Giai đoạn 2021 - 2025, ngành chăn nuôi của tỉnh đạt tốc độ tăng trưởng bình quân 5,55%/năm, giá trị sản xuất năm 2025 ước đạt hơn 6.400 tỷ đồng (theo giá so sánh năm 2010). Toàn tỉnh hiện có trên 1,5 triệu con gia súc, 13,2 triệu con gia cầm, sản lượng thịt hơi các loại đạt 164 nghìn tấn, bình quân 99 kg/người/năm - cao hơn mức trung bình cả nước khoảng 20 kg.
Định hướng đến năm 2030, tỉnh phấn đấu tổng đàn gia súc chính đạt khoảng 1,75 triệu con, sản lượng thịt hơi xuất chuồng 235 nghìn tấn. Trong đó, chăn nuôi lợn và gia cầm tiếp tục được xác định là hai ngành hàng chủ lực. Phấn đấu tổng đàn lợn đạt khoảng 1,5 triệu con với sản lượng trên 175 nghìn tấn thịt hơi mỗi năm; đàn gia cầm đạt 15 triệu con, sản lượng ước khoảng 48 nghìn tấn. Qua đó, hình thành các vùng chăn nuôi tập trung, gắn sản xuất với chế biến và tiêu thụ, hướng tới phát triển bền vững.
Toàn tỉnh hiện có gần 1.180 cơ sở đạt tiêu chí trang trại, trong đó 115 cơ sở đạt tiêu chí kinh tế trang trại và 13 cơ sở đạt quy mô chăn nuôi lớn, được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện chăn nuôi.
Đáng chú ý, đã hình thành 8 chuỗi liên kết chăn nuôi lợn và gia cầm với quy mô chăn nuôi thường xuyên 600 - 700 con lợn nái, 300 - 2.000 con lợn thịt, 50.000 - 150.000 con gia cầm/lứa, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, bảo đảm an toàn dịch bệnh và bảo đảm đầu ra ổn định. Không chỉ đáp ứng nhu cầu trong tỉnh, sản phẩm ngành chăn nuôi còn cung ứng ổn định cho các tỉnh lân cận, chủ yếu là sản phẩm từ lợn và gia cầm.
Phát huy tiềm năng từng vùng, các địa phương như: Bảo Thắng, Bảo Hà, Xuân Quang, Trấn Yên, Yên Bình, Thác Bà… tập trung phát triển đàn lợn ngoại, bò lai và các giống gia cầm năng suất cao. Điển hình như hộ ông Đỗ Cao Cường, ở xã Thác Bà. Mấy năm trước, gia đình ông Cường đã mở rộng chuồng trại nuôi 150 lợn nái, hơn 500 con lợn thịt, liên kết với doanh nghiệp trong khâu cung cấp con giống và tiêu thụ sản phẩm. Nhờ áp dụng quy trình chăn nuôi an toàn sinh học, xử lý chất thải bằng công nghệ biogas, mỗi năm, gia đình ông Cường thu lãi khoảng 400 - 500 triệu đồng. Mô hình chăn nuôi lợn của ông không chỉ giúp kinh tế ổn định mà còn tạo việc làm cho 8 lao động địa phương.
Trong khi đó, ở những địa bàn vùng cao, người dân tập trung phát triển vật nuôi bản địa, gắn với gìn giữ và phát huy giá trị đặc sản truyền thống. Tại xã Nghĩa Đô, tận dụng nguồn nước sạch và điều kiện tự nhiên thuận lợi, người dân đã duy trì và phát triển giống vịt bầu địa phương. Toàn xã hiện có khoảng 25.000 con vịt bầu, sản lượng thịt đạt trên 20 tấn mỗi năm. Năm 2022, loài vật nuôi này được cấp chứng nhận đăng ký nhãn hiệu tập thể “Vịt bầu Nghĩa Đô”, mở ra hướng đi mới trong việc bảo tồn giống vật nuôi bản địa và xây dựng thương hiệu sản phẩm đặc sản của địa phương.
Tỉnh đang khuyến khích các địa phương đẩy mạnh chuyển đổi chăn nuôi nhỏ lẻ sang quy mô tập trung, áp dụng tiêu chuẩn Thực hành chăn nuôi tốt tại Việt Nam (VietGAHP) và mô hình kinh tế tuần hoàn. Cùng với đó, thu hút đầu tư xây dựng các cơ sở giết mổ, chế biến và nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi để hình thành chuỗi giá trị khép kín.
Mục tiêu đến năm 2030, toàn tỉnh có ít nhất 1- 2 cơ sở giết mổ tập trung và 1 nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi quy mô lớn, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường. Khuyến khích phát triển công nghiệp chế biến, chế biến sâu các sản phẩm chăn nuôi nhằm đa dạng hóa và nâng cao giá trị sản phẩm.
Những con số tăng trưởng cùng định hướng phát triển rõ ràng cho thấy chăn nuôi đang trở thành ngành kinh tế quan trọng trong cơ cấu nông nghiệp của tỉnh. Sự chuyển dịch mạnh mẽ từ chăn nuôi nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa tập trung, gắn với thị trường và đảm bảo an toàn dịch bệnh, đang mở ra hướng đi bền vững, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân và thúc đẩy kinh tế nông thôn phát triển ổn định.
