Vừa thu hoạch xong vụ lúa mùa, gia đình bà Hoàng Thị Thân, thôn Nhuần 3, xã Tằng Loỏng lại tất bật dọn ruộng, làm đất chuẩn bị cho vụ ba.
Tranh thủ lúc nghỉ tay, bà Thân chia sẻ: “Năm nào cũng vậy, gặt xong là gia đình cắt rạ, cuốc đất, khoảng một tuần sau là xuống giống. Vụ đông năm nay, nhà tôi trồng khoai lang và ngô, vừa có lương thực, vừa làm thức ăn cho lợn, gà, cũng đỡ được phần nào chi phí”.
Cũng như bà Thân, nhiều hộ dân ở Tằng Loỏng đã quen với nhịp sản xuất quanh năm. Cây vụ đông trở thành nguồn thu nhập quan trọng, vừa tận dụng đất sau lúa, vừa có thêm lương thực, thức ăn chăn nuôi trong những tháng cuối năm.
Tại xã Võ Lao, đợt mưa lũ vừa qua khiến nhiều diện tích cây vụ đông bị ngập úng, vùi lấp. Ngay khi nước rút, người dân khẩn trương cải tạo đất, xuống giống sản xuất trở lại. Ở những chân ruộng khác, cây vụ đông đã bắt đầu lên xanh, báo hiệu một vụ mùa đang hồi sinh.
Trên cánh đồng Chiềng 2, bà Nguyễn Thị Lan đang tỉ mẩn bón phân, nhổ cỏ cho ruộng khoai lang, ngô, vừa làm, bà vừa chia sẻ: “Năm nào tôi cũng trồng khoai lang, ngô nếp. Khoai thì lấy củ để ăn, lá làm thức ăn cho gia súc, còn ngô nếp bán bắp tươi, mỗi vụ cũng thu thêm được gần chục triệu đồng”.
Với địa hình bằng phẳng, đất đai màu mỡ, xã Võ Lao có trên 400 ha đất có thể tăng vụ, nhiều năm nay được xem là vùng sản xuất vụ đông trọng điểm của tỉnh. Để nâng cao hiệu quả sử dụng đất, xã định hướng người dân chuyển dần từ cây trồng truyền thống như ngô, khoai lang, sang các loại rau màu, đặc biệt là rau an toàn, rau sạch, nhằm nâng cao giá trị kinh tế.
“Xã đang rà soát quỹ đất, lựa chọn cây trồng phù hợp với khí hậu, thổ nhưỡng; mời các doanh nghiệp, hợp tác xã liên kết sản xuất, tiêu thụ rau màu phục vụ khu công nghiệp, bếp ăn tập thể để giúp bà con tìm đầu ra ổn định cho nông sản”.
Ở các địa phương khác trong tỉnh, nông dân cũng đang tích cực triển khai sản xuất vụ đông. Tại xã Hạnh Phúc, cán bộ nông nghiệp thường xuyên có mặt tại đồng ruộng, hướng dẫn bà con kỹ thuật trồng các loại rau, củ phù hợp với khí hậu vùng cao.
Vụ đông xuân năm nay, xã Hạnh Phúc đặt mục tiêu gieo trồng hơn 13 ha rau màu, tập trung tại các thôn Hát 1, Hát 2, Lừu 1, Lừu 2 và trên 7 ha ngô sinh khối làm thức ăn cho gia súc. Để đạt kế hoạch đề ra, xã tuyên truyền, vận động người dân tận dụng diện tích đất sau thu hoạch lúa mùa, đất nương, ruộng một vụ để trồng cây vụ đông.
Người dân được hướng dẫn kỹ thuật làm đất đúng quy trình, lên luống cao, đảm bảo thoát nước, sử dụng các giống rau, củ ngắn ngày, năng suất cao như khoai tây, bắp cải, su hào, súp lơ….
Xã cũng đẩy mạnh cơ giới hóa trong vùng sản xuất tập trung, mở rộng diện tích tại những nơi chủ động nước tưới, tiêu, góp phần nâng cao hiệu quả và giá trị kinh tế cho vụ đông.
Năm 2025, toàn tỉnh có kế hoạch gieo trồng hơn 14.960 ha cây vụ đông, trong đó có 7.362 ha ngô, 1.245 ha khoai lang, 78 ha khoai tây, 6.201 ha rau các loại và 74 ha hoa; giá trị sản xuất bình quân ước đạt 80 triệu đồng/ha.
Xác định vụ đông là vụ sản xuất hàng hóa chính, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã chỉ đạo các phòng, ban, đơn vị chuyên môn và địa phương bám sát kế hoạch, chủ động triển khai sản xuất, đa dạng hóa cây trồng, rải vụ, thu hoạch hợp lý, gắn sản xuất với thị trường tiêu thụ.
Cùng với đó, khuyến khích người dân mở rộng diện tích các loại cây có giá trị kinh tế cao, tăng cường liên kết với doanh nghiệp, hợp tác xã nhằm ổn định đầu ra, nâng cao hiệu quả sản xuất.
Bà Cao Thị Hòa Bình - Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt, Bảo vệ thực vật và Chăn nuôi, Thú y, Thủy sản tỉnh cho biết: Ngành nông nghiệp đã ban hành văn bản hướng dẫn các địa phương tận dụng tối đa quỹ đất sau thu hoạch vụ mùa, đẩy nhanh tiến độ làm đất và gieo trồng, nhất là tại những vùng có điều kiện tưới tiêu thuận lợi. Đồng thời, ưu tiên sử dụng các giống cây trồng ngắn ngày, chịu lạnh, kháng sâu bệnh và cho năng suất, chất lượng cao.
Cùng với đó, các địa phương tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân thu hoạch nhanh, gọn diện tích lúa đã chín để kịp thời làm đất, gieo trồng cây vụ đông sớm, thực hiện phương châm “sáng lúa, chiều ngô”. Khuyến khích xây dựng và nhân rộng các mô hình liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm, hình thành vùng chuyên canh, sản xuất an toàn, bền vững, mang lại hiệu quả kinh tế cao.
Ngành nông nghiệp cũng khuyến cáo người dân cần theo dõi sát diễn biến thời tiết, khí hậu, chủ động xây dựng và triển khai các phương án ứng phó kịp thời, bảo vệ an toàn sản xuất vụ đông.
Đến nay, toàn tỉnh đã gieo trồng được gần 5.200 ha cây vụ đông, đạt hơn 34% kế hoạch. Các địa phương đang tranh thủ thời tiết thuận lợi, tập trung nhân lực, vật lực để đẩy nhanh tiến độ sản xuất, phấn đấu hoàn thành kế hoạch gieo trồng trong trung tuần tháng 11, tạo tiền đề cho một vụ đông thắng lợi.
Vụ đông không chỉ là vụ sản xuất nối dài sau lúa mùa, mà còn nâng cao giá trị sử dụng đất, tạo thêm việc làm và tăng thu nhập cho nông dân. Với sự chủ động của người dân, cùng sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền và ngành chuyên môn, vụ đông năm 2025 hứa hẹn sẽ thắng lợi, góp phần bù đắp thiệt hại do mưa lũ gây ra, ổn định sản xuất trên những cánh đồng vùng cao Lào Cai.
