Các bác sĩ Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai vừa tiếp nhận người đàn ông 47 tuổi, đến khám trong tình trạng nuốt khó tăng dần, ăn uống kém và sút cân nhanh. Chỉ trong một tháng, người đàn ông giảm 5 kg.
Khai thác bệnh sử cho thấy người này có thói quen uống khoảng 300 ml rượu mỗi ngày suốt nhiều năm và chưa từng cai rượu.
Nội soi tiêu hóa trên phát hiện thực quản có tổn thương sùi loét kéo dài, chiếm hơn một nửa chu vi lòng ống, dễ chảy máu và gây hẹp. Kết quả sinh thiết xác định ung thư biểu mô tế bào vảy.
Hình ảnh PET/CT dày thành thực quản ⅓ dưới thâm nhiễm mỡ, chưa xâm lấn động mạch chủ ngực, tăng chuyển hoá FDG.
Trong quá trình thăm khám tai mũi họng, bác sĩ tiếp tục phát hiện khối u vùng hầu miệng. Mô bệnh học cho thấy đây cũng là ung thư biểu mô vảy sừng hóa xâm nhập. Chụp PET/CT ghi nhận tổn thương tăng chuyển hóa mạnh ở 1/3 dưới thực quản và vùng amydal trái, gốc lưỡi, kèm hạch cổ hai bên nghi ngờ di căn.
Bệnh nhân được chẩn đoán ung thư biểu mô vảy thực quản giai đoạn III và ung thư hầu miệng giai đoạn IVA. Hiện người bệnh điều trị hóa chất theo phác đồ phối hợp nhằm kiểm soát tiến triển và cải thiện triệu chứng.
Theo PGS.TS Phạm Cẩm Phương, giám đốc Trung tâm ung bướu và Y học hạt nhân, Bệnh viện Bạch Mai, ung thư biểu mô tế bào vảy ở vùng đầu cổ và thực quản có chung nhiều yếu tố nguy cơ, nổi bật là rượu bia và thuốc lá. Khi niêm mạc đường hô hấp - tiêu hóa trên tiếp xúc lâu dài với các tác nhân này, tế bào có thể bị tổn thương mạn tính, dẫn tới hình thành nhiều khối u nguyên phát độc lập tại các vị trí khác nhau. Hiện tượng này được gọi là ung thư đa ổ nguyên phát.
Dữ liệu từ GLOBOCAN năm 2022 cho thấy Việt Nam ghi nhận hơn 180.000 ca ung thư mới mỗi năm. Ung thư thực quản nằm trong nhóm bệnh có tỷ lệ mắc đáng lưu ý và tiên lượng thường nặng do phần lớn phát hiện muộn.
Các bác sĩ cho biết, giai đoạn sớm của ung thư thực quản và hầu họng thường ít triệu chứng rõ ràng. Nhiều người chỉ đi khám khi đã nuốt nghẹn, nuốt đau, khàn tiếng kéo dài hoặc sụt cân nhanh, khi đó bệnh thường đã tiến triển.
Bác sĩ khuyến cáo nam giới trung niên có thói quen uống rượu, hút thuốc cần đặc biệt lưu ý nếu xuất hiện các biểu hiện như nuốt vướng tăng dần, đau rát họng kéo dài, khàn tiếng, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc nổi hạch cổ bất thường.
Khi có triệu chứng, người dân nên khám chuyên khoa để được nội soi, chẩn đoán hình ảnh và làm xét nghiệm cần thiết. Với bệnh nhân đã được xác định ung thư vùng đầu cổ hoặc thực quản, việc tầm soát toàn bộ đường hô hấp – tiêu hóa trên có ý nghĩa quan trọng nhằm phát hiện sớm tổn thương thứ hai nếu có.
Theo khuyến cáo của bác sĩ, phòng ngừa ung thư vùng hầu họng - thực quản bắt đầu từ việc kiểm soát yếu tố nguy cơ. Người dân nên hạn chế tối đa rượu bia, không hút thuốc lá, duy trì chế độ ăn nhiều rau xanh, trái cây, giảm thực phẩm chế biến sẵn và khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt ở nhóm nguy cơ cao.
Chuyên gia nhấn mạnh ung thư không đồng nghĩa với “án tử” nếu được phát hiện sớm. Tuy nhiên, khi bệnh xuất hiện đồng thời ở nhiều vị trí hoặc đã ở giai đoạn muộn, điều trị sẽ phức tạp, chi phí cao và ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng sống. Việc đi khám ngay khi có triệu chứng bất thường có thể quyết định cơ hội điều trị và tiên lượng lâu dài.
