Mục tiêu bứt phá về giá trị sản xuất công nghiệp của tỉnh đang bước sang giai đoạn mới, nơi sự tăng trưởng không còn đơn thuần tính bằng những con số GRDP hay tỷ lệ lấp đầy các khu, cụm công nghiệp.
Nhìn lại chặng đường phát triển công nghiệp của tỉnh, không thể phủ nhận những khó khăn mang tính khách quan do hạ tầng tại các khu công nghiệp như: Phía Nam, Minh Quân và Âu Lâu chưa được đầu tư đồng bộ ngay từ đầu.
Một trong những “điểm nghẽn” lớn nhất chính là thiếu hệ thống xử lý nước thải tập trung hoàn chỉnh, dẫn đến quản lý môi trường đôi khi còn gặp nhiều lúng túng. Dù hằng năm, cơ quan chức năng vẫn tổ chức quan trắc định kỳ với kết quả các chỉ số về nước hay không khí đều trong quy chuẩn Việt Nam, nhưng sự thiếu hụt hạ tầng xử lý tại chỗ vẫn tiềm ẩn những rủi ro.
Để giải quyết vấn đề này, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lào Cai đã ban hành Nghị quyết số 34-NQ/TU ngày 27/12/2025 về phát triển các khu, cụm công nghiệp. Tiếp đó là Đề án số 08-ĐA/TU ngày 29/12/2025 về phát triển công nghiệp tỉnh Lào Cai theo hướng xanh, hiện đại giai đoạn 2026 - 2030. Qua đó, xác lập lộ trình cụ thể để đưa công nghiệp địa phương thoát khỏi tư duy sản xuất “xám” sang mô hình kinh tế tuần hoàn.
Hiện nay, UBND tỉnh đã giao Ban Quản lý các khu công nghiệp làm chủ đầu tư các dự án hệ thống xử lý nước thải tập trung tại 3 khu công nghiệp trọng điểm. Đây là bước đi quyết liệt nhằm thu gom, xử lý triệt để nước thải của các nhà máy trước khi xả thải ra môi trường.
Theo phê duyệt mới nhất, tổng mức đầu tư cho hoàn thiện hạ tầng và giải phóng mặt bằng tại các khu công nghiệp phía Nam, Minh Quân và Âu Lâu lên tới 1.250 tỷ đồng. Đây là quyết tâm chính trị rất lớn của lãnh đạo tỉnh trong chuẩn hóa các công trình hạ tầng kỹ thuật theo hướng hiện đại, an toàn và thân thiện với hệ sinh thái.
Tại công trường Dự án hệ thống xử lý nước thải tập trung Khu Công nghiệp phía Nam, không khí thi công đang diễn ra hết sức khẩn trương. Ông Phạm Tuấn Nam - Phòng Nghiệp vụ, Ban Quản lý các khu công nghiệp cho biết, dự án có tổng mức đầu tư 71 tỷ đồng với thời gian thi công dự kiến là 390 ngày. Triển khai từ ngày 29/12/2025, dự án được kỳ vọng sẽ vận hành vào cuối tháng 1/2027.
Sau khi đưa vào vận hành, công trình sẽ góp phần đảm bảo an toàn cho môi trường xanh. Hiện tại, đơn vị thi công đang tập trung cao độ cho hạng mục đường ống thu gom nước thải từ các nhà máy về trạm xử lý.
Thực tế tại hiện trường, các phương tiện máy móc đang được huy động tối đa để tận dụng thời tiết thuận lợi.
Trao đổi về tiến độ gói thầu số 33 bao gồm nhà máy xử lý nước thải và mạng lưới đường ống quanh khu công nghiệp, ông Hà Đình Đoàn - Công ty Cổ phần Xây dựng Giao thông Yên Bái thông tin: Đơn vị đang thực hiện đào đường ống nước và hố ga trục B của nhà máy xử lý. Đến nay, đơn vị đã đào khoảng 800 m trên tổng số 3.000 m đường ống. Tranh thủ thời tiết thuận lợi, đơn vị đẩy nhanh tiến độ, sớm hoàn thiện công trình để bàn giao.
Lộ trình đã được xác định rõ ràng: Phấn đấu hoàn thành và đưa vào sử dụng hệ thống xử lý nước thải tập trung tại Khu Công nghiệp phía Nam và Minh Quân trong năm 2026; đối với Khu Công nghiệp Âu Lâu là trong năm 2027.
Khi hệ thống xử lý nước thải hoạt động sẽ chấm dứt hoàn toàn tình trạng doanh nghiệp xả thải nước sản xuất ra môi trường. Đây là tiền đề quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu 100% khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh có công trình xử lý nước thải tập trung đạt chuẩn.
Không chỉ dừng lại ở xử lý nước thải, chất thải rắn và khí thải cũng được tỉnh quản lý chặt chẽ. Các doanh nghiệp phát sinh chất thải rắn phải ký hợp đồng với đơn vị có đủ năng lực thu gom, vận chuyển theo đúng quy định.
Về khí thải, mọi cơ sở sản xuất đều phải thông qua hồ sơ môi trường và được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận mới được phép vận hành. Đặc biệt, việc áp dụng công nghệ quan trắc tự động kết nối trực tiếp với cơ quan quản lý sẽ giúp tỉnh kiểm soát nguồn thải theo thời gian thực, ngăn chặn kịp thời các hành vi gây ô nhiễm.
Tầm nhìn đến năm 2030, Lào Cai đặt mục tiêu có ít nhất 1 khu công nghiệp đạt tiêu chuẩn sinh thái và từng bước hình thành các khu công nghiệp thông minh. Tỉnh khuyến khích các nhà đầu tư chuyển đổi mô hình theo hướng tận dụng, tái sử dụng và tái chế chất thải.
Những vấn đề môi trường tồn đọng như bãi thải gyps, hay ứng dụng công nghệ tuyển khô trong khai khoáng để thu hồi phụ phẩm sẽ được xử lý dứt điểm. Thúc đẩy sản xuất sạch hơn không chỉ giúp doanh nghiệp tiết kiệm tài nguyên mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh khi tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu vốn đang ngày càng khắt khe về các tiêu chuẩn xanh.
Những dự án đang được triển khai là minh chứng cho lời hứa của Lào Cai về sự phát triển bền vững. Với tinh thần “Lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ”, tỉnh đang tạo ra môi trường mà ở đó, doanh nghiệp có thể yên tâm sản xuất, người dân được sống trong bầu không khí trong lành và hệ sinh thái được bảo tồn.
Công nghiệp xanh đang hiện hữu sinh động qua từng mét đường ống thu gom, từng trạm quan trắc tự động và trên hết là niềm tin của các nhà đầu tư chiến lược vào một Lào Cai hiện đại, văn minh.
