Đó không đơn thuần là một chuyến kiểm tra cơ sở theo chương trình công tác thường kỳ. Trên từng cung đường, tại mỗi công trường, mỗi cuộc làm việc với cán bộ địa phương, điều dễ nhận thấy là tinh thần sâu sát thực tiễn, nhìn thẳng vào những vấn đề đang đặt ra để tìm lời giải từ cơ sở. Bởi hơn ai hết, các đồng chí lãnh đạo tỉnh hiểu rằng muốn chỉ đạo trúng và đúng thì trước hết phải hiểu thực tiễn, phải nắm chắc hơi thở cuộc sống đang diễn ra ở từng địa phương.
Từ những vùng đất đang chuyển động
Tờ mờ sáng, đoàn công tác rời trung tâm tỉnh theo Quốc lộ 279 hướng về phía Tây Nam. Hai bên đường, những đồi quế xanh ngút ngàn nối tiếp nhau trên các triền núi. Xen giữa màu xanh ấy là các khu dân cư mới, những tuyến đường đang được mở rộng và công trình đang khẩn trương thi công.
Điểm dừng chân đầu tiên là Dự án Nhà máy tuyển quặng Apatit cùng hồ thải quặng đuôi Làng Phúng tại xã Văn Bàn. Giữa cái nắng đầu hè, trên công trường rộng hàng chục héc-ta, tiếng máy móc vẫn vang lên không ngớt. Những tốp công nhân đang khẩn trương hoàn thiện các hạng mục cuối cùng để chuẩn bị chạy thử dây chuyền.
Đại diện doanh nghiệp báo cáo với đoàn công tác: dự án có tổng vốn đầu tư hơn 807 tỷ đồng, quy hoạch trên diện tích gần 69 ha, công suất thiết kế 250.000 tấn tinh quặng mỗi năm. Sau khi tái khởi công năm 2024, đến nay công trình đã hoàn thành khoảng 95% khối lượng thi công và dự kiến đi vào vận hành trong quý III năm nay.
Đáng chú ý, trong suốt thời gian kiểm tra, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy không chỉ nghe báo cáo về tiến độ, mà còn nhiều lần dừng lại trao đổi trực tiếp với chủ đầu tư, đơn vị thi công và các sở, ngành liên quan về các giải pháp bảo đảm chất lượng công trình, an toàn lao động và công tác bảo vệ môi trường.
Đồng chí nhấn mạnh, phát triển công nghiệp là yêu cầu tất yếu để tạo động lực tăng trưởng nhưng tuyệt đối không đánh đổi môi trường lấy kinh tế. Mọi hoạt động khai thác, tuyển quặng và vận hành hồ thải phải tuân thủ nghiêm các quy định về bảo vệ môi trường, bảo đảm an toàn cho người dân và khu vực xung quanh.
Cùng với đó, tỉnh sẽ tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp, tháo gỡ kịp thời những khó khăn phát sinh; đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện tuyến đường kết nối vào dự án để công trình sớm đi vào hoạt động, phát huy hiệu quả đầu tư.
Từ công trường Làng Phúng, đoàn công tác tiếp tục hành trình qua các xã Văn Bàn, Võ Lao, Khánh Yên, Dương Quỳ, Chiềng Ken, Minh Lương, Nậm Chày và Nậm Xé. Qua từng địa bàn, điều dễ nhận thấy là những chuyển động tích cực trong phát triển kinh tế - xã hội sau gần một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Nếu như Văn Bàn đang dần khẳng định vai trò trung tâm phát triển công nghiệp, thương mại và dịch vụ của khu vực phía Tây Nam tỉnh thì Võ Lao, Khánh Yên lại cho thấy dư địa lớn trong phát triển công nghiệp chế biến, logistics và dịch vụ hỗ trợ sản xuất.
Tại Chiềng Ken, giá trị văn hóa và tín ngưỡng quanh Đền Ken đang từng bước được khai thác hiệu quả, thu hút gần 10.000 lượt khách mỗi năm.
Ở các xã vùng cao như Nậm Xé, Minh Lương hay Nậm Chày, màu xanh của rừng đang trở thành nguồn lực phát triển quan trọng. Độ che phủ rừng của nhiều địa phương đạt từ gần 70% đến gần 90%, mở ra cơ hội lớn cho phát triển kinh tế lâm nghiệp, dược liệu và du lịch sinh thái.
Những con số tăng trưởng cũng cho thấy sự chuyển động tích cực của khu vực. Năm 2025, xã Văn Bàn thu ngân sách đạt trên 223 tỷ đồng; xã Võ Lao đạt 92 tỷ đồng. Trong 5 tháng đầu năm 2026, nhiều địa phương đã vượt xa kịch bản thu ngân sách đề ra.
Thấy rõ tiềm năng để nhìn đúng "điểm nghẽn"
Nhưng điều đáng ghi nhận trong các cuộc làm việc không phải là những lời biểu dương đơn thuần.
Ở đâu, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy và các đồng chí Thường trực Tỉnh ủy cũng dành nhiều thời gian để cùng địa phương mổ xẻ những tồn tại, hạn chế còn đang cản trở sự phát triển, như: hạ tầng giao thông chưa đồng bộ; tiến độ giải ngân vốn đầu tư công ở một số địa phương còn chậm; tỷ lệ hộ nghèo ở các xã vùng cao vẫn còn cao; năng lực chuyển đổi số, cải cách hành chính và kỹ năng quản trị hiện đại ở cơ sở chưa đồng đều.
Không né tránh những vấn đề khó, người đứng đầu Đảng bộ tỉnh nhiều lần nhấn mạnh một yêu cầu xuyên suốt: phải thay đổi tư duy phát triển.
Mỗi xã cần xác định rõ tiềm năng, lợi thế, vị trí và vai trò của địa phương mình trong tổng thể không gian phát triển chung của khu vực và của tỉnh. Từ đó, lựa chọn đúng nhiệm vụ trọng tâm, đúng khâu đột phá để tập trung thực hiện, tránh dàn trải, hình thức.
Theo đó, đối với khu vực Văn Bàn, định hướng được xác định rõ là phát triển công nghiệp, dịch vụ logistics, kinh tế rừng và nông nghiệp hàng hóa. Các địa phương cần chủ động thu hút đầu tư vào Khu công nghiệp Võ Lao, Cụm công nghiệp Khánh Yên Thượng, Cụm công nghiệp Bản Phung và các khu vực có lợi thế khác.
Về lâu dài, khi tuyến cao tốc Bảo Hà - Lai Châu được đầu tư và đưa vào khai thác, khu vực này sẽ có cơ hội trở thành trung tâm giao thương, trung chuyển hàng hóa kết nối Văn Bàn với Bảo Thắng, Bảo Yên và tỉnh Lai Châu.
Đối với khu vực Bảo Yên, dư địa phát triển được nhìn nhận từ những dự án động lực mang tầm chiến lược như Cảng hàng không Sa Pa, tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng cùng lợi thế về du lịch tâm linh, du lịch cộng đồng, nông nghiệp hàng hóa và kinh tế rừng.
Khơi dậy khát vọng từ cơ sở
Điểm chung dễ nhận thấy trong tất cả các cuộc làm việc là không khí dân chủ, thẳng thắn và cởi mở. Những kiến nghị liên quan đến hạ tầng giao thông, giải phóng mặt bằng, thiếu cán bộ, phát triển du lịch, sản xuất nông nghiệp hàng hóa, phát triển dược liệu hay cải cách hành chính đều được lãnh đạo các sở, ngành trực tiếp trao đổi, làm rõ ngay tại hội trường.
Không ít vấn đề tồn tại nhiều năm đã được chỉ rõ nguyên nhân và xác định hướng tháo gỡ. Trao đổi với chúng tôi bên lề buổi làm việc, đồng chí Nguyễn Văn Phương - Bí thư Đảng ủy xã Nghĩa Đô cho biết: "Điều chúng tôi tâm đắc nhất là các định hướng rất cụ thể của tỉnh đối với phát triển du lịch cộng đồng. Nghĩa Đô đang đặt mục tiêu trở thành làng du lịch cộng đồng đạt chuẩn ASEAN. Đây không chỉ là mục tiêu của ngành du lịch, mà còn là động lực để nâng cao đời sống người dân, bảo tồn văn hóa truyền thống và xây dựng nông thôn hiện đại".
Còn theo đồng chí Nguyễn Anh Chuyên - Bí thư Đảng ủy xã Văn Bàn, các ý kiến chỉ đạo của Thường trực Tỉnh ủy đã giúp địa phương nhìn rõ hơn vai trò, vị trí của mình trong không gian phát triển mới.
"Chúng tôi xác định phải phát huy tốt vai trò trung tâm động lực của khu vực; đồng thời tập trung tháo gỡ những khó khăn về giải phóng mặt bằng, đẩy nhanh tiến độ các dự án đầu tư để tạo nguồn thu bền vững cho địa phương" - đồng chí Nguyễn Anh Chuyên - Bí thư Đảng ủy xã Văn Bàn chia sẻ.
Không chỉ dừng lại ở câu chuyện phát triển kinh tế, những nội dung liên quan đến xây dựng Đảng, sắp xếp tổ chức bộ máy, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, chuyển đổi số, cải cách hành chính, chăm sóc sức khỏe Nhân dân, giảm nghèo bền vững và xây dựng địa bàn không ma túy cũng được Thường trực Tỉnh ủy đặc biệt quan tâm và chỉ đạo sâu sát.
Mở ra không gian phát triển mới
Hành trình làm việc tại 14 xã không đơn thuần là chuyến kiểm tra cơ sở thường kỳ. Dù thời gian hạn hẹp, tại mỗi điểm đến, lãnh đạo tỉnh đã trực tiếp kiểm chứng thực tế thay vì chỉ nghe báo cáo; đồng thời chỉ rõ hạn chế và cùng địa phương tháo gỡ từng khó khăn cụ thể.
Từ công trường Nhà máy tuyển quặng Apatit Làng Phúng, những vùng quế bạt ngàn ở Nậm Xé, Khánh Yên đến điểm du lịch cộng đồng ở Nghĩa Đô hay không gian du lịch tâm linh Bảo Hà, mỗi nơi đều cho thấy các tiềm năng đang chờ được đánh thức.
Sự phát triển của địa phương không bắt đầu từ những nghị quyết trên giấy mà từ việc hiểu đúng thực tiễn. Bởi vậy, chuyến công tác lần này là để lắng nghe, đi để thấu hiểu, đi để nhận diện cơ hội và thách thức. Từ đó, đưa ra những quyết sách sát thực tiễn, hiệu quả hơn.
Khi những "điểm nghẽn" được tháo gỡ, tiềm năng được khơi thông và khát vọng phát triển lan tỏa từ cơ sở, các địa phương khu vực Văn Bàn và Bảo Yên sẽ có thêm động lực để bứt phá, đóng góp quan trọng vào mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của tỉnh trong giai đoạn mới.
