Thay đổi tư duy, nâng cao trình độ, trách nhiệm và đạo đức công vụ

Bộ máy chính quyền địa phương bước sang giai đoạn mới

Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp chính thức được vận hành từ ngày 1/7. Cả nước còn 34 tỉnh, thành phố và 3.321 xã, phường. Đánh dấu thời khắc lịch sử thiêng liêng ấy, với truyền thống Phật giáo đồng hành cùng dân tộc, 6 giờ sáng 1/7, 18.491 ngôi chùa trong cả nước đồng loạt cử hành ba hồi chuông, trống cầu nguyện quốc thái dân an.

Ghi nhận trong ngày đầu thực hiện mô hình chính quyền 2 cấp, không khí làm việc tại các địa phương diễn ra khẩn trương, nghiêm túc, thể hiện quyết tâm chính trị cao. Mọi hoạt động đều hướng đến mục tiêu không để chậm trễ, không để ảnh hưởng đến quyền lợi người dân và doanh nghiệp.

Xã Bờ Y - xã “Ngã ba biên giới” của tỉnh Quảng Ngãi - sau khi hợp nhất từ 3 đơn vị hành chính cấp xã cũ là thị trấn Plei Kần, xã Đăk Xú và xã Pờ Y, thuộc huyện Ngọc Hồi, tỉnh Kon Tum cũ có diện tích rộng lên đến hơn 242 km2. Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ trước cùng tinh thần hết lòng vì công việc, các cán bộ của xã đã thực hiện tốt công việc, phục vụ chu đáo, tận tình cho người dân, không để công việc bị gián đoạn.

Trước đó, ngày 30/6, các địa phương trên cả nước đã đồng loạt công bố nghị quyết, quyết định của Trung ương và địa phương về sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã. Đây là ngày hội lớn của toàn dân, đánh dấu sự kiện lịch sử trong quá trình cải cách thể chế, tổ chức bộ máy của chính quyền địa phương, mở ra một giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Dự lễ công bố tại Thành phố Hồ Chí Minh, Tổng Bí thư Tô Lâm nêu rõ, việc tổ chức lại địa giới hành chính, vận hành mô hình chính quyền địa phương mới là yêu cầu khách quan và tất yếu của sự nghiệp phát triển đất nước trong bối cảnh toàn cầu hóa, chuyển đổi số và cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Đây là cơ hội quý báu để chúng ta đổi mới tư duy lãnh đạo, đổi mới phương thức quản lý nhà nước, ứng dụng mạnh mẽ khoa học - công nghệ, nâng cao chất lượng quản trị quốc gia và tăng cường hiệu quả phục vụ nhân dân.

Tổng Bí thư kêu gọi toàn thể đồng bào cả nước, từ vùng cao biên giới đến hải đảo xa xôi, từ thành thị tới nông thôn, hãy tiếp tục phát huy truyền thống đại đoàn kết toàn dân tộc, giữ vững và tiếp tục hun đúc lòng yêu nước, tinh thần cộng đồng, tương thân tương ái để tạo nên một khối thống nhất bền chặt - sức mạnh vô địch của nhân dân ta. Các cấp chính quyền, cơ quan, đoàn thể, công chức, viên chức, người lao động hãy chuyển mình mạnh mẽ trong tư duy và hành động, nắm bắt xu thế phát triển, đổi mới cách nghĩ, cách làm, nâng cao năng lực lãnh đạo, điều hành, phát huy tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, sẵn sàng hy sinh lợi ích cá nhân để hướng tới một nền hành chính phục vụ, hiện đại, minh bạch, của dân, do dân và vì dân.

Phát biểu tại buổi Lễ công bố nghị quyết của Ủy ban thường vụ Quốc hội về sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã; các quyết định của thành phố Hà Nội về việc triển khai tổ chức đơn vị hành chính cấp xã, Chủ tịch nước Lương Cường cho biết, đây là một dấu mốc rất đặc biệt của cả nước và Thủ đô Hà Nội để bắt đầu từ ngày 1/7/2025 bộ máy chính quyền địa phương cả nước chính thức bước sang giai đoạn mới - chuyển từ chính quyền địa phương 3 cấp đã hoạt động trong 80 năm từ khi thành lập nước sang chính quyền địa phương 2 cấp. Đây không chỉ là việc điều chỉnh địa giới hành chính đơn thuần, mà còn là một bước đi có ý nghĩa to lớn về mặt chính trị, tổ chức và bảo đảm cho sự phát triển bền vững của đất nước.

Nhấn mạnh việc sắp xếp các đơn vị hành chính, hợp nhất cấp tỉnh, không tổ chức cấp huyện và sáp nhập cấp xã nhằm hoàn thiện tổ chức bộ máy hành chính Nhà nước tinh gọn, nâng cao hiệu năng - hiệu lực - hiệu quả, gần dân hơn, phục vụ nhân dân tốt hơn, trong buổi lễ công bố tại Hải Phòng, Thủ tướng Phạm Minh Chính cho rằng, việc hợp nhất tỉnh Hải Dương và thành phố Hải Phòng thành một đơn vị hành chính mới mang tên thành phố Hải Phòng thể hiện tư duy, tầm nhìn chiến lược, dài hạn của Đảng, Nhà nước, mở ra không gian phát triển, tối ưu hóa nguồn lực, cộng hưởng các tiềm năng, lợi thế, tạo thành một cực tăng trưởng mới, góp phần dẫn dắt, thúc đẩy sự phát triển của vùng, của đất nước.

Thủ tướng bày tỏ biết ơn, đánh giá cao sứ mệnh lịch sử cao cả của chính quyền cấp huyện trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; tặng Đảng bộ, chính quyền, quân và dân Hải Phòng (mới) 12 chữ: “Đoàn kết, giàu mạnh, hiện đại, văn minh, phồn vinh, hạnh phúc”.

Trao các quyết định, nghị quyết và phát biểu chỉ đạo tại thành phố Cần Thơ, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chia sẻ, việc sắp xếp đơn vị hành chính là công việc khó, nhạy cảm, phức tạp, tác động lớn đến tổ chức và hoạt động của các cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị, của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và tư tưởng, tâm lý, vấn đề khác biệt về văn hóa, phong tục tập quán hình thành từ lâu đời của nhân dân mỗi địa phương.

Trong thời khắc lịch sử đó, Chủ tịch Quốc hội bày tỏ sự trân trọng, tôn vinh và lòng biết ơn sâu sắc về những cống hiến to lớn, bền bỉ của các cấp ủy đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, đoàn thể các địa phương, nhất là cấp huyện và các xã trước khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính. Quyết định mang tính lịch sử này không chỉ đánh dấu một bước ngoặt trong công tác tổ chức hành chính mà còn gợi lại 3 địa phương từng gắn bó mật thiết dưới mái nhà chung mang tên tỉnh Hậu Giang.

"Việc sắp xếp lại giang sơn, vẽ lại bản đồ đất nước được nhân dân đánh giá, ủng hộ rất cao, đây là nguồn động viên lớn, thể hiện niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, tương lai tươi sáng của đất nước". Khẳng định trên được Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình nêu tại buổi tiếp xúc cử tri tỉnh Bắc Ninh ngày 5/7.

Quyết tâm cao hơn, trách nhiệm lớn hơn

Báo cáo tại cuộc họp Bộ Chính trị, Ban Bí thư do Tổng Bí thư Tô Lâm chủ trì vào ngày 4/7 cho thấy, các địa phương đồng loạt triển khai nhiều biện pháp để bảo đảm vận hành bộ máy hiệu quả, ổn định như bố trí phương tiện đi lại đưa đón cán bộ, công chức làm việc giữa các trụ sở hành chính trên địa bàn tỉnh, thành phố mới; tổ chức tập huấn, đào tạo bồi dưỡng nghiệp vụ (nhất là nghiệp vụ xử lý hồ sơ trên môi trường điện tử) cho cán bộ, công chức cấp xã; bố trí cán bộ, công chức có kinh nghiệm hướng dẫn trực tiếp cho cán bộ, công chức mới tiếp nhận công việc...

Nhiều địa phương đã tổ chức vận hành thử nghiệm hiệu quả toàn bộ bộ máy, nhất là Trung tâm Phục vụ hành chính công. Qua báo cáo bước đầu của các địa phương, việc vận hành mô hình đơn vị hành chính 2 cấp cơ bản thông suốt, ổn định; các thủ tục hành chính được giải quyết nhanh chóng, không bị gián đoạn. Bước đầu vận hành chính thức bộ máy cấp xã mới, đội ngũ cán bộ, công chức cơ sở có quyết tâm cao hơn, trách nhiệm lớn hơn trong việc phấn đấu đưa quê hương, đất nước vươn mình phát triển.

Dư luận những ngày qua cho thấy cuộc cách mạng sắp xếp đơn vị hành chính không đơn thuần là thay đổi về địa giới hay tổ chức cán bộ, mà sâu xa là thay đổi tư duy, nâng cao trình độ, trách nhiệm và đạo đức công vụ. Đại đa số đội ngũ cán bộ, công chức đã thể hiện tinh thần cầu thị, tích cực học hỏi, rèn luyện chuyên môn và kỹ năng, luôn tận tâm, tận tụy với công việc.

Sau khi mô hình chính quyền 2 cấp đi vào vận hành, nhiều địa phương của thành phố Huế đối diện với không ít khó khăn về nhân sự, địa bàn rộng, hạ tầng chưa đồng bộ. Tuy nhiên, không chọn cách trì hoãn hay chờ đợi, nhiều xã, phường đã linh hoạt tìm hướng đi riêng nhằm giải quyết bất cập và phục vụ người dân tốt hơn. Chẳng hạn như phường Phong Điền, đơn vị cấp xã có diện tích hành chính lớn nhất thành phố Huế, với tinh thần khẩn trương “vừa làm vừa hoàn thiện”, thay vì để người dân tự xoay xở, chính quyền phường đã chủ động triển khai các giải pháp đồng bộ, phục vụ người dân ngay từ những ngày đầu vận hành mô hình mới.

Phong Điền đã bố trí các điểm tiếp nhận hồ sơ lưu động tại những khu vực xa như Phong Mỹ, Phong Xuân, giúp người dân không phải di chuyển hàng chục cây số đến Trung tâm Phục vụ hành chính công phường. Đồng thời, phường cũng hợp đồng với Tập đoàn Bưu chính - Viễn thông Việt Nam tại Huế để vận chuyển hồ sơ hai vòng mỗi ngày, từ các điểm tiếp nhận về trung tâm xử lý và kịp thời trả kết quả ngay trong ngày cho người dân. Chi phí vận chuyển hoàn toàn được chi trả từ nguồn ngân sách phường, không để người dân phải “gánh” thêm bất cứ chi phí nào.

Vượt qua khó khăn, thiếu thốn về cơ sở vật chất, cơ sở hạ tầng, điều kiện giao thông, chính quyền các xã biên giới tỉnh Lâm Đồng đang cùng cả nước vận hành ổn định theo mô hình mới, hướng tới nâng cao hiệu quả giải quyết công việc, phục vụ nhân dân.

Xã Đắk Wil, tỉnh Lâm Đồng được thành lập trên cơ sở hợp nhất 2 xã Đắk Wil và Ea Pô, huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Nông cũ. Đây là xã nằm cách thành phố Đà Lạt (thủ phủ của tỉnh Lâm Đồng) khoảng 250 km và có diện tích hơn 515 km2, dân số hơn 24.000 người; trong đó, 60% là người đồng bào dân tộc thiểu số.

Anh Lê Văn Trình, trú tại xã Đắk Wil cho biết, sáng 3/7, anh đến Trung tâm hành chính công của xã để nộp hồ sơ đăng ký tách thửa đất. Anh rất bất ngờ là dù mới chính thức vận hành chính quyền 2 cấp nhưng các cán bộ tại Trung tâm hành chính công của xã làm việc chuyên nghiệp, nhanh chóng. Thay vì phải đi quãng đường dài đến trung tâm huyện (cũ) để nộp hồ sơ, nay anh chỉ phải di chuyển hơn 5km là đến trung tâm xã mới và hoàn thành các công việc gia đình đang cần.

Bù Đăng, một xã vùng sâu vùng xa của tỉnh Đồng Nai cũng đang cho thấy sự chủ động, linh hoạt trong việc triển khai xây dựng chính quyền gần dân, sát dân, phục vụ nhân dân thông qua mô hình trung tâm phục vụ hành chính công lưu động.

Ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch UBND xã cho biết, ngay sau khi công bố các quyết định thành lập xã và kiện toàn bộ máy, UBND xã Bù Đăng đã xây dựng kế hoạch và triển khai tổ lưu động tiếp nhận hồ sơ trực tiếp tại thôn nhằm giải quyết thủ tục hành chính, những vấn đề người dân bức xúc ngay tại cơ sở. Ngay trong buổi ra quân đầu tiên, Trung tâm Phục vụ hành chính công lưu động của xã đã xử lý hồ sơ thực hiện thủ tục hành chính của 40 lượt người dân, trong đó có những thủ tục liên quan đến đất đai khá phức tạp.