trưởng kinh tế Anh từ 0,8% lên 1% trong năm 2026, đồng thời đánh giá tích cực các kế hoạch cắt giảm thâm hụt ngân sách của chính phủ Anh.
IMF cho biết, kinh tế Anh sẽ tăng trưởng 1,0% trong năm nay. Mức này cao hơn dự báo 0,8% mà IMF đưa ra tháng trước, khi tổ chức này hạ triển vọng toàn cầu do các rủi ro từ xung đột ở Iran. Tuy nhiên, đây vẫn sẽ là mức tăng trưởng chậm lại đối với kinh tế Anh so với năm 2025.
“Dù kinh tế Anh vẫn duy trì khả năng chống chịu trong những năm gần đây, cuộc chiến tại Trung Đông đang làm suy yếu triển vọng ngắn hạn” - IMF nêu trong báo cáo đánh giá thường niên về kinh tế Anh.
IMF cho biết dự báo mới cao hơn trong năm 2026 phản ánh đà tăng trưởng kinh tế trước khi xảy ra xung đột, thể hiện qua mức tăng trưởng gần đây cao hơn kỳ vọng và việc điều chỉnh số liệu trước đó.
Theo IMF, lạm phát tại Anh có thể tăng lên gần 4% vào cuối năm nay, nhưng Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) vẫn có thể đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2% vào cuối năm 2027 mà không cần tăng lãi suất, với giả định giá năng lượng giảm như kỳ vọng của thị trường.
Tuy nhiên, IMF lưu ý rằng do tình hình xung đột ở Iran còn bất định, BoE có thể buộc phải tăng hoặc giảm lãi suất và cần “sẵn sàng phản ứng mạnh mẽ” nếu các tác động vòng hai – như yêu cầu tăng lương của người lao động hoặc doanh nghiệp tăng giá bán – diễn ra mạnh hơn dự báo.
Nga - Trung Quốc tăng cường tiếp xúc cấp cao: Tổng thống Nga Vladimir Putin bắt đầu chuyến thăm Trung Quốc từ ngày 19/5
Điện Kremlin xác nhận Tổng thống Nga Vladimir Putin bắt đầu chuyến thăm Trung Quốc từ ngày 19/5 để hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Xi Jinping. Chuyến thăm diễn ra ngay sau cuộc gặp giữa ông Trump và ông Tập tại Bắc Kinh.
Thông cáo báo chí ngày 16/5 cho biết, Tổng thống Nga Putin sẽ thăm chính thức Trung Quốc theo lời mời của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.
Trong chuyến thăm, ông Putin và ông Tập dự kiến sẽ thảo luận về quan hệ song phương, các cách thức để tăng cường hơn nữa sự tương tác chiến lược giữa Mátxcơva và Bắc Kinh, cũng như trao đổi quan điểm về các vấn đề quốc tế và khu vực quan trọng, theo thông cáo.
Các cuộc đàm phán dự kiến sẽ kết thúc bằng một tuyên bố chung từ hai nhà lãnh đạo và việc ký kết các thỏa thuận khác nhau giữa chính phủ Nga và Trung Quốc.
Theo Điện Kremlin, ông Putin cũng sẽ gặp Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường để thảo luận về quan hệ thương mại và kinh tế.
Cuộc trao đổi trực tiếp gần nhất giữa Tổng thống Nga và Chủ tịch Trung Quốc là vào ngày 4/2, qua video.
Chuyến thăm sắp tới của Tổng thống Nga Putin sẽ đánh dấu lần đầu tiên Trung Quốc đón tiếp lãnh đạo của hai cường quốc trong cùng một tháng ngoài khuôn khổ đa phương. Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có chuyến thăm chính thức Trung Quốc từ ngày 13 đến ngày 15/5.
Thị trường thế giới biến động vì căng thẳng Trung Đông
Giá dầu thế giới tiếp tục neo trên mức 100 USD/thùng do lo ngại xung đột Iran và nguy cơ gián đoạn vận tải qua eo biển Hormuz. Trong khi đó, chứng khoán toàn cầu vẫn duy trì đà tăng nhờ kỳ vọng vào lĩnh vực AI và tín hiệu tích cực từ cuộc gặp Mỹ - Trung.
Theo báo La Tribune của Pháp, cuộc xung đột giữa Mỹ-Israel và Iran đang tạo ra những tác động kinh tế ngày càng nghiêm trọng đối với các doanh nghiệp toàn cầu.
Theo phân tích của Reuters, các tập đoàn niêm yết tại Mỹ, châu Âu và châu Á đã phải gánh ít nhất 25 tỷ USD chi phí phát sinh kể từ khi chiến sự ở Trung Đông bùng phát. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng đây mới chỉ là khởi đầu, bởi tác động của cuộc khủng hoảng năng lượng và thương mại toàn cầu có thể còn lan rộng trong nhiều tháng tới.
Tâm điểm của cú sốc hiện nay là eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển phần lớn dầu mỏ và khí đốt của thế giới. Việc Iran phong tỏa khu vực này đã khiến giá dầu vượt ngưỡng 100 USD/thùng, tăng hơn 50% so với trước chiến sự. Điều đó lập tức đẩy chi phí năng lượng, vận tải và sản xuất tăng vọt trên phạm vi toàn cầu.
Các doanh nghiệp quốc tế hiện phải đối mặt với “cơn bão kép” gồm giá năng lượng leo thang và sự gián đoạn chuỗi cung ứng. Nhiều tuyến thương mại bị đình trệ, trong khi các nguyên liệu công nghiệp quan trọng như nhôm, helium, phân bón hay polyethylene trở nên khan hiếm và đắt đỏ hơn. Theo Reuters, ít nhất 279 tập đoàn đa quốc gia đã triển khai các biện pháp khẩn cấp nhằm hạn chế thiệt hại tài chính như tăng giá bán, cắt giảm sản lượng, tạm dừng chia cổ tức, giảm nhân sự hoặc đề nghị hỗ trợ từ chính phủ.
Khủng hoảng mới này xuất hiện đúng vào thời điểm nhiều doanh nghiệp toàn cầu vừa bắt đầu phục hồi sau đại dịch COVID-19 và xung đột Nga - Ukraine. Vì vậy, giới chuyên gia lo ngại nền kinh tế thế giới có thể tiếp tục đối mặt với một giai đoạn bất ổn kéo dài trong bối cảnh chưa có dấu hiệu rõ ràng cho thấy căng thẳng tại Trung Đông sẽ sớm hạ nhiệt.
Ngành hàng không hiện là lĩnh vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Giá nhiên liệu bay gần như tăng gấp đôi đã khiến các hãng hàng không phát sinh thêm khoảng 15 tỷ USD chi phí. Nhiều tập đoàn lớn cũng bắt đầu đưa ra cảnh báo về tác động tài chính từ cuộc xung đột ở Trung Đông. Toyota cho biết xung đột có thể khiến hãng thiệt hại khoảng 4,3 tỷ USD, còn Procter & Gamble dự báo lợi nhuận ròng sau thuế sẽ giảm khoảng 1 tỷ USD.
Không chỉ lĩnh vực vận tải hay sản xuất ô tô, các doanh nghiệp tiêu dùng cũng chịu sức ép ngày càng lớn từ lạm phát chi phí. Tổng giám đốc McDonald’s, Chris Kempczinski, cho rằng giá xăng dầu tăng cao hiện là một trong những thách thức lớn nhất đối với hoạt động kinh doanh. Ông nhận định các gián đoạn kéo dài trong chuỗi cung ứng sẽ tiếp tục đẩy chi phí vận hành lên cao trong thời gian tới.
Trong lĩnh vực công nghiệp và hóa chất, hàng chục doanh nghiệp đã buộc phải tăng giá sản phẩm do phụ thuộc lớn vào nguyên liệu hóa dầu từ Trung Đông. Tập đoàn Newell Brands cho biết chỉ cần giá dầu tăng thêm 5 USD/thùng cũng đủ khiến chi phí của họ đội lên khoảng 5 triệu USD. Trong khi đó, hãng lốp xe Continental của Đức dự báo sẽ chịu thiệt hại ít nhất 100 triệu euro ngay từ quý II do giá nguyên liệu tăng mạnh.
Dù vậy, ảnh hưởng toàn diện của cuộc khủng hoảng vẫn chưa phản ánh đầy đủ trong báo cáo tài chính hiện tại của doanh nghiệp. Nhờ kết quả kinh doanh quý I tương đối tích cực, các chỉ số chứng khoán lớn của Mỹ như S&P 500 vẫn đạt mức cao mới. Tuy nhiên, các tổ chức tài chính lớn như Goldman Sachs hay UBS cảnh báo biên lợi nhuận của doanh nghiệp tại châu Âu và Mỹ sẽ bắt đầu suy giảm mạnh từ quý II khi khả năng chuyển phần chi phí tăng thêm sang người tiêu dùng ngày càng hạn chế.
Tại châu Âu, các ngành phục vụ tiêu dùng như ô tô, viễn thông và hàng gia dụng đã chứng kiến dự báo lợi nhuận bị cắt giảm hơn 5% cho 12 tháng tới. Ở Nhật Bản, giới phân tích cũng đã giảm một nửa dự báo tăng trưởng lợi nhuận quý II kể từ cuối tháng 3.
Theo ông Rami Sarafa, Giám đốc điều hành Cordoba Advisory Partners, cú sốc thực sự đối với lợi nhuận doanh nghiệp vẫn chưa xuất hiện đầy đủ trong các báo cáo tài chính hiện nay. Điều này đồng nghĩa với việc nền kinh tế toàn cầu có thể còn phải đối mặt với những tác động nghiêm trọng hơn nếu xung đột tại Trung Đông tiếp tục kéo dài và eo biển Hormuz chưa được mở lại.
IMF hoan nghênh đối thoại Mỹ – Trung
IMF đánh giá việc Mỹ và Trung Quốc nối lại đối thoại cấp cao giúp giảm căng thẳng thương mại và có lợi cho kinh tế toàn cầu.
Phát biểu tại họp báo, người phát ngôn IMF Julie Kozack cho biết việc Mỹ và Trung Quốc tiến hành đối thoại ở cấp cao nhất là “rất quan trọng” trong bối cảnh nền kinh tế thế giới đối mặt với nhiều bất ổn. Mọi động thái giúp giảm căng thẳng thương mại và thu hẹp sự bất định đều có lợi cho cả hai nền kinh tế cũng như cho triển vọng tăng trưởng toàn cầu.
Tuy nhiên, IMF cảnh báo kinh tế thế giới đang chịu sức ép ngày càng lớn từ xung đột tại Trung Đông và nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng. Theo bà Kozack, việc Iran đóng cửa Eo biển Hormuz đã khiến giá dầu thô duy trì trên ngưỡng 100 USD/thùng, đẩy kinh tế toàn cầu tiến gần hơn tới kịch bản tăng trưởng “bất lợi” mà IMF từng nêu trong báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới công bố hồi tháng 4.
Trong kịch bản này, tăng trưởng GDP toàn cầu năm nay có thể chỉ đạt 2,5%, thấp hơn đáng kể so với mức 3,1% trong kịch bản tham chiếu lạc quan hơn, vốn dựa trên giả định xung đột sớm hạ nhiệt.
