Ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 và việc nhiều tỉnh thành phải giãn cách xã hội, thị trường ô tô Việt trong tháng 8/2021 có sự sụt giảm nặng nề khi chỉ bán ra thị trường 8.884 xe, giảm 45% so với tháng 7/2021 và giảm 57% so với tháng 8/2020.
Hơn 200 đại lý xe không thể hoạt động
Theo báo cáo của Hiệp hội các Nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), trong tháng 8/2021, doanh số bán hàng của toàn thị trường (các thành viên của VAMA) đạt 8.884 xe, bao gồm 6.231 xe du lịch, 2.344 xe thương mại và 309 xe chuyên dụng.
So với tháng 7/2021, doanh số xe du lịch giảm 40%, xe thương mại giảm 55% và xe chuyên dụng giảm 33%. Xét về nguồn gốc, sản lượng của xe lắp ráp trong nước đạt 5.345 xe, giảm 41% so với tháng trước và số lượng xe nhập khẩu nguyên chiếc là 3.539 xe, giảm 41% so với tháng trước.
Biểu đồ doanh số xe theo chủng loại và nguồn gốc trong các tháng 2021 và cả năm 2019, 2020, 2021.
Đây là tháng thứ 5 liên tiếp thị trường có sự sụt giảm về doanh số bán lẻ, với số lượng 8.884 xe được bán ra trong tháng 8/2021, mức suy giảm doanh số là 45% so với doanh số của tháng 7/2021. Doanh số các tháng bắt đầu đà giảm từ tháng 4/2021 với 3,7% so với tháng 3, mức giảm của tháng 5 là 15% so với tháng 4, mức giảm của tháng 6 là 8% so với tháng 5, mức giảm của tháng 7 là 32% so với tháng 6.
Tháng 8/2021 cũng là mốc ghi nhận mức doanh số thấp kỷ lục trong lịch sử của thị trường ô tô Việt Nam kể từ năm 2015 đến nay. Mức thấp kế tiếp phải kể đến là tháng 2 năm 2016 (tháng Tết Nguyên Đán) với doanh số 11.718 xe và so với mốc kỷ lục thấp này thì doanh số tháng 8/2021 còn thấp hơn tới 3.000 xe.
Mức doanh số tổng theo chủng loại xe qua các tháng năm 2021 và 2020, 2019.
Theo đại diện VAMA, kể từ khi đợt dịch Covid-19 thứ tư bùng phát vào ngày 27/4 đến nay, có nhiều nhà máy của thành viên VAMA đã có những quãng thời gian tạm dừng sản xuất. Với những doanh nghiệp đã có thể hoạt động trở lại và các doanh nghiệp có hoạt động sản xuất bình thường thì lại gặp một trở ngại khác. Đó là số lượng xe tồn kho rất lớn do việc dừng hoạt động của các đại lý. Ước tính khoảng hơn 200 đại lý ô tô thuộc thành viên VAMA vẫn đang đóng cửa và chưa thể mở cửa trở lại.
Cùng với đó là hơn 200 xưởng dịch vụ cũng không thể hoạt động. Có thể nói chuỗi cung ứng và các hoạt động phân phối đã bị đình trệ và ảnh hưởng nặng nề, nhiều công ty đã ghi nhận mức sụt giảm doanh số trên 60%.
Còn với giới kinh doanh chia sẻ, thị trường ô tô Việt sụt giảm mạnh như vậy là do tác động của nhiều yếu tố, đầu tiên phải nói tới là do dịch Covid-19 bùng phát và diễn biến phức tạp tại nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước khiến nền kinh tế chung bị ảnh hưởng. Thứ hai, nhiều tỉnh, thành phố phải thực hiện lệnh giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16 của Chính phủ để phòng chống dịch Covid-19 nên việc đi lại, mua sắm của người dân rất hạn chế.
Bên cạnh đó, nhiều đại lý, showroom xe nằm trong vùng có dịch phải đóng cửa, ngừng hoạt động nên gần như thị trường của nhiều khu vực rơi vào tình trạng đóng băng, không có giao dịch… Cuối cùng, tháng 8/2021 cũng là thời điểm rơi vào tháng 7 âm lịch (tháng Ngâu – theo quan niệm của nhiều người Việt thì họ cũng không thích mua sắm các tài sản có giá trị vào thời gian này) do đó việc mua sắm xe ở tháng 8 cũng bị ảnh hưởng.
Anh Nguyễn Tuấn Anh, nhân viên kinh doanh xe của một đại lý Ford phía Nam cho biết, thị trường ô tô tại phía Nam trong tháng qua gần như đóng băng vì tình hình dịch Covid-19 diễn biến phức tạp. Giao dịch mới gần như không có, các đại lý thì đóng cửa, không thể bàn giao xe dù có người muốn mua… Chuỗi cung ứng bị đứt gãy, dự báo rằng trong những tháng tới, thị trường xe phía Nam sẽ còn nhiều khó khăn.
“Thời điểm này, dịch Covid-19 vẫn đang diễn biến phức tạp ở phía Nam nên người dân làm gì có tâm trí để đi mua sắm xe, mà có mua xe thì làm gì có đại lý nào mở để xem hay thử… Nên việc thị trường giảm sút là điều chúng tôi cũng dự đoán từ trước và tháng tới chắc cũng không khả quan hơn là mấy” – anh Tuấn Anh chia sẻ.
Tuy nhiên, nếu tính tổng doanh số bán hàng của toàn thị trường tính đến hết tháng 8/2021 tăng hơn 15% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, doanh số xe du lịch tăng khoảng 57%, xe thương mại tăng khoảng 26% và xe chuyên dụng tăng khoảng 11% so với cùng kỳ năm 2020. Tính đến hết tháng 8/2021, doanh số bán hàng của xe lắp ráp trong nước tăng 4% trong khi xe nhập khẩu tăng 36% so với cùng kì năm ngoái.
Nhưng nếu với năm 2019 (thời điểm chưa có Covid-19), doanh số toàn thị trường giảm 13%. Trong đó, xe ô tô du lịch giảm 18%, xe thương mại giảm 2% và xe chuyên dụng tăng 1% so với năm 2019 (thời điểm chưa có Covid-19). Doanh số bán xe lắp ráp trong nước giảm 17% và xe nhập khẩu giảm 8%.
Nhiều doanh nghiệp ô tô mong muốn giảm lệ phí trước bạ
Để tháo gỡ khó khăn và thúc đẩy thị trường xe trước ảnh hưởng dịch Covid-19, VAMA cũng đã có kiến nghị Bộ Tài chính xem xét giảm 50% lệ phí trước bạ đối với xe đăng ký mới để tháo gỡ khó khăn cho thị trường ô tô.
Mới đây nhất, đầu tháng 8/2021, UBND các tỉnh Ninh Bình và Quảng Nam cũng đã có văn bản đề nghị Bộ Tài chính và Bộ Công Thương báo cáo Thủ tướng Chính phủ cho phép gia hạn chương trình ưu đãi thuế đối với ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước cho giai đoạn từ sau năm 2022. Đồng thời, cho phép gia hạn thời hạn nộp thuế tiêu thị đặc biệt đối với ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước trong một khoảng thời gian phù hợp, tùy theo diễn biến của dịch bệnh.
Nhiều doanh nghiệp kinh doanh, sản xuất và lắp ráp xe mong được giảm lệ phí trước bạ đối với ô tô.
Đồng thời, hãng xe nhập khẩu Audi cũng mong muốn quy định hỗ trợ lệ phí trước bạ nên được áp dụng chung cho cả xe CKD (lắp ráp trong nước) và CBU (nhập khẩu) trong thời gian tới để tháo gỡ khó khăn chung cho toàn ngành ô tô và đây cũng sẽ là sự hỗ trợ cho toàn cộng đồng.
Sau đó, Văn phòng Chính phủ có văn bản số 5586/VPCP-KTTH truyền đạt ý kiến của Phó Thủ tướng Lê Minh Khái về việc Công ty Cổ phần Thành Công Motor Việt Nam kiến nghị tái áp dụng quy định mức thu lệ phí trước bạ giảm 50% đối với ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước (CKD).
Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan, các hiệp hội, cộng đồng doanh nghiệp nghiên cứu kiến nghị của Công ty Thành Công Motor Việt Nam, đánh giá và tính toán kỹ tác động, trên cơ sở đó đề xuất hướng xử lý kịp thời để tháo gỡ khó khăn cho ngành sản xuất, lắp ráp ô tô trong nước ở bối cảnh dịch Covid-19, báo cáo với Thủ tướng Chính phủ trong tháng 8/202.
Ngày 9/9/2021, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 105/NQ-CP về hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh trong bối cảnh dịch Covid-19.
Trong nghị quyết, Chính phủ giao Bộ Tài chính khẩn trương xem xét, nghiên cứu trình Chính phủ tiếp tục gia hạn thời hạn nộp thuế tiêu thụ đặc biệt đối với ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước đến hết năm 2021.
Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Tài chính nghiên cứu, đánh giá tác động để xem xét việc giảm lệ phí trước bạ đối với ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước theo thời gian phù hợp với tình hình dịch Covid-19./.
