Ngữ liệu môn thi Ngữ văn nằm ngoài SGK
Theo TS. Lê Mỹ Phong, Phó Cục trưởng Cục Quản lí chất lượng (Bộ GD&ĐT), kì thi năm nay sẽ chỉ còn một đề thi theo chương trình giáo dục phổ thông 2018. Đây là thay đổi đáng chú ý so với năm 2025 (lần đầu tiên kì thi tốt nghiệp THPT tồn tại song song hai loại đề thi theo chương trình 2006 và chương trình 2018).
TS. Lê Mỹ Phong cho biết, chủ trương tổ chức kì thi năm nay được giữ ổn định như năm trước, đồng thời có một số điểm mới. Một trong những điểm nhấn của kì thi năm nay là việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong tất cả khâu tổ chức. Theo lãnh đạo Cục Quản lí chất lượng, việc ứng dụng công nghệ không chỉ dừng lại ở khâu đăng kí dự thi hay xử lí dữ liệu, mà còn mở rộng sang giám sát quy trình tổ chức.
Điểm mới tác động trực tiếp đến thí sinh năm nay là thay đổi trong quy trình chấm phúc khảo. Theo đó, nếu bài thi có sự chênh lệch từ 0,25 điểm trở lên giữa kết quả chấm ban đầu và chấm phúc khảo, hai cán bộ chấm phải đối thoại trực tiếp. Trước đây, ngưỡng này là 0,5 điểm. Việc hạ ngưỡng xuống 0,25 điểm cho thấy sự siết chặt hơn trong công tác chấm thi, nhằm bảo đảm quyền lợi tối đa cho thí sinh.
Về việc không công bố đề thi tham khảo mới cho năm 2026, TS. Lê Mỹ Phong cho biết, Bộ đã công bố đề tham khảo theo chương trình 2018 từ năm 2025. Do cấu trúc đề và các dạng câu hỏi trắc nghiệm tiếp tục được giữ ổn định, đề tham khảo này vẫn có giá trị sử dụng cho năm nay. Đáng chú ý, môn Ngữ văn tiếp tục sử dụng ngữ liệu ngoài sách giáo khoa.
Cục Quản lí chất lượng tiếp tục tham mưu xây dựng đề thi bám sát định hướng đã công bố, bảo đảm tính ổn định nhưng vẫn có sự phân hóa hợp lí. Đề thi sẽ xuất hiện các câu hỏi có tính phân hóa cao, đặc biệt là những câu hỏi yêu cầu vận dụng kiến thức để giải quyết các vấn đề thực tiễn trong cuộc sống.
Nội dung đề thi năm 2026 nằm trong chương trình cấp THPT, chủ yếu ở lớp 12, đồng thời có một số câu hỏi thuộc kiến thức lớp 10 và 11. Đề thi được xây dựng theo ma trận của Bộ GD&ĐT với các cấp độ tư duy: biết, hiểu, vận dụng.
Định hướng chung là kiểm tra năng lực và phẩm chất người học, thay vì chỉ đánh giá khả năng ghi nhớ kiến thức. Tỉ lệ câu hỏi mang tính phân hóa được giữ tương đương năm 2025, trong đó chú trọng các câu hỏi vận dụng gắn với thực tiễn.
Đối với các môn thi trắc nghiệm, đề thi tiếp tục sử dụng các dạng câu hỏi như trong đề tham khảo đã công bố: nhiều phương án lựa chọn, đúng/sai và trả lời ngắn. Điểm số trong bài thi trắc nghiệm không chia đều mà được phân bổ theo mức độ khó của từng câu hỏi. Cách tiếp cận này đòi hỏi học sinh phải có sự chuẩn bị toàn diện, không chỉ nắm chắc kiến thức mà còn phải có kĩ năng xử lí tình huống và tư duy logic.
Theo quy định, thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT năm 2026 sẽ thi 2 môn bắt buộc là Toán và Ngữ văn, cùng một bài thi tổ hợp gồm 2 môn tự chọn trong số các môn còn lại như Vật lí, Hóa học, Sinh học, Công nghệ-Công nghiệp, Công nghệ-Nông nghiệp, Tin học, Ngoại ngữ, Lịch sử, Địa lí, Kinh tế và Pháp luật.
Cuộc “tổng duyệt” trước kì thi
Ngay từ đầu năm học 2025-2026, Sở GD&ĐT Hưng Yên đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy học và ôn thi tốt nghiệp THPT cho học sinh lớp 12. Các trường THPT được yêu cầu bám sát chương trình 2018 và các văn bản hướng dẫn của Bộ GD&ĐT, đồng thời chủ động xây dựng kế hoạch dạy học phù hợp với từng nhóm đối tượng học sinh.
Thời gian tổ chức thi tốt nghiệp THPT 2026 được Bộ GD&ĐT quyết định vào ngày 11 và 12/6, sớm hơn khoảng hai tuần so với năm trước.
Các trường THPT trong tỉnh đã tiến hành rà soát chất lượng học sinh lớp 12, phân tích kết quả học tập để xây dựng lộ trình ôn tập phù hợp. Nhiều đơn vị tổ chức các chuyên đề củng cố kiến thức ngay từ học kì I, kết hợp kiểm tra định kì để đánh giá tiến độ học tập.
Đáng chú ý, từ ngày 29/1 đến 6/2, Sở GD&ĐT Hưng Yên đã tổ chức các lớp tập huấn cho hơn 2.200 giáo viên trực tiếp tham gia dạy ôn thi. Giáo viên được phân tích đề thi theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh, đồng thời trao đổi kinh nghiệm và chia sẻ mô hình hiệu quả.
Tại Hà Nội, khoảng 124.000 học sinh lớp 12 đã tham gia bài kiểm tra chất lượng toàn thành phố, được xem như cuộc “tổng duyệt” trước kì thi chính thức. Đợt khảo sát không chỉ giúp học sinh làm quen với cấu trúc đề thi và quy chế thi, mà còn tạo điều kiện để các em rèn luyện tâm lí phòng thi.
Bà Vũ Thị Hậu, Hiệu trưởng Trường THPT Trần Nhân Tông, Hà Nội đánh giá, kì kiểm tra toàn thành phố có ý nghĩa quan trọng trong quá trình chuẩn bị cho kì thi tốt nghiệp THPT. Việc tổ chức khảo sát theo cách thức gần giống kì thi thật giúp học sinh làm quen với cấu trúc đề, quy chế thi và chuẩn bị tâm lí.
Do phạm vi kiến thức của đề thi khá rộng, bao gồm nội dung lớp 10, 11 và 12, học sinh cần xác định đây là quá trình ôn tập dài hơi, không thể “nước đến chân mới nhảy”. Sau khi có kết quả khảo sát, nhà trường sẽ phân tích bài làm của học sinh để xác định những nội dung còn yếu, từ đó tổ chức các lớp ôn tập phù hợp. Giáo viên sẽ có cơ sở để điều chỉnh phương pháp giảng dạy, giúp học sinh nâng cao hiệu quả ôn thi.
