Gia Hội là xã vùng cao, địa bàn rộng, dân cư phân tán, đời sống của nhiều hộ gia đình còn phụ thuộc vào sản xuất nông nghiệp. Khi không còn được hưởng chế độ hỗ trợ học sinh bán trú, nhiều gia đình lâm vào cảnh khó khăn trong việc lo bữa ăn, sinh hoạt hằng ngày cho con em đi học xa nhà. 158 học sinh tiểu học các thôn 135 đứng trước nguy cơ phải nghỉ học vì điều kiện kinh tế gia đình khó khăn.
Trước thực trạng đó, các nhà trường trên địa bàn xã Gia Hội đã vào cuộc quyết liệt. Ban giám hiệu, giáo viên chủ nhiệm thường xuyên rà soát, nắm chắc hoàn cảnh từng học sinh, đặc biệt là các em thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo, học sinh ở xa trường. Nhiều thầy cô không quản đường xa, khó khăn, trực tiếp đến từng thôn, từng gia đình để vận động, tuyên truyền, thuyết phục cha mẹ học sinh cho con em tiếp tục đến lớp.
Quỹ Trò nghèo vùng cao là quỹ xã hội từ thiện, tiền thân là Chương trình "Cơm có thịt", hoạt động không vì lợi nhuận, với mục đích tham gia hỗ trợ học sinh nghèo vùng cao có bữa ăn tại lớp nhiều dinh dưỡng hơn, có thêm quần áo ấm, đồ dùng học tập, sách truyện, thuốc chữa bệnh, xây dựng trường, ký túc xá, bếp ăn, giếng… và những trợ giúp cần thiết khác. Văn phòng của quỹ đặt tại số 4 Thụy Khuê, phường Thụy Khuê, thành phố Hà Nội.
Một trong những giải pháp mang lại hiệu quả rõ nét là việc huy động nguồn lực xã hội hóa, đặc biệt là từ Quỹ Trò nghèo vùng cao. Với mức hỗ trợ 20 nghìn đồng/học sinh/ngày, nguồn quỹ đã phần nào giúp học sinh có bữa ăn tối thiểu để yên tâm học tập trong thời gian chưa có chính sách bán trú chính thức.
Anh Triệu Văn Minh, thôn Sài Lương, xã Gia Hội cho biết: Sau khi xã Nậm Búng cũ về đích nông thôn mới, học sinh ở những thôn đặc biệt khó khăn không còn được hưởng chế độ bán trú. Trước thực tế đó, nhà trường đã chủ động xin hỗ trợ từ Quỹ Trò nghèo vùng cao, đồng thời các thầy, cô giáo tích cực động viên, tạo điều kiện để con em chúng tôi vẫn được đến lớp đầy đủ. Chúng tôi rất yên tâm.
Bên cạnh đó, sự chung tay của các bậc phụ huynh cũng đóng vai trò quan trọng. Tùy điều kiện của từng gia đình, phụ huynh đã đóng góp thêm gạo, thực phẩm, ngày công lao động để hỗ trợ bếp ăn tập thể, giúp con em mình và các học sinh có hoàn cảnh khó khăn khác duy trì việc học. Tinh thần “lá lành đùm lá rách” được lan tỏa, trở thành điểm tựa vững chắc cho học sinh vùng cao Gia Hội.
Cô giáo Phạm Thị Nga - Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Nậm Búng cho biết: Để duy trì các bữa ăn đầy đủ cho học sinh, ngoài hỗ trợ của Quỹ Trò nghèo vùng cao, chúng tôi đã huy động phụ huynh đóng góp tiền ga, tiền gạo và tiền thuê nhân viên dinh dưỡng nấu ăn cho các em.
Xã Gia Hội hiện có gần 3.000 học sinh, trong đó có trên 1.000 học sinh thuộc 9 thôn đặc biệt khó khăn. Cùng với ngành giáo dục, chính quyền địa phương cũng vào cuộc, vận động các nguồn hỗ trợ, kêu gọi các tổ chức, cá nhân chung tay giúp đỡ học sinh có hoàn cảnh khó khăn, góp phần duy trì sĩ số và hạn chế tình trạng học sinh bỏ học; nhiều học sinh tưởng chừng phải nghỉ học đã tiếp tục được đến lớp.
Bước sang năm học 2025 - 2026, khi chính sách hỗ trợ học sinh bán trú chính thức được thực hiện trở lại, những khó khăn kéo dài suốt thời gian qua đã từng bước được tháo gỡ. Học sinh được hỗ trợ tiền ăn, sinh hoạt, điều kiện học tập được cải thiện. Phụ huynh yên tâm hơn khi gửi gắm con em mình cho nhà trường, giáo viên cũng giảm áp lực trong công tác vận động học sinh ra lớp.
Ông Nguyễn Văn Nghĩa - Phó Chủ tịch UBND xã Gia Hội cho biết: Việc học sinh các thôn 135 trên địa bàn tiếp tục được hỗ trợ theo Nghị định 66/2025/NĐ-CP đã tháo gỡ được khó khăn, vướng mắc cũng như góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo của địa phương.
Ngay khi chính sách bán trú được triển khai, tỷ lệ chuyên cần của học sinh tại các thôn 135 ở Gia Hội tăng lên rõ rệt. Tuy nhiên, việc thu hút học sinh đến lớp không chỉ trông chờ vào chính sách mà cần sự chủ động, linh hoạt của các nhà trường; sự chung tay của cộng đồng, phụ huynh và các nguồn lực xã hội hóa. Quỹ Trò nghèo vùng cao, dù mức hỗ trợ không lớn, nhưng đã kịp thời “giữ nhịp” cho học sinh trong giai đoạn khó khăn, thể hiện tinh thần trách nhiệm, nhân văn của ngành giáo dục và toàn xã hội.
Những giải pháp đồng bộ, sát thực tế đã và đang giúp Gia Hội từng bước vượt qua khó khăn, bảo đảm cho học sinh vùng cao được đến trường đầy đủ.
