Phố cổ Đồng Văn - viên ngọc nằm giữa vùng di sản cao nguyên đá

Phố cổ Đồng Văn mang vẻ đẹp đầy cuốn hút, đủ để du khách dành trọn một buổi sáng dạo bước khám phá các con đường nhỏ và chiêm ngưỡng những ngôi nhà mang phong cách cổ kính của vùng cao nguyên.

dong-van.jpg

Trên cao nguyên đá Đồng Văn, phố cổ Đồng Văn nằm ở độ cao 1.000-1.600m trên địa bàn xã Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang.

Hình thành từ đầu thế kỷ 20, phố cổ chỉ dài chừng 1 km với khoảng 40 nóc nhà cổ mái ngói âm dương, tường trình đất, hiên gỗ, mang đậm phong cách kiến trúc của người Hoa xen lẫn bản địa. Đây từng là trung tâm giao thương sầm uất bậc nhất của vùng cực Bắc, nơi hội tụ nhiều luồng văn hóa.

Phố cổ Đồng Văn hàng năm đã và đang thu hút đông đảo du khách đến tham quan, đặc biệt là vào các dịp lễ hội lớn như Lễ hội hoa Tam giác mạch, Lễ hội khèn Mông, Lễ hội Chợ tình Khâu Vai và các ngày lễ lớn của đất nước, của tỉnh.

Đây không chỉ là điểm du lịch mà còn là minh chứng sống động cho lịch sử, kiến trúc và đời sống của cộng đồng các dân tộc Mông, Tày, Hoa, Lô Lô… trên cao nguyên đá.

1. Giai thoại phố cổ

Đồng Văn được phiên âm từ tiếng Quan hỏa “Tổng Puôn," có nghĩa là cánh đồng buôn bán. Trong lịch sử đây là trung tâm giao thương của cả huyện Đồng Văn (cũ) rộng lớn.

Khu vực trung tâm thị trấn Đồng Văn xưa thuộc tổng Đông Quan, châu Nguyên Bình, phủ Tường Yên, tỉnh Hà Tuyên. Sau đó tách nhập thuộc châu Bảo Lạc do một thổ quan người Tày họ Nông ở Bảo Lạc cai quản. Khi thực dân Pháp chiếm đóng đã tách Đồng Văn ra khỏi Bảo Lạc.

Năm 1887, khu vực Đồng Văn bị thực dân Pháp chiếm giữ và để thuận tiện cho việc cai trị đô hộ, chúng chia Đồng Văn thành các Châu nhỏ, đứng đầu mỗi Châu là một dòng họ thổ ty cai quản. Vùng đất Đồng Văn ngày ấy do thổ ty họ Nguyễn là ông Nguyễn Chấn Quay cai quản. Trước đây khu Phố cổ chỉ là một vùng thung lũng hoang sơ, dân cư thưa thớt.

Phố cổ Đồng Văn được hình thành trong nhiều năm, từ cuối thế kỷ 19 đến những năm nửa đầu thế kỷ 20. Sau khi thực dân Pháp đã hoàn thành xâm chiếm Hà Giang, nhận thấy Đồng Văn có địa thế trọng yếu, gần biên giới Việt Trung, đã chọn nơi đây để xây dựng lị sở, đồn bốt, chợ búa, nhà cửa phục vụ công việc cai quản vùng đất này. Họ đã thuê thợ từ Tứ Xuyên (Trung Quốc) sang xây dựng.

Với kinh nghiệm, tay nghề cao, họ đã sử dụng kỹ thuật tạc đẽo đá điêu luyện, biến những tảng đá xanh ở Cao nguyên đá Đồng Văn thành những viên gạch đá khổng lồ để xây dựng chợ Đồng Văn; tạo ra những tảng kê chân cột với nhiều loại hình dạng, kích cỡ và trang trí các hoa văn tinh xảo với nhiều mô típ khác nhau đã làm cho công trình vừa cổ kính, vừa có nét mềm mại.

2. Thời gian lý tưởng để du lịch phố cổ Đồng Văn

Khí hậu quanh năm tại phố cổ Đồng Văn khá mát mẻ và dễ chịu, vì thế du khách có thể đến đây du lịch vào bất kỳ thời điểm nào trong năm. Riêng về mùa đông thì nơi đây sẽ có phần se lạnh, tuy nhiên trải nghiệm mùa đông tại phố cổ Đồng Văn cũng rất thú vị.

Ngoài ra, bạn cũng có thể chọn đến phố cổ Đồng Văn vào khoảng từ đầu tháng 10 đến tháng 11, đây chính là mùa hoa tam giác mạch. Bạn sẽ vừa được khám phá phố cổ Đồng Văn vừa được chiêm ngưỡng hương sắc của những cánh đồng hoa rực rỡ.

3. Phố cổ Đồng Văn có gì hấp dẫn?

Phố cổ Đồng Văn tuy nhỏ bé nhưng lại mang sức hút đặc biệt, khiến bất kỳ ai đặt chân đến cũng muốn nán lại thật lâu. Những điểm hấp dẫn nhất của phố cổ có thể kể đến:

Đi dạo ngắm các ngôi nhà cổ kính

Phố cổ Đồng Văn, tuy không có diện tích rộng lớn, nhưng lại mang vẻ đẹp đầy cuốn hút, đủ để du khách dành trọn một buổi sáng dạo bước khám phá các con đường nhỏ và chiêm ngưỡng những ngôi nhà mang phong cách cổ kính của vùng cao nguyên.

Nổi bật giữa quần thể kiến trúc này là ngôi nhà cổ nhất, được xây dựng vào năm 1860 bởi gia đình ông Lương Huy Ngò, một dấu tích văn hóa đáng trân trọng.

Một nét đặc trưng khác của phố cổ Đồng Văn là hình ảnh những chiếc lồng đèn duyên dáng treo trước cửa một số căn nhà, tạo điểm nhấn thẩm mỹ và không khí ấm cúng. Khi dạo bước nơi đây, du khách không chỉ có cơ hội thưởng lãm vẻ đẹp kiến trúc mà còn được trò chuyện cùng những người dân địa phương rất chân chất và mến khách. Qua những câu chuyện của họ, hình dung về cuộc sống thường ngày tại phố cổ thêm phần rõ nét và gần gũi. Nếu có ý định vào trong các ngôi nhà để khám phá kiến trúc nội thất, việc xin phép chủ nhà là điều luôn được khuyến khích để giữ gìn sự tôn trọng văn hóa bản địa.

Bao quanh phố cổ Đồng Văn là những dãy núi đồ sộ và hệ sinh thái xanh mướt, cùng với không khí trong lành đặc trưng của vùng cao. Vào mỗi buổi sớm mai, khi ánh nắng ban đầu len lỏi qua các dãy núi và chiếu nhẹ xuống từng mái nhà xưa cũ, toàn cảnh nơi đây hiện lên một vẻ đẹp thanh bình, thơ mộng, mang đậm chất đặc thù của miền cao nguyên đá. Phố cổ Đồng Văn không chỉ là một điểm đến du lịch mà còn là biểu tượng hòa quyện giữa văn hóa, thiên nhiên và con người.

Chợ Đồng Văn

Chợ Đồng Văn, nằm tại vị trí trung tâm của khu phố cổ Đồng Văn, là một công trình kiến trúc mang đậm nét văn hóa địa phương. Khu chợ được thiết kế thành hình chữ U với ba dãy nhà chính, tạo nên một không gian sinh hoạt sầm uất, nơi mà các cộng đồng dân tộc bản địa đến giao thương, trao đổi hàng hóa và sản vật.

Không chỉ là một địa điểm mua bán, chợ còn đóng vai trò như một không gian xã hội, một nét đặc trưng độc đáo khi trở thành nơi gặp gỡ, giao duyên của các chàng trai và cô gái trẻ trong vùng.

Khi tham quan khu chợ phố cổ này, du khách sẽ dễ dàng nhận ra vẻ đẹp nổi bật của những bộ trang phục truyền thống đầy sắc màu, được người dân địa phương diện trong các dịp họp chợ. Đây cũng là điểm đến lý tưởng để mua sắm các món quà lưu niệm độc đáo, đặc biệt là các sản phẩm thủ công mỹ nghệ tinh xảo. Ngoài ra, khu chợ Đồng Văn còn cung cấp nhiều loại gia vị và nguyên liệu đặc sản của người dân vùng cao, mang đến cơ hội trải nghiệm văn hóa bản địa thông qua ẩm thực và hàng hóa đặc trưng.

Ẩm thực độc đáo

Ẩm thực tại phố cổ Đồng Văn mang trong mình nét độc đáo, đậm chất riêng của vùng miền, khiến bất kỳ ai ghé thăm đều khó lòng bỏ qua cơ hội khám phá văn hóa ẩm thực nơi đây. Sẽ thật thiếu sót nếu bạn đặt chân đến vùng đất này mà không dành thời gian trải nghiệm những món ăn truyền thống do chính người dân bản địa chế biến, vừa giản dị nhưng lại đậm đà hương vị đặc trưng.

Dọc theo các con đường nhỏ quanh phố cổ, bạn sẽ bắt gặp hàng loạt quán ăn mở cửa sẵn sàng phục vụ vô số đặc sản đa dạng. Các món không chỉ hấp dẫn để thưởng thức tại chỗ mà còn có thể mua về làm quà lưu niệm cho người thân và bạn bè.

Đặc biệt, vào những ngày cuối tuần hoặc trong khoảng thời gian diễn ra các lễ hội truyền thống, du khách sẽ có cơ hội thưởng thức các món đặc sản hiếm thấy, mang đậm nét văn hóa dân tộc như rượu ngô thơm nồng, thắng cố độc đáo, bánh cuốn mềm mịn của Đồng Văn, cháo ấu tẩu bổ dưỡng, xôi ngũ sắc bắt mắt, cơm lam Bắc Mê dẻo ngọt, và thịt trâu gác bếp với mùi vị khó cưỡng.

Việc thưởng thức những món ăn đậm chất địa phương, thêm một chút dư vị cay nồng của chén rượu ngô địa phương, chắc chắn sẽ để lại cho bạn một hành trình ẩm thực đầy cảm xúc và đáng nhớ tại phố cổ Đồng Văn. Những trải nghiệm này không đơn thuần là thưởng thức món ngon mà còn là cách để du khách cảm nhận sâu sắc hơn tinh hoa văn hóa của mảnh đất giàu truyền thống này.

vietnamplus.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Du lịch Lào Cai: Hành trình trở về an yên

Du lịch Lào Cai: Hành trình trở về an yên

Ngày nay, nhiều du khách tìm đến những chuyến đi không chỉ để ngắm cảnh, khám phá mà còn để nghỉ ngơi, chăm sóc sức khỏe và tìm lại sự cân bằng trong tâm hồn. Nắm bắt nhu cầu ấy, Lào Cai đang kết nối các trải nghiệm từ khoáng nóng, dược liệu, trà Shan tuyết và văn hóa truyền thống, mang đến cho du khách những khoảng lắng giữa thiên nhiên và đời sống cộng đồng địa phương.

Để động Mường Vi trở thành điểm du lịch hấp dẫn

Để động Mường Vi trở thành điểm du lịch hấp dẫn

Từ lâu, Lào Cai nổi tiếng với những danh thắng như đỉnh Fansipan mờ sương, thung lũng Mường Hoa nên thơ, “cao nguyên trắng” Bắc Hà, ruộng bậc thang Mù Cang Chải hay vùng đất săn mây Ý Tý đầy huyền ảo... ít ai biết, ẩn sâu trong lòng núi tại xã Bản Xèo có một “viên ngọc thô” mang tên động Mường Vi.

Sắc vàng trên đèo Lũng Lô

Sắc vàng trên đèo Lũng Lô

Từng là tuyến đường huyết mạch phục vụ Chiến dịch Điện Biên Phủ, đèo Lũng Lô hôm nay khoác lên mình diện mạo mới với sắc vàng rực rỡ của hoa dã quỳ. Những vạt hoa trải dài theo triền núi, tô điểm cung đường lịch sử, tạo điểm nhấn cảnh quan và sức hút mới cho du lịch xã Thượng Bằng La.

Hoa nở trên mũi đá Ngải Thầu

Hoa nở trên mũi đá Ngải Thầu

Leo qua con dốc “gập chân”, rồi “tức ngực” hun hút chạm trần mây, bỗng hiện ra trước mặt thảm xanh bạt ngàn những bông hoa như chiếc mỏ con chim hồng hạc núi đung đưa trong tiết thu se lạnh. Không ngờ ở mũi đá Ngải Thầu thừa gió núi, sương lạnh, thiếu cả nước nhưng loài hoa đẹp mà đỏng đảnh như ly lại rực rỡ đến thế…

Sau mùa “thác đổ”

Sau mùa “thác đổ”

Sau mùa nước đổ, khi những bước chân viễn khách rời đi, trả lại sự tĩnh lặng cho đại ngàn, những thác nước không còn như dải lụa mềm, những nấc thang vàng cũng lặng lẽ phơi mình cùng gốc rạ. Nhưng phía sau đó, con người nơi đây vẫn bền bỉ chuyển động, từng bước biến khắc nghiệt thành động lực.

Đặc sắc các gian hàng tại Lễ hội “Mường Khương - sắc màu biên cương”

Đặc sắc các gian hàng tại Lễ hội “Mường Khương - sắc màu biên cương”

Trong khuôn khổ Lễ hội “Mường Khương - sắc màu biên cương”, không gian trưng bày văn hóa, nông sản và sản phẩm đặc trưng của các địa phương trở thành điểm nhấn thu hút người dân, du khách. Với 23 gian hàng đậm bản sắc văn hóa dân tộc cùng nhiều sản phẩm nông nghiệp, OCOP tiêu biểu, đã góp phần quảng bá hình ảnh vùng đất, con người Mường Khương giàu truyền thống, thân thiện, mến khách.

Lào Cai - nơi hội tụ sắc màu Tây Bắc

Lào Cai - nơi hội tụ sắc màu Tây Bắc

Tỉnh Lào Cai có diện tích tự nhiên rộng trên 13.256 km², nằm ở vị trí cửa ngõ phía Bắc của Việt Nam, được biết đến là vùng đất giàu tiềm năng, đậm đà bản sắc văn hóa và có sức hấp dẫn đặc biệt đối với du khách.

Nhiều hoạt động hấp dẫn tại Festival mùa Đông Bắc Hà 2026

Nhiều hoạt động hấp dẫn tại Festival mùa Đông Bắc Hà 2026

UBND xã Bắc Hà vừa ban hành kế hoạch tổ chức Festival mùa Đông 2026, với chủ đề "Sắc màu hội tụ - Ấm tình đoàn kết" gắn với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao và trải nghiệm hấp dẫn, hứa hẹn tạo nhiều điểm nhấn, như: Giải bóng chuyền hơi các đơn vị trường học trong xã; Giải thể thao các môn dân tộc thiểu số; Hội thi văn nghệ gắn với ngày di sản văn hóa; công bố Chỉ dẫn địa lý "Bắc Hà" cho sản phẩm quế vỏ và nhãn hiệu chứng nhận "Cao nguyên trắng Bắc Hà".

Lào Cai đón hơn 10,8 triệu lượt khách du lịch trong 10 tháng

Lào Cai đón hơn 10,8 triệu lượt khách du lịch trong 10 tháng

Trong tháng 10/2026, hoạt động du lịch trên địa bàn tỉnh Lào Cai tiếp tục ghi nhận những tín hiệu tích cực. Toàn tỉnh đón hơn 1 triệu lượt khách, trong đó khách quốc tế đạt khoảng 170.000 lượt, mang về doanh thu ước đạt 4.270 tỷ đồng, góp phần thúc đẩy các hoạt động thương mại, dịch vụ và tạo sinh kế cho người dân địa phương.

Lào Cai đưa du lịch cộng đồng trở thành trụ cột tăng trưởng bền vững

Lào Cai đưa du lịch cộng đồng trở thành trụ cột tăng trưởng bền vững

Với tầm nhìn chiến lược đưa Lào Cai trở thành trung tâm du lịch động lực của vùng và nâng cao vị thế du lịch tỉnh trên bản đồ quốc tế, mô hình du lịch cộng đồng đang được địa phương này chú trọng phát triển theo các tiêu chuẩn khắt khe của ASEAN. Đây không chỉ là bước đi nhằm đa dạng hóa sản phẩm mà còn là "chìa khóa" để bảo tồn văn hóa, bảo vệ môi trường và nâng cao sinh kế bền vững cho người dân bản địa.

Về Sa Pa, ngắm đô thị bốn mùa hoa nở

Về Sa Pa, ngắm đô thị bốn mùa hoa nở

Cùng với nỗ lực gìn giữ, bảo tồn bản sắc văn hóa của cộng đồng các dân tộc trên địa bàn, Sa Pa (Lào Cai) đang tập trung chuyển đổi số, xây dựng đô thị thông minh đồng thời chỉnh trang cảnh quan, hạ tầng và trật tự đô thị trên địa bàn tạo chuyển biến rõ nét về diện mạo đô thị theo định hướng “xanh - bản sắc - thông minh”, văn minh, hiện đại và phát triển bền vững gắn với các nghị quyết chiến lược.

fb yt zl tw