Phóng viên: Thưa bà, là cơ quan đầu mối cấp tỉnh trong triển khai thực hiện Dự án 8, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh phát huy vai trò như thế nào trong quá trình triển khai thực hiện Dự án?
Bà Hà Thị Khánh Nguyệt: Bám sát nội dung, yêu cầu của Chương trình theo Quyết định 1719/QĐ-TTg ngày 14/10/2021 của Thủ tướng Chính phủ, các văn bản hướng dẫn, kế hoạch thực hiện Dự án 8 giai đoạn I của Đoàn Chủ tịch Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam và gắn với nhiệm vụ trọng tâm của nghị quyết đại hội phụ nữ các cấp, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh với vai trò là cơ quan đầu mối cấp tỉnh Dự án 8 đã tập trung chỉ đạo xây dựng các văn bản để triển khai thực hiện Dự án 8 tại địa phương.
Hội tham gia góp ý xây dựng Kế hoạch của UBND tỉnh triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2030, giai đoạn I: 2021 - 2025; phối hợp với các ngành xây dựng kế hoạch triển khai Dự án 8 giai đoạn 2021 – 2025; tham mưu UBND tỉnh xây dựng và ban hành Kế hoạch 355/KH-UBND ngày 24/10/2022 triển khai Dự án 8 "Thực hiện bình đẳng giới và giải quyết những vấn đề cấp thiết đối với phụ nữ và trẻ em" thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2030, giai đoạn I: 2021 - 2025.
Hội chủ động tham mưu với UBND tỉnh triển khai thực hiện Dự án; chủ trì, phối hợp với Ban Dân tộc tỉnh, Sở Tài chính và các sở, ngành liên quan xây dựng kế hoạch giai đoạn, kế hoạch năm; sơ kết đánh giá 1 năm và sơ kết giữa kỳ thực hiện dự án, từ đó định hướng các nhiệm vụ thực hiện dự án năm 2023 cả ở cấp huyện và cấp tỉnh.
Trên cơ sở rà soát các tiêu chí, hội xây dựng kế hoạch chỉ đạo điểm và lựa chọn 10 xã đảm bảo các tiêu chí để chỉ đạo điểm các mô hình, hoạt động can thiệp của Dự án 8; thành lập Ban điều hành Dự án cơ quan Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh và phân công ban chuyên môn làm đầu mối hướng dẫn hội phụ nữ các huyện/thị xã/thành phố xây dựng kế hoạch thực hiện Dự án 8 phù hợp với tình hình thực tế địa phương.
Phóng viên: Qua một thời gian triển khai, hiện Dự án 8 đã đạt được những kết quả như thế nào, thưa bà?
Bà Hà Thị Khánh Nguyệt: Dự án 8 triển khai thực hiện 4 nội dung với 16 nhóm hoạt động. Qua rà soát, Dự án 8 được triển khai tại 605 thôn/138xã/9 huyện, thị xã thành phố.
Theo Kế hoạch 355/KH-UBND ngày 24/10/2022 triển khai Dự án 8 trên địa bàn, tỉnh xây dựng 10 chỉ tiêu chính thực hiện trong giai đoạn I: 2021 - 2025. Tính đến thời điểm này, toàn tỉnh đã hoàn thành 100% đối với 4 chỉ tiêu trong cả giai đoạn, gồm: Thành lập và duy trì tổ truyền thông cộng đồng; thành lập mô hình câu lạc bộ “Thủ lĩnh của sự thay đổi”; tập huấn hướng dẫn về giám sát và đánh giá về bình đẳng giới cho cán bộ xã, thôn; tập huấn lồng ghép giới cho cán bộ huyện, xã.
Ngoài ra, các chỉ tiêu khác đang được các địa phương và Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh tích cực triển khai, đảm bảo tiến độ. Riêng đối với chỉ tiêu về tổ tiết kiệm vay vốn thôn, bản hiện đã dừng triển khai thực hiện theo chỉ đạo của Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam.
Một số kết quả nổi bật trong triển khai Dự án 8 là tính đến thời điểm này, toàn tỉnh thành lập và duy trì 424 tổ truyền thông cộng đồng, với trên 3.700 thành viên tham gia; thành lập 85 câu lạc bộ “Thủ lĩnh của sự thay đổi”, với trên 1.900 thành viên tham gia. Hiện nay, các mô hình đang duy trì hoạt động và phát huy vai trò ở các địa bàn. Hội phụ nữ các cấp phối hợp với chính quyền các địa phương tổ chức 59 hội nghị đối thoại chính sách tại các cụm xã trên địa bàn 9 huyện, thị xã, thành phố với 6.500 người tham gia.
Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh tổ chức 1 lớp tập huấn nâng cao năng lực cho cán bộ nữ dân tộc thiểu số tham gia vào các vị trí lãnh đạo trong hệ thống chính trị cấp huyện, cấp xã; 23 lớp tập huấn lồng ghép giới (Chương trình 2) cho cán bộ huyện, xã và 50 lớp tập huấn lồng ghép giới (Chương trình 3) cho cán bộ thôn bản và 28 lớp tập huấn hướng dẫn giám sát và đánh giá về bình đẳng giới cho cán bộ xã, thôn.
Kể từ năm 2022 đến nay, các hoạt động của Dự án 8 trên địa bàn tỉnh được triển khai bám sát yêu cầu định hướng của Trung ương Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam, vừa mang tính toàn diện, vừa cụ thể, thiết thực, phù hợp với tình hình thực tế của tỉnh Lào Cai. Qua đó, Dự án thực hiện đạt được một số kết quả bước đầu về các chỉ tiêu cốt lõi, từng bước thay đổi nhận thức và hành động để xóa bỏ các định kiến và khuôn mẫu giới, được cán bộ, hội viên, phụ nữ, Nhân dân đón nhận, ủng hộ và cấp ủy, chính quyền địa phương ghi nhận.
Phóng viên: Là tỉnh vùng cao, biên giới, đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, Dự án 8 mang lại những lợi ích, giá trị thiết thực như thế nào đối với Lào Cai, thưa bà?
Bà Hà Thị Khánh Nguyệt: Đây là lần đầu tiên, trong chương trình mục tiêu quốc gia có riêng một dự án thành phần về thúc đẩy bình đẳng giới. Dự án 8 đã tạo động lực, cơ chế cho hội phụ nữ các cấp tổ chức các hoạt động.
Lào Cai là tỉnh vùng cao, biên giới, với 25 dân tộc cùng sinh sống. Toàn tỉnh hiện có 112.258/146.419 hội viên phụ nữ, trong đó, hội viên phụ nữ là người dân tộc thiểu số là 64.198 người, chiếm 57,2%. Ở một số nơi, do nhận thức của đồng bào còn hạn chế nên bất bình đẳng giới vẫn còn xảy ra.
Dự án 8 xác định đối tượng thụ hưởng là phụ nữ và trẻ em tại các xã và thôn đặc biệt khó khăn, ưu tiên phụ nữ và trẻ em gái là người dân tộc thiểu số trong các hộ nghèo, cận nghèo, nạn nhân bị mua bán, bị bạo lực gia đình, bị xâm hại tình dục, di cư lao động không an toàn/lấy chồng nước ngoài trở về, người khuyết tật.
Việc triển khai Dự án trên địa bàn tỉnh góp phần nâng cao nhận thức, thay đổi định kiến giới; chăm lo đời sống, bảo vệ, chăm sóc cho phụ nữ và trẻ em; giải quyết hiệu quả một số vấn đề cấp thiết của phụ nữ và trẻ em vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Từ đó, góp phần thúc đẩy bình đẳng giới đối với phụ nữ và trẻ em vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Phóng viên: Thưa bà, trên cơ sở triển khai các nội dung hoạt động, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh có kiến nghị, đề xuất gì để việc triển khai Dự án hiệu quả, đồng nhất, đảm bảo tiến độ đề ra?
Bà Hà Thị Khánh Nguyệt: Để các nội dung hoạt động chất lượng, hiệu quả, bền vững, về phía Trung ương Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam đề nghị ban hành tài liệu/sổ tay hướng dẫn, định hướng các các nội dung truyền thông của mô hình Tổ truyền thông cộng đồng; hướng dẫn vận hành hoạt động của câu lạc bộ “Thủ lĩnh của sự thay đổi” nhất là mô hình câu lạc bộ “Thủ lĩnh của sự thay đổi” ngoài cộng đồng.
Ngoài ra, Trung ương hội cần sớm có tập huấn, hướng dẫn hướng dẫn về triển khai thực hiện Thông tư 55/2023/TT-BTC ngày 15/8/2023 của Bộ Tài chính về Quy định quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí sự nghiệp từ nguồn ngân sách nhà nước thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021 - 2025 tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai thực hiện Dự án tại các địa phương; điều chỉnh, bổ sung Hướng dẫn 04/HD-ĐCT ngày 28/7/2022 cho phù hợp với tình hình thực tế.
Về phía tỉnh, đề nghị UBND tỉnh sớm có kế hoạch phê duyệt nguồn vốn các chương trình mục tiêu quốc gia tạo điều kiện thuận lợi để các cơ quan chủ trì Dự án triển khai thực hiện các chỉ tiêu đầu ra trong năm.
Phóng viên: Xin cảm ơn bà đã trả lời phỏng vấn!
