Tạo lợi thế cạnh tranh cho ngành lúa gạo Việt

Theo thống kê của Cục Hải quan, năm 2025 xuất khẩu gạo cả nước đạt hơn 8 triệu tấn, kim ngạch khoảng 4,1 tỷ USD, giảm 10,8% về khối lượng và giảm 27,6% về giá trị so với cùng kỳ năm 2024. Nguyên nhân là do nhu cầu và giá gạo thế giới đều giảm sâu trong khi cạnh tranh gia tăng từ các quốc gia xuất khẩu.

screenshot-2026-01-17-060845-872.png
Việt Nam hiện đã trở thành nước xuất khẩu gạo thứ 2 thế giới.

Ông Nguyễn Tuấn Khoa, Phó Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn Phước Thành II (tỉnh Tây Ninh) cho biết: Năm 2025, các thị trường truyền thống trọng điểm như Philippines, Indonesia đều giảm lượng gạo nhập khẩu, hướng tới tự chủ lương thực. Nhiều thời điểm giá gạo xuất khẩu của Việt Nam giảm sâu, còn dưới 400 USD/tấn. Cuối tháng 12/2025, giá gạo 5% tấm ghi nhận mức thấp với 363 USD/tấn. Dự báo quý I/2026, giá gạo xuất khẩu chưa khởi sắc rõ rệt khi nguồn cung có xu hướng tăng.

Thông tin từ Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) cho thấy Indonesia chính thức đạt mục tiêu tự chủ lúa gạo từ ngày 31/12/2025. Đây được coi là cột mốc quan trọng trong chiến lược an ninh lương thực của quốc gia này.

Theo cơ quan Thống kê Trung ương Indonesia (BPS), sản lượng lúa trong giai đoạn tháng 12/2025 đến tháng 2/2026 dự kiến tăng 32,6% so với cùng kỳ, đạt 10,81 triệu tấn.

Trong khi đó, Philippines sau lệnh tạm dừng nhập khẩu gạo từ tháng 9/2025 và hạn chế nhập khẩu năm 2026, đang triển khai thử nghiệm các giống lúa mới trên phạm vi toàn quốc, đồng thời mở rộng Quỹ tăng cường cạnh tranh ngành lúa gạo lên khoảng 511 triệu USD đến năm 2031 để hỗ trợ giống, cơ giới hóa và phân bón nhằm nâng cao sản lượng lúa.

Mặc dù nhu cầu gạo từ các thị trường nhập khẩu chính giảm nhưng các quốc gia xuất khẩu gạo lớn như Ấn Độ, Thái Lan vẫn gia tăng nguồn cung và tiếp tục có các giải pháp thúc đẩy xuất khẩu khiến gạo Việt Nam chịu sự cạnh tranh gay gắt.

Ngay cả Campuchia cũng có tốc độ tăng trưởng xuất khẩu mạnh mẽ: năm 2025 xuất khẩu khoảng 940.000 tấn gạo xay xát, tăng 44% so với năm 2024.

Trước áp lực chuyển đổi mạnh mẽ của thị trường, năm 2026 ngành lúa gạo Việt Nam cần điều chỉnh linh hoạt cả về sản xuất và xuất khẩu. Phó Chủ tịch Hiệp hội ngành hàng lúa gạo Việt Nam Lê Thanh Tùng cho rằng: Việt Nam đang có nhiều tiềm năng để nhân rộng mô hình trồng lúa giảm phát thải, là cơ sở để tạo ra nguồn gạo chất lượng cao, không chỉ đáp ứng tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm mà còn phù hợp các tiêu chí về môi trường đang được nhiều quốc gia trên thế giới quan tâm.

Đây là phân khúc ít “đụng hàng” với nhiều quốc gia sản xuất lúa gạo lớn hiện nay, mang lại lợi thế cạnh tranh rõ nét cho gạo Việt. Mặt khác, nhiều doanh nghiệp xuất khẩu gạo nhận định, khi các thị trường truyền thống trở thành “cánh cửa hẹp” thì khu vực Trung Đông sẽ là hướng khai thác mới.

Tuy nhiên, Trung Đông đặt ra yêu cầu nghiêm ngặt về chứng nhận Halal đối với nhiều mặt hàng nhập khẩu, buộc doanh nghiệp phải chủ động điều chỉnh quy trình sản xuất, chế biến và kiểm soát chuỗi cung ứng nếu muốn tăng kim ngạch xuất khẩu gạo.

Thương mại gạo toàn cầu tiếp tục biến động, các hiệp định thương mại tự do (FTA) ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc mở rộng không gian xuất khẩu. Thí dụ như thị trường Liên minh châu Âu (EU) còn rất nhiều dư địa cho gạo Việt Nam.

Tuy nhiên, mức độ tận dụng ưu đãi thuế quan theo Hiệp định thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA) hiện vẫn hạn chế, chủ yếu do số lượng doanh nghiệp đáp ứng đầy đủ quy định về xuất xứ hàng hóa chưa nhiều.

Hay như Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-Israel (VIFTA) chính thức có hiệu lực từ cuối năm 2024 cũng đang được kỳ vọng gia tăng lợi thế xuất khẩu cho Việt Nam.

Tham tán thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Israel Lê Thái Hòa cho biết: Mỗi năm nước này nhập khẩu gạo với trị giá khoảng 200 triệu USD, trong đó nhập khẩu từ Việt Nam mới chỉ đạt 2,2 triệu USD. “Các sản phẩm gạo thơm, hạt dài, 5% tấm, nhất là gạo jasmine và japonica đóng gói 1kg, 5kg được người tiêu dùng Israel ưa chuộng.

Thời gian tới, Thương vụ sẽ tăng cường thông tin về nhu cầu mặt hàng, phổ biến các quy định nhập khẩu của thị trường sở tại để các doanh nghiệp nắm bắt nhanh chóng. Đồng thời, doanh nghiệp Việt Nam nên lập kế hoạch sang khảo sát trực tiếp thị trường để thuận lợi hơn trong quảng bá sản phẩm gạo và ký hợp đồng xuất khẩu”, ông Hòa nhấn mạnh.

nhandan.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Linh hoạt, đồng bộ các giải pháp giải phóng mặt bằng

Phường Âu Lâu: Linh hoạt, đồng bộ các giải pháp giải phóng mặt bằng

Để phục vụ 26 dự án đầu tư trên địa bàn, năm 2026, phường Âu Lâu phải phối hợp giải phóng hơn 650 ha đất liên quan đến hơn 2.400 hộ, chiếm trên 1/3 tổng số hộ của phường. Để hoàn thành khối lượng công việc lớn như vậy, phường đã có nhiều giải pháp với tinh thần chủ động, linh hoạt, sáng tạo, triển khai đồng bộ, quyết liệt.

Nhân dân xã Quy Mông ra quân trồng rừng đầu năm 2026

Toàn tỉnh trồng mới được 2.517 ha rừng

Ngay từ những ngày đầu năm 2026, các địa phương trong tỉnh đã khẩn trương chuẩn bị cho mùa trồng rừng. Các Hạt Kiểm lâm khu vực phối hợp chặt chẽ với chính quyền cơ sở hướng dẫn người dân xử lý thực bì, chuẩn bị cây giống và vật tư lâm nghiệp, bảo đảm xuống giống đúng khung thời vụ.

30 năm trên hành trình ra biển lớn

30 năm trên hành trình ra biển lớn

Đối với Việt Nam, xuất khẩu hàng hóa là dòng sông dẫn lối nền kinh tế ra biển lớn. Mỗi chuyến hàng vươn xa không chỉ mang giá trị vật chất mà là kết quả của hành trình mở cửa, hội nhập, của tinh thần độc lập, tự cường, là thành quả từ chính sách tới nỗ lực của mỗi doanh nghiệp, mỗi người lao động.

Giữ chân lao động trẻ nông thôn

Giữ chân lao động trẻ nông thôn

Ở phường Cầu Thia (tỉnh Lào Cai), không ít bạn trẻ người dân tộc thiểu số đã chọn bám đất, bám nương, mạnh dạn thay đổi cách nghĩ, cách làm, tận dụng lợi thế sẵn có để gây dựng sinh kế ngay trên chính mảnh đất quê hương.

Tàu chở hàng bị trúng tên lửa khiến khí LPG về Việt Nam gián đoạn

Tàu chở hàng bị trúng tên lửa khiến khí LPG về Việt Nam gián đoạn

Toàn bộ các lô hàng LPG giao về kho LPG lạnh Thị Vải/Diêm Điền của PVGas dự kiến từ 10/3/2026 bị tạm dừng do tàu chở hàng bị trúng tên lửa khi qua eo biển Hormuz; cơ sở sản xuất khí NGL/LPG của các đối tác ở Trung Đông cũng đã bị tấn công... Đáng lưu ý, doanh nghiệp vẫn chưa thể thu xếp được nguồn hàng bổ sung.

Nông sản Việt tái cấu trúc để khẳng định vị thế

Nông sản Việt tái cấu trúc để khẳng định vị thế

Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, các địa phương trên cả nước đang tái cấu trúc ngành Nông nghiệp theo hướng quy mô lớn, xây dựng chuỗi giá trị, lấy chất lượng làm nền tảng và công nghệ làm động lực.

Từ xuất khẩu thô đến thương hiệu tinh dầu quốc tế

Từ xuất khẩu thô đến thương hiệu tinh dầu quốc tế

Lào Cai đang đứng trước bước ngoặt quan trọng trong chiến lược nâng tầm giá trị cây quế. Với diện tích quy hoạch hướng tới 150.000 ha, tỉnh không còn chấp nhận là vùng nguyên liệu thô, mà đang quyết liệt chuyển sang chế biến sâu, hình thành hệ sinh thái sản xuất công nghệ cao nhằm đưa sản phẩm tinh dầu và đồ thủ công mỹ nghệ vươn ra thị trường quốc tế.

Nguy cơ ô nhiễm suối đầu nguồn

Nguy cơ ô nhiễm suối đầu nguồn

Những dòng suối đầu nguồn vốn được ví như mạch sống của núi rừng. Từ bao đời nay, nguồn nước ấy nuôi dưỡng ruộng đồng, cung cấp nước sinh hoạt và giữ vai trò điều hòa hệ sinh thái cho cả một vùng rộng lớn phía hạ lưu. Thế nhưng, những dòng suối đầu nguồn ở một số địa phương đang đối diện nguy cơ ô nhiễm ngày càng rõ rệt.

Nhộn nhịp không khí lao động đầu xuân trên các công trình

Nhộn nhịp không khí lao động đầu xuân trên các công trình

Sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, nhiều công trình, dự án trên địa bàn tỉnh đã đồng loạt thi công trở lại. Các chủ đầu tư, nhà thầu khẩn trương huy động nhân lực, máy móc, tổ chức thi công với tinh thần quyết tâm cao, tạo nên không khí lao động sôi nổi ngay từ những ngày đầu năm. 

Người Mông giữ rừng

Người Mông giữ rừng

Từ chỗ coi rừng là kho sản vật vô tận để tận thu, đến nay, nhận thức của đồng bào người Mông tại thôn Nả Háng Tâu, xã Púng Luông đã có sự chuyển biến căn bản. Rừng không chỉ được bảo vệ nghiêm ngặt bằng quy ước, hương ước mà còn trở thành “nguồn sống”, mở ra sinh kế bền vững thông qua chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng.

fb yt zl tw