Trong một bài đăng trên nền tảng mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra lời đe dọa mới nhằm vào Iran.
“Nếu Iran không MỞ HOÀN TOÀN, KHÔNG ĐE DỌA, Eo biển Hormuz trong vòng 48 GIỜ kể từ thời điểm này, Mỹ sẽ tấn công và phá hủy hoàn toàn các NHÀ MÁY ĐIỆN của họ, bắt đầu từ nhà máy lớn nhất trước!”, ông Trump viết.
Eo biển Hormuz, nơi hẹp nhất chỉ khoảng 33km (21 dặm) giữa Iran và Oman, bình thường xử lý khoảng 20% nguồn cung dầu thô toàn cầu, khiến mọi gián đoạn tại đây đều có ý nghĩa lớn đối với hoạt động vận chuyển năng lượng toàn cầu.
Hai tuyến hàng hải của Eo biển Hormuz, mỗi tuyến chỉ rộng khoảng 3,2km (2 dặm), buộc những tàu chở dầu lớn nhất thế giới phải đi qua một trong những hành lang vận tải biển dễ dự đoán và dễ tổn thương nhất trong thương mại quốc tế.
Cuộc xung đột Trung Đông, bùng phát vào ngày 28/2 với các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, đã kích hoạt các đòn trả đũa của Iran trên khắp Vùng Vịnh, với ít nhất 23 tàu thương mại, bao gồm 10 tàu chở dầu báo cáo bị tấn công hoặc gặp sự cố.
Sự gián đoạn này, theo Tổ chức Hàng hải Quốc tế, đã khiến khoảng 20.000 thủy thủ bị mắc kẹt trên khoảng 3.200 tàu ở phía Tây qua Eo biển Hormuz.
Trước tình hình đó, vào ngày 19/3, sáu cường quốc quốc tế lớn, bao gồm Anh, Pháp, Đức và Nhật Bản tuyên bố họ sẵn sàng “đóng góp vào những nỗ lực phù hợp để đảm bảo việc đi lại an toàn qua Eo biển Hormuz”.
Nhóm này, cũng bao gồm Italy và Hà Lan, cho biết trong một tuyên bố chung rằng họ hoan nghênh “cam kết của các quốc gia đang tham gia vào việc lập kế hoạch chuẩn bị”, đồng thời lên án “mạnh mẽ nhất các cuộc tấn công gần đây của Iran nhằm vào các tàu thương mại không vũ trang ở vùng Vịnh”.
Tuyên bố chung của sáu cường quốc nêu rõ:“Chúng tôi bày tỏ quan ngại sâu sắc về xung đột đang leo thang.
Tuyên bố kêu gọi: “Iran ngay lập tức chấm dứt các mối đe dọa, việc rải thủy lôi, các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái (UAV) và tên lửa, cũng như những nỗ lực khác nhằm phong tỏa eo biển đối với hoạt động vận tải thương mại”.
Tuyên bố nhấn mạnh rằng “tự do hàng hải là một nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế”, đồng thời cảnh báo rằng hậu quả của sự gián đoạn này sẽ được cảm nhận trên toàn cầu, đặc biệt là đối với các nhóm dân cư dễ bị tổn thương.
Trong một diễn biến khác, vào ngày 21/3, Quân đội Mỹ tuyên bố đã làm suy yếu đáng kể khả năng đe dọa hoạt động hàng hải tại Eo biển Hormuz của Iran, sau khi thực hiện các cuộc không kích chính xác vào một cơ sở hạ tầng trọng yếu dọc bờ biển nước này hồi đầu tuần.
Trong một video phát trên nền tảng mạng xã hội X, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận quân đội nước này đã thả nhiều quả bom hạng nặng xuống một cơ sở ngầm của Iran.
Cơ sở này được cho là kho chứa các thiết bị quân sự quan trọng, bao gồm tên lửa hành trình chống hạm và các bệ phóng tên lửa di động.
Ngoài kho ngầm, quân đội Mỹ còn phá hủy nhiều trạm hỗ trợ tình báo và các trạm tiếp sóng radar tên lửa mà Iran sử dụng để giám sát hoạt động của tàu thuyền trên biển.
Phía quân đội Mỹ cho hay khả năng đe dọa tự do hàng hải trong và xung quanh Eo biển Hormuz của Iran đã bị suy yếu, đồng thời khẳng định sẽ tiếp tục nhắm mục tiêu vào các cơ sở này.
