Quy định bồi thường cây trồng, vật nuôi khi thu hồi đất
Theo Nghị định 226/2025/NĐ-CP, Điều 14a được bổ sung vào sau Điều 14 Nghị định số 88/2024/NĐ-CP về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất. Nội dung quy định rõ việc bồi thường đối với cây lâu năm cho thu hoạch nhiều lần. Trong trường hợp không xác định được sản lượng vườn cây còn lại trong chu kỳ, mức bồi thường sẽ được tính bằng giá trị thiệt hại thực tế.
Nghị định cũng quy định việc ban hành đơn giá bồi thường cây trồng, vật nuôi. Khi chưa có quy trình sản xuất được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, UBND cấp tỉnh căn cứ tình hình thực tế địa phương để quyết định.
Ngoài ra, Nghị định sửa đổi, bổ sung điểm a và c khoản 11 Điều 18 Nghị định số 101/2024/NĐ-CP liên quan đến việc ghi nợ tiền sử dụng đất khi cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất. Theo đó, đối tượng được ghi nợ là hộ gia đình, cá nhân có nhu cầu. Số tiền được ghi nợ là toàn bộ nghĩa vụ tài chính tại thời điểm cấp Giấy chứng nhận.
Thời hạn nợ kéo dài đến khi người sử dụng đất thực hiện các quyền như chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, góp vốn. Trong trường hợp thừa kế hoặc tặng cho, người nhận là hộ nghèo, cận nghèo vẫn có thể tiếp tục ghi nợ.
Bên cạnh đó, Nghị định số 226/2025/NĐ-CP cũng bổ sung khoản 12 Điều 18 Nghị định số 101/2024/NĐ-CP như sau: Khi thực hiện đăng ký biến động đất đai, tài sản gắn liền với đất đối với hộ gia đình, cá nhân mà đo đạc để xác định lại kích thước các cạnh, diện tích của thửa đất, tại thời điểm nhận đủ hồ sơ, cơ quan giải quyết thủ tục không nhận được văn bản của cơ quan có thẩm quyền về việc xử phạt vi phạm hành chính về hành vi lấn đất, chiếm đất, đồng thời người sử dụng đất cam kết không lấn đất, chiếm đất hoặc nhận chuyển quyền thêm diện tích đất thì được xác định là ranh giới thửa đất không thay đổi so với ranh giới thửa đất tại thời điểm cấp Giấy chứng nhận.
Siết điều kiện tư vấn lập quy hoạch đất đai
Nghị định 226/2025/NĐ-CP bổ sung Điều 23 vào Nghị định 102/2024/NĐ-CP, quy định về điều kiện đối với tổ chức và chuyên gia tư vấn lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Cụ thể, tổ chức tư vấn cấp tỉnh phải có ít nhất một chuyên gia đáp ứng điều kiện chủ trì hoặc tham gia lập quy hoạch cùng cấp và tối thiểu năm chuyên gia đáp ứng tiêu chuẩn khác. Các tổ chức tư vấn cấp xã cũng được quy định tương tự. Việc lựa chọn đơn vị tư vấn phải theo hình thức đấu thầu, giao nhiệm vụ hoặc đặt hàng.
Về thu hồi đất do vi phạm pháp luật, Nghị định sửa đổi khoản 3 và điểm a khoản 7 Điều 32 của Nghị định 102/2024/NĐ-CP. Thời hạn xử lý, thông báo và ban hành quyết định thu hồi được quy định rõ: Trong vòng 30 ngày kể từ khi nhận được kiến nghị hoặc kết luận của cơ quan có thẩm quyền, cơ quan quản lý đất đai lập hồ sơ thu hồi để trình UBND cấp thẩm quyền. Người có đất thu hồi phải bàn giao đất và giấy tờ liên quan theo quyết định.
Đối với xử lý tài sản trên đất, giá trị còn lại được định giá và hoàn trả cho chủ sở hữu trong thời hạn 30 ngày kể từ khi có nhà đầu tư mới thực hiện nghĩa vụ tài chính. Trường hợp thu hồi theo quy định khác, chủ sở hữu có 12 tháng để bán tài sản; quá thời hạn, Nhà nước không bồi thường.
Ngoài ra, Nghị định cũng sửa đổi thủ tục chấp thuận chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa, đất rừng đặc dụng, đất rừng phòng hộ, đất rừng sản xuất sang mục đích khác. UBND cấp xã có trách nhiệm tổng hợp nhu cầu, trình cấp tỉnh chấp thuận.
Với trường hợp đấu giá quyền sử dụng đất, cơ quan quản lý đất đai cấp xã hoặc cấp tỉnh sẽ hoàn thiện hồ sơ, trình Chủ tịch Ủy ban nhân dân cùng cấp phê duyệt phương án đấu giá.
Kể từ ngày Nghị định 226/2025/NĐ-CP có hiệu lực thi hành, Nghị định 96/2019/NĐ-CP về khung giá đất và Nghị định 26/2021/NĐ-CP về một số chính sách thí điểm liên quan đến đất quốc phòng, an ninh sẽ hết hiệu lực.
