Không có triệu chứng, khám sức khỏe định kỳ phát hiện ung thư
Có tiền sử hút thuốc lá nhiều năm, ông N.V.B (63 tuổi) đến Bệnh viện K khám sức khỏe định kỳ và được chỉ định nội soi tiêu hóa. Quá trình tầm soát ung thư vùng họng – thực quản được các bác sĩ thực hiện bằng công nghệ NBI ngay từ khoang miệng, hạ họng – thanh quản đến toàn bộ thực quản.
Khi sử dụng NBI, phát hiện một tổn thương phẳng, bắt màu nâu, kích thước khoảng 15 mm. Nhờ nội soi phóng đại 150 lần, bác sĩ xác định đây là ung thư biểu mô vảy thực quản giai đoạn sớm và chỉ định cắt tách dưới niêm mạc qua nội soi (ESD).
Sau can thiệp ESD, kết quả mô bệnh học xác định ông B mắc ung thư biểu mô vảy thực quản giai đoạn sớm. Ông hồi phục tốt và xuất viện sau 2 ngày.
Không có may mắn như ông B, ông P.V.T (67 tuổi), có tiền sử nghiện rượu và hút thuốc lá nhiều năm, được nội soi tiêu hóa trong chương trình khám sức khỏe định kỳ và phát hiện tổn thương kích thước khoảng 10 mm tại thực quản.
Các bác sĩ Bệnh viện K nhận định, tổn thương của ông đã vượt quá chỉ định điều trị bằng nội soi và được khuyến cáo phẫu thuật. Sau phẫu thuật, kết quả mô bệnh học xác định ông mắc ung thư biểu mô thực quản đã xâm lấn vào lớp dưới niêm mạc.
Theo TS.BS Bùi Ánh Tuyết, Trưởng Khoa Nội soi thăm dò chức năng, Bệnh viện K, tại Việt Nam, ung thư thực quản nằm trong 15 bệnh ung thư thường gặp nhất với 3.686 ca chẩn đoán mới, 3.470 ca tử vong mỗi năm.
Phần lớn bệnh nhân ung thư thực quản được phát hiện ở giai đoạn muộn với các triệu chứng rõ ràng như nuốt vướng, nghẹn tăng dần, ho khàn tiếng do khối u xâm lấn vào tổ chức lân cận, giai đoạn này thường không thể phẫu thuật được, điều trị hóa xạ trị đồng thời thường được chỉ định nhưng tiên lượng không quá khả quan. Việc người bệnh đến khám ở giai đoạn muộn khiến hiệu quả của việc điều trị bị giảm rất nhiều.
Chẩn đoán bệnh ở giai đoạn sớm có vai trò quyết định trong điều trị và tiên lượng bệnh lý ung thư thực quản, giúp tăng hiệu quả và giảm chi phí điều trị đáng kể. Theo nhiều nghiên cứu tại Nhật Bản, tỷ lệ sống sau 5 năm của nhóm bệnh nhân phát hiện sớm có thể đạt trên 90 %.
Hạn chế ăn nhiều thịt, chất béo để phòng ung thư thực quản
BS Bùi Ánh Tuyết cho biết, ung thư thực quản sớm là tổn thương ung thư khu trú tại lớp niêm mạc và dưới niêm mạc, chưa xâm lấn vào cơ thực quản.
Trước đây, việc chẩn đoán ung thư thực quản chủ yếu dựa vào nội soi xác định tổn thương và sinh thiết làm xét nghiệm mô bệnh học. Nhưng nội soi ống mềm với ánh sáng trắng thường khó phát hiện được tổn thương sớm tại thực quản do tổn thương nhỏ và có màu sắc tương đối đồng nhất với niêm mạc xung quanh.
Bệnh viện K vừa được đầu tư, trang bị thêm 8 hệ thống nội soi hiện đại cho phép nhuộm màu ảo và phóng đại hình ảnh quang học lên tới 150 lần, hỗ trợ phát hiện chính xác các tổn thương ung thư ở giai đoạn rất sớm.
Với hệ thống nội soi EVIS X1, các bác sĩ có thể sử dụng công nghệ nhuộm màu bằng ánh sáng (NBI) kết hợp phóng đại trên 150 lần để quan sát rõ vi cấu trúc và hệ vi mạch của tổn thương. Nhờ đó, bác sĩ có thể phân biệt chính xác tổn thương lành tính hay ác tính ngay trong quá trình nội soi, từ đó đưa ra hướng xử trí kịp thời.
“Mục đích của nội soi phóng đại là giúp phát hiện sớm và phân biệt các tổn thương ung thư đường tiêu hóa thường gặp ở dạ dày, thực quản, đại trực tràng”, TS.BS Bùi Ánh Tuyết cho biết.
Đây không chỉ đơn thuần để tầm soát, phát hiện ung thư ở giai đoạn sớm, mà mục tiêu chính là điều trị tổn thương ung thư ở ngay giai đoạn sớm bằng can thiệp qua nội soi.
BS Tuyết cũng nhấn mạnh, nếu như trước đây, người mắc ung thư thực quản thường gặp ở độ tuổi trên 50 thì giờ đây căn bệnh này có xu hướng gia tăng và trẻ hóa. Đó là hồi chuông cảnh báo, mọi người cần đi khám sức khỏe định kỳ, tầm soát phát hiện sớm để điều trị kịp thời.
Nguyên nhân ung thư thực quản thường là sự kết hợp của nhiều yếu tố nguy cơ kéo dài, trong đó phổ biến nhất là hút thuốc lá và uống rượu bia. Thuốc lá chứa nhiều chất gây ung thư, trong khi rượu đóng vai trò như dung môi giúp các chất độc này thấm sâu vào niêm mạc thực quản.
Để phòng ngừa ung thư thực quản, BS khuyến cáo người dân nên hạn chế ăn nhiều thịt, chất béo có nguồn gốc từ đạm động vật; bổ sung đầy đủ chất xơ từ lúa mạch, trái cây, rau tươi, các vitamin E, C, và A …và duy trì chế độ sinh hoạt năng động, luyện tập thể dục thường xuyên; bỏ thuốc lá và rượu bia.
Những nguời có tiền sử bệnh lý đường tiêu hóa, trong gia đình có nguời thân từng mắc ung thư thực quản, dạ dày, đại tràng..., hoặc khi có triệu chứng sụt cân không rõ lý do, nuốt vướng nghẹn, đầy bụng… thì nên đi khám ngay để tầm soát, phát hiện và điều trị kịp thời.
