Hiện nay, Trung tâm Giống nông nghiệp Lào Cai mỗi năm sản xuất và cung ứng hơn 10 triệu con giống thủy sản các loại, trong đó, cá chép lai là giống chủ lực, chiếm khoảng 70 - 80% tổng sản lượng con giống. Không chỉ đáp ứng nhu cầu nuôi thủy sản trong tỉnh, nguồn giống này còn được cung cấp tới nhiều địa phương như Hải Phòng, Hà Nội, Phú Thọ, Ninh Bình, Bắc Ninh, Đồng Tháp…
Một trong những khách hàng gắn bó nhiều năm với giống cá chép lai Lào Cai là gia đình ông Nguyễn Trung Tựu ở xã Nam Sách, thành phố Hải Phòng. Hiện, gia đình ông có khoảng 12.000 m² ao nuôi và mỗi năm sản xuất từ 500 - 600 tấn cá chép giòn thương phẩm.
Ông Tựu cho biết, trước đây, gia đình sử dụng con giống từ nhiều cơ sở sản xuất khác nhau ở tỉnh Hải Dương (cũ). Tuy nhiên, qua quá trình nuôi thương phẩm, các giống cá cũ bộc lộ nhiều hạn chế như tốc độ sinh trưởng chậm, tỷ lệ trứng cao, sức đề kháng kém, thời gian tạo sản phẩm cá giòn kéo dài, tỷ lệ giòn không đồng đều, chỉ đạt khoảng 85 - 90%. Điều này làm tăng chi phí đầu tư và ảnh hưởng tới hiệu quả sản xuất.
“Từ năm 2021 đến nay, gia đình tôi sử dụng giống cá chép lai Lào Cai và nhận thấy nhiều ưu điểm vượt trội. Cá lớn nhanh, tỷ lệ thịt cao, khả năng kháng bệnh tốt, chất lượng cá giòn đồng đều nên hiệu quả kinh tế tăng rõ rệt”, ông Tựu chia sẻ.
Để có được giống cá chất lượng như hiện nay là cả quá trình nghiên cứu, chọn tạo công phu của đội ngũ cán bộ kỹ thuật Trung tâm Giống nông nghiệp tỉnh. Cuối năm 2020, trung tâm triển khai đề tài khoa học nghiên cứu, chọn tạo giống cá chép lai năng suất, chất lượng cao giữa cá chép Hungary và cá chép V1 của Việt Nam.
Theo đó, trung tâm thực hiện lai xa giữa cá chép Hungary với cá chép V1 nhằm hạn chế tình trạng cận huyết, nâng cao sức sinh trưởng và khả năng thích nghi của con lai. Để triển khai đề tài, trung tâm đã chuẩn bị đàn cá chép Hungary bố mẹ được nhập từ các cơ sở uy tín. Đối với cá chép V1, sử dụng đàn cá đang được lưu giữ có nguồn gốc từ Viện Nghiên cứu nuôi trồng thủy sản I. Một trong những điểm mới trong quá trình nghiên cứu là đàn cá bố mẹ đủ tiêu chuẩn đều được gắn mã số điện tử để quản lý. Đây là kỹ thuật hiện đại giúp theo dõi phương pháp lai, quản lý nguồn gen và làm cơ sở lựa chọn giống hậu bị cho các thế hệ tiếp theo.
Các ao nuôi vỗ, bể cho đẻ, bể ấp và hệ thống công trình phụ trợ cũng được đầu tư đồng bộ, đáp ứng điều kiện sinh học phù hợp để cá sinh trưởng và sinh sản tốt nhất. Quá trình lai tạo được áp dụng theo phương pháp thụ tinh chéo, gồm cá cái V1 lai với cá đực Hungary và cá đực V1 lai với cá cái Hungary.
Sau thời gian nghiên cứu và chọn lọc, giống cá chép lai Lào Cai đã cho thấy nhiều ưu điểm nổi bật. Cá có tốc độ sinh trưởng nhanh, đạt trọng lượng từ 2 - 2,5 kg/con chỉ sau 6 - 8 tháng nuôi, nhanh gấp 2 - 2,5 lần so với giống cá chép trước đây. Không chỉ lớn nhanh, cá chép lai Lào Cai còn có ngoại hình đẹp, thân thuôn dài, lưng màu xanh, vây và vùng bụng có màu vàng đặc trưng. Đặc biệt, bụng cá ít trứng nên tỷ lệ thịt cao hơn, chất lượng thịt thơm ngon, được thị trường ưa chuộng. Nhờ đó, người nuôi giảm được thời gian nuôi, tiết kiệm chi phí thức ăn và nâng cao hiệu quả kinh tế.
Trung tâm Giống nông nghiệp tỉnh hiện duy trì khoảng 800 cặp cá bố mẹ với tổng trọng lượng trên 5.000 kg. Đàn cá bố mẹ được tuyển chọn nghiêm ngặt từ đàn cá hậu bị dựa trên nhiều tiêu chí như ngoại hình, màu sắc, tốc độ sinh trưởng và khả năng kháng bệnh. Không chỉ dừng ở việc cung ứng con giống, Trung tâm Giống nông nghiệp Lào Cai còn thường xuyên nghiên cứu, cải tiến chất lượng giống nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.
Hiện, mỗi năm Trung tâm Giống nông nghiệp Lào Cai sản xuất và cung ứng hơn 10 triệu con giống các loại, trong đó hơn 7 triệu con giống cá chép lai. Đáng chú ý, hơn một nửa sản lượng được xuất bán ra ngoài tỉnh theo các đơn đặt hàng, cho thấy sức tiêu thụ ngày càng lớn của giống cá này trên thị trường, đồng thời khẳng định thương hiệu con giống thủy sản của Lào Cai.
Từ giống cá chủ yếu phục vụ nhu cầu nội tỉnh, cá chép lai Lào Cai nay từng bước khẳng định thương hiệu ở thị trường ngoại tỉnh. Việc sản phẩm được nhiều địa phương lựa chọn cho thấy chất lượng và khả năng thích nghi của giống cá do Lào Cai sản xuất. Đây cũng là kết quả của quá trình ứng dụng khoa học - kỹ thuật vào sản xuất, góp phần nâng cao giá trị kinh tế cho ngành thủy sản và tăng thu nhập cho người dân.
