Xuân này hơn hẳn những xuân xưa
Vùng cao Mường Khương những ngày này, không khí xuân đang ngập tràn. Giữa rét ngọt, sắc đào bừng nở hồng tươi, hoa mận bung trắng tinh khôi cả một vùng.
Ngôi nhà nhỏ của nhà thơ Pờ Sảo Mìn nằm bình yên giữa thôn Na Bủ - Hàm Rồng, bao bọc bởi những hàng rào mướt xanh.
Nhấp ngụm trà nóng, ông Pờ Sảo Mìn cho biết, trong hơn hai trăm bài thơ đã sáng tác và xuất bản, có tới gần một nửa được khơi nguồn cảm hứng từ xứ Mường. Trong lịch sử, người dân Mường Khương vốn cần cù, hăng say lao động, sâu nặng tình yêu quê hương, đất nước. Và người Mường Khương hôm nay có quyền tự hào với những bước chuyển mạnh mẽ của mảnh đất này.
“Là người con của Mường Khương, tôi tự hào bởi mảnh đất này có rất nhiều quả ngọt. Đó là thành quả của quyết tâm từ cấp ủy, chính quyền địa phương và nỗ lực của mỗi người dân, trong đó có cộng đồng người Pa Dí chúng tôi” - Nhà thơ Pờ Sảo Mìn tự hào chia sẻ.
Chia tay nhà thơ Pờ Sảo Mìn, chúng tôi tới thăm ông Hoàng Sín Hòa - Nguyên Chủ tịch UBND huyện Mường Khương.
Đi dọc con đường nhựa phẳng lỳ, hướng mắt về dãy núi trùng điệp phía xa, ông Hòa không khỏi bồi hồi nhớ lại những năm tháng gian khó. Trong ký ức của ông, Mường Khương từng gắn liền với nhiều gian khổ, khó khăn, thiếu thốn; điều kiện tự nhiên khắc nghiệt là một trong những nguyên nhân chính khiến cái đói, cái nghèo dai dẳng bám theo cuộc sống người dân nơi đây. Hơn ba mươi năm trước, khi ấy tỉnh Lào Cai được tái lập, Mường Khương phải đối diện với vô vàn thách thức.
"Lúc ấy tỷ lệ hộ nghèo của huyện chiếm trên 60%. Có rất nhiều yếu tố không đạt, như: thu nhập, giao thông, điện, đường, trường, trạm. Trước tình hình đó, chúng tôi ưu tiên trước tiên việc ổn định nhà cửa cho người dân, sau đó tìm kiếm các mô hình kinh tế để bà con làm thử nghiệm. Nhờ thế cuộc sống mới tốt dần lên” - Ông Hòa kể lại.
Xã Mường Khương hiện tại có 89% đồng bào dân tộc thiểu số, trong đó hộ nghèo chiếm 23,41%; 37/53 thôn thuộc diện đặc biệt khó khăn. Thử thách vẫn là rất lớn.
"Nhưng tôi tin tưởng rằng, với tinh thần đoàn kết cao, sự lãnh đạo sáng suốt của cấp ủy, chính quyền địa phương, cuộc sống lại sẽ có thêm nhiều đổi mới. Xuân này sẽ hơn hẳn những xuân xưa” - Ông Hoàng Sín Hòa tâm sự.
Niềm vui từ những mùa quả ngọt
Đổi thay của mảnh đất biên cương Tổ quốc không chỉ được cảm nhận qua ký ức của những con người đã gắn bó máu thịt bao năm với nơi này. Mà chuyển động không ngừng nghỉ trong đời sống hôm nay, còn bắt nguồn từ quyết tâm của những người nông dân mộc mạc, chất phác nhưng năng động, sáng tạo và dám đổi mới. Bằng bàn tay, khối óc của mình, họ đã xây dựng nên nhiều mô hình kinh tế mới hiệu quả, mang lại diện mạo tươi sáng cho vùng đất Mường Khương.
Đến thôn Lao Hầu, đi giữa vườn bưởi Tết trĩu cành, ai ai cũng đều cảm nhận rõ mùa sung túc, ấm no nữa lại về với bà con nông dân nơi đây.
Chị Lồ Thị Mai, chủ vườn bưởi chia sẻ: Vườn được trồng từ năm 2017, trên nương ngô kém hiệu quả của gia đình, với số lượng 300 cây bưởi diễn và bưởi da xanh. Theo chị Mai, trồng bưởi không mất nhiều công chăm sóc, nhưng mang lại hiệu quả kinh tế cao, nhất là khi bản thân chị lại có kiến thức về trồng trọt nhờ được đào tạo trong Trường Đại học Nông nghiệp.
“Tôi rất quan tâm đến việc tạo tán, cắt tỉa cho cây. Năm nay thời tiết thuận lợi, vườn bưởi khá sai quả. Dịp Tết này, gia đình tôi xuất bán được khoảng 6 nghìn quả bưởi” - Chị Mai phấn khởi chia sẻ.
Tại thôn Chúng Chải B, mùa xuân năm nay dường như cũng đến sớm hơn với người dân khi quýt bước vào vụ thu hoạch bội thu. Để phục vụ tốt nhu cầu của thị trường dịp Tết Nguyên đán, bên cạnh việc trồng quýt sen, chị Hoàng Thị Bình, thôn Chúng Chải B còn chủ động chuyển đổi cơ cấu cây trồng, nâng cao thu nhập cho gia đình.
"Trước đây, gia đình tôi chủ yếu trồng quýt sen, nhưng khi thị trường ngày Tết, người dân mua quả quýt tăng cao, gia đình tôi đã trồng thêm cam lai bưởi, quýt van xù (quýt sen chín muộn) để có quả bán cho khách đúng dịp Tết nguyên đán." Chị Bình cho biết.
Theo ông Lưu Đức Mạnh - Trưởng phòng Kinh tế xã Mường Khương, nhờ cây quýt nhiều hộ ở Mường Khương có khoản thu nhập ổn định, kinh tế gia đình vươn lên khá, giàu. Hiện, toàn xã đã có trên 880 ha quýt; trong đó, 742 ha đã và đang cho thu hoạch với sản lượng đạt hơn 8.900 tấn mỗi năm. Vụ quýt năm 2025, toàn xã thu về hơn 178 tỷ đồng từ loại cây trồng này, tăng hơn 24 tỷ đồng so với mùa vụ năm 2024.
"Đất thép" nở hoa
Năm 2025 khép lại với nhiều khó khăn, thách thức đối với Mường Khương. Cùng với việc triển khai, vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, địa phương còn phải hứng chịu bốn đợt thiên tai, gây thiệt hại không nhỏ. Tuy nhiên, như khẳng định của ông Giàng Seo Vần - Bí thư Huyện ủy Mường Khương: “Mường Khương hôm nay đã và đang tự tin khẳng định mình trong cuộc chiến chống đói nghèo, lạc hậu; tạo dựng nên bức tranh trù phú, bình yên nơi biên cương Tổ quốc”.
Từ một địa bàn canh tác nông nghiệp lạc hậu, tự cung, tự cấp , Mường Khương đã phát triển được các vùng nông nghiệp hàng hóa quy mô lớn, gắn sản xuất với chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Tổng diện tích cây trồng chủ lực, tiềm năng toàn xã đạt hơn 4.460 ha. Năm 2025, tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt 9,5%; thu ngân sách vượt 3%; thu nhập bình quân đạt 48 triệu đồng/người/năm. Toàn xã Mường Khương còn 802 hộ nghèo, giảm 392 hộ so với năm 2024; tỷ lệ hộ nghèo hiện còn 15,55%.
Sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Mường Khương đã nhanh chóng đạt được những thành quả đáng ghi nhận. Nhận thức và hành động trong toàn hệ thống chính trị được thống nhất, tạo sự đồng thuận cao trong Nhân dân. Hết năm 2025, xã đã hoàn thành 20/23 chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội, nhiều lĩnh vực như giáo dục, y tế, hạ tầng nông thôn có chuyển biến tích cực.
Xã Mường Khương luôn nhận được sự quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo sát sao từ Tỉnh ủy Lào Cai; sự quan tâm giúp đỡ của các sở, ban, ngành của tỉnh. "Kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị năm 2025 khẳng định vai trò lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện, trách nhiệm, quyết liệt của Ban Chấp hành Đảng bộ xã trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ, tạo nền tảng vững chắc cho bước phát triển tiếp theo. Đời sống Nhân dân ổn định, niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý điều hành của chính quyền tiếp tục được củng cố” - Ông Giàng Seo Vần chia sẻ.
Với định hướng phát triển đúng đắn, cùng quyết tâm chính trị cao của cấp ủy đảng, chính quyền và Nhân dân, Mường Khương hôm nay đang tự tin, vững vàng bước vào giai đoạn phát triển mới. Từ nền tảng ấy, vùng “đất thép” nơi biên cương sẽ tiếp tục “nở hoa”, bứt phá mạnh mẽ trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
