Theo Tổ chức Y tế thế giới, hiện nay mỗi năm có khoảng 5 triệu người chết do các bệnh liên quan đến thuốc lá, nhưng số người hút thuốc lá trên thế giới vẫn không giảm. Rất nhiều báo cáo trong thời gian qua cho thấy, thuốc lá là nguyên nhân gây ra nhiều bệnh nguy hiểm và là nguyên nhân phổ biến nhất dẫn đến tử vong. Các nhà khoa học đã nghiên cứu và chứng minh thuốc lá là sản phẩm độc hại, nó chứa hơn 7000 hóa chất, trong đó hơn 69 loại hoạt chất gây ung thư.
Hút thuốc lá là nguyên nhân của khoảng 25 căn bệnh khác nhau, một trong những nguyên nhân chính gây ra ung thư phổi, phế quản, ung thư vòm họng và hay gặp là bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính COPD (riêng COPD có nguyên nhân 75% mắc phải do hút thuốc lá ) và còn gây ra nhiều loại bệnh tật khác nguy hiểm như: đột quỵ và bệnh mạch vành, tuy nhiên đây là nguy cơ có thể phòng và tránh được.
Việt Nam là một trong 15 nước có tỷ lệ hút thuốc lá cao nhất trên thế giới, đặc biệt là trong nam giới. Trung bình cứ 12 nam giới trưởng thành ( từ 15 tuổi trở lên) thì có 1 người hút thuốc lá. Với các dẫn liệu như trên, thì chúng ta thấy rằng: Hút thuốc lá rất hại cho sức khỏe và cần thiết là phải bỏ ngay, càng sớm càng tốt.
Tự bỏ thuốc lá sau 5 ngày: Gồm có 7 bước như sau:
1. CHỌN NGÀY BỎ THUỐC
Ngày không có quá nhiều vấn đề phức tạp phải giải quyết để chỉ có thể tập trung vào việc bỏ thuốc.
Ngày có thể có nhiều việc bận rộn nhưng chỉ là việc thông thường, không căng thẳng.
Tốt nhất là ngày thứ 7, có thể dậy muộn, chủ động sắp xếp công việc và nghỉ ngơi theo ý của mình.
2. NĂM NGÀY TRƯỚC NGÀY BỎ THUỐC
Liệt kê các lý do đi đến quyết định bỏ thuốc! Nghĩ trong đầu hoặc viết ra giấy.
Tuyên bố với bạn bè, gia đình và đồng nghiệp rằng bạn đang tiến hành bỏ thuốc. Liệt kê các lý do bỏ thuốc:
. Thuốc lá có hại cho sức khỏe và tốn tiền, mất thời gian.
. Hút thuốc bất tiện và ảnh hưởng đến người khác, đặc biệt là hơi thở rất hôi.
. Gương xấu cho con cái mắc các tệ nạn khác.
. Dừng mua thuốc lá!
3. BỐN NGÀY TRƯỚC NGÀY BỎ THUỐC
Tìm xem ai mà bạn có thể hỏi và chia sẻ khi bạn cần sự giúp đỡ: Bác sỹ của bạn, bạn bè, nếu là người đã bỏ thuốc là tốt nhất, người yêu, vợ, con, đồng nghiệp,….Đối với các cán bộ, đảng viên: Cần thực hiện nêu gương!
Bạn có thể nghĩ sẽ làm gì với số tiền tiết kiệm được khi không phải mua thuốc lá. Thưởng cho mình vật gì đó mang tính kỷ niệm, thưởng cho con, cháu vì thành tích học tập, làm các việc có ích khác...
4. BA NGÀY TRƯỚC NGÀY BỎ THUỐC
Để ý một cách nghiêm túc khi nào và tại sao bạn lại hút thuốc: buồn, căng thẳng, thèm thuốc, không có việc gì làm, bạn bè rủ rê…
Hãy suy nghĩ xem có cái gì khác thay thế điếu thuốc trong tay bạn: Tăm xỉa răng sau bữa ăn, hạt dưa, hạt bí, kẹo cao su, hai quả cầu lăn trên tay, bút chì...
Hãy nghĩ đến những thói quen sinh hoạt và làm việc thường ngày khác thay thế cho hút thuốc.
5. HAI NGÀY TRƯỚC NGÀY BỎ THUỐC
Xem lại: Khi nào và tại sao bạn hút thuốc và tìm cách khắc phục vượt qua những thử thách đó.
Sự lôi kéo của các bạn nghiện rủ rê.
Sức ép của công việc (Stress).
Các triệu trứng của "đói” thuốc (xảy ra trong vòng 1 - 3 tuần đầu):
+ Chóng mặt và nhức đầu
+ Tâm trạng ức chế, dễ nổi cáu, tức giận, bồn chồn
+ Thèm thuốc
+ Rối loạn tiêu hóa
+ Khó tập trung tư tưởng
+ Tăng cân sau cai nghiện
Mua một số thứ thay thế như: Hạt dưa, tăm, kẹo cao su, hai quả cầu nhỏ, bút chì...
Suy nghĩ về cách vượt qua cơn thèm thuốc:
+ Uống nhiều nước
+ Hít thở sâu
+ Không ngồi lại bàn ăn lâu, làm việc khác: đánh răng, đi bộ, ăn hạt dưa...
+ Nói chuyện với người khác
+ Trì hoãn, đếm đến 100 hoặc nhẩm bài thơ, bài hát yêu thích...
6. MỘT NGÀY TRƯỚC NGÀY BỎ THUỐC
+ Giặt toàn bộ quần áo để không còn mùi thuốc lá. Dọn hết toàn bộ thuốc lá ở nhà và nơi làm việc.
+ Bỏ hết diêm, bật lửa, gạt tàn ở nhà và nơi làm việc.
+ Buổi tối hút điếu thuốc cuối cùng để chia tay kẻ thù của mình!
+ Lên dây cót một lần nữa: "Cai thuốc là chiến lược đúng, mình có thể làm được”
7. NGÀY BỎ THUỐC
Sáng: Nhắc lại tuyên bố với gia đình, bạn bè và đồng nghiệp rằng hôm nay là: Hôm nay là ngày quan trọng của bạn – ngày bạn cai thuốc lá.
Hãy tạo công việc bận rộn nhưng không căng thẳng.
Không uống rượu, cà phê hay những thứ bạn hay dùng với thuốc lá.
Hãy tự làm cho đầu óc vui vẻ hoặc tạo ra một điều gì đó đặc biệt làm phần thưởng cho thành công đầu tiên.
* CHÚC MỪNG THÀNH CÔNG CỦA BẠN!
Hãy có chế độ ăn đúng, tập luyện để tránh tăng cân quá mức!
Nếu bạn không chịu nổi và hút lại thì cũng đừng bỏ cuộc! Hãy chuẩn bị làm lại từ đầu ! Cố gắng không hút dù chỉ một hơi, phải cương quyết, dứt khoát!
Trước khi thành công có người đã phải làm lại vài lần! Hãy chia sẻ với bạn bè hoặc gọi cho phòng khám tư vấn để có thêm kinh nghiệm.
*NHỮNG ĐIỀU NGUY HIỂM RẤT CẦN LƯU Ý TRÁNH:
. Hút một điếu sẽ chẳng sao! "Nếu hút lại là thất bại dù chỉ là một hơi”.
. Các buổi tiệc thường có bia rượu, hãy cẩn thận đừng cho phép mình hút thuốc mà hãy cho phép mình được khỏe mạnh.
. Lúc căng thẳng hãy tự nhủ: "Mọi chuyện rồi cũng phải qua đi, nếu lại hút thuốc bạn hãy tưởng tượng rằng phải bắt đầu cai nghiện từ đầu khi mọi chuyện qua đi”.
* DUY TRÌ CUỘC SỐNG THOẢI MÁI KHÔNG LỆ THUỘC THUỐC LÁ
Tuần đầu tiên:
. Hãy tính mỗi ngày một lần. Mỗi ngày là một thách thức, đã vượt qua ngày thứ nhất tại sao lại không vượt qua ngày thứ hai.
. Hãy sử dụng các cách đã dự kiến để vượt qua từng ngày một. Các thách thức sẽ giảm dần khoảng sau một tuần.
. Có người phải mất 1 – 3 tháng để có cảm giác bình thường như một người không hút thuốc.
Tuần thứ 2 – 6:
Bạn vẫn còn phải đấu tranh tư tưởng, luôn luôn tự nhủ rằng mình đã quyết tâm bỏ thuốc. Hãy nói là không hút hôm nay, ngày mai và từng ngày sau nữa.
Từ tuần thứ 7 trở đi:
Tuyệt vời! bạn đã cai được thuốc. nhưng cai thuốc là một chuyện, còn sống thoải mái không lệ thuộc vào thuốc lá lại là một việc khác. Hãy đừng để cho nghị lực của mình bị mềm yếu, phải cương quyết dứt khoát cho đến khi bạn không còn đếm ngày đã không hút thuốc và không còn nghĩ đến thuốc lá nữa !
Thạc sỹ, bác sỹ: Vũ Anh Trường
(Phó giám đốc Bệnh viện Lao và Bệnh phổi, Phó Ban quản lý Dự án PAL tỉnh Yên Bái)
