Mối đe dọa nghiêm trọng đối với ngành chăn nuôi
Theo thông tin từ USDA, Phòng thí nghiệm Dịch vụ Thú y Quốc gia tại Ames (bang Iowa) đã xét nghiệm mẫu bệnh phẩm của một bê con 3 tuần tuổi ở La Pryor (Texas) và xác nhận kết quả vào ngày 4/6.
Dù không gây rủi ro về an toàn thực phẩm và nguy cơ đối với sức khỏe con người tại Mỹ hiện ở mức cực kỳ thấp, nhưng ký sinh trùng này là mối đe dọa rất nghiêm trọng đối với ngành chăn nuôi. Nếu bùng phát trên diện rộng giống như đợt bùng phát lớn nhất năm 1972 (khoảng 90.000 ca nhiễm), dịch bệnh có thể khiến riêng khu vực Tây Nam thiệt hại hơn 3 tỷ USD, đẩy giá thịt bò tăng cao trong bối cảnh giá loại thịt này ở Mỹ đang ở mức kỷ lục.
Cơ chế gây hại của giòi đinh vít: Loài ký sinh trùng này không lây trực tiếp từ động vật sang động vật. Ruồi cái trưởng thành sẽ đẻ trứng vào các vết thương hở (kể cả vết xước nhỏ) trên cơ thể động vật máu nóng. Ấu trùng có hình dạng xoắn như đinh vít này sẽ ăn mô của vật chủ, gây tổn thương cơ quan quan trọng, nhiễm khuẩn nghiêm trọng và có thể dẫn đến tử vong.
Đối với con người, các ca nhiễm rất hiếm nhưng vẫn có nguy cơ tử vong. Trường hợp gần nhất tại Mỹ ghi nhận vào tháng 8/2025 ở bang Maryland và bệnh nhân đã hồi phục hoàn toàn. Những người có nguy cơ cao là người làm việc với gia súc, người thường xuyên hoạt động hoặc ngủ ngoài trời, người có bệnh lý gây lở loét, chảy máu.
Khẩn trương triển khai các biện pháp dập dịch
Để khống chế và tiêu diệt ký sinh trùng, USDA phối hợp cùng các cơ quan chức năng đang quyết liệt triển khai các biện pháp:
- Kiểm soát và điều trị: Thiết lập vùng nhiễm rộng 20 km, áp dụng các biện pháp kiểm dịch, kiểm soát vận chuyển và giám sát khu vực. Một lô thuốc điều trị (được cấp phép sử dụng khẩn cấp từ tháng 8/2025) đang được vận chuyển tới Nam Texas.
- Giải pháp sinh học: Đẩy nhanh việc thả có mục tiêu các con ruồi vô sinh để giao phối với ruồi tự nhiên nhằm triệt tiêu khả năng sinh sản của quần thể ruồi ngoài môi trường.
- Hàng rào biên giới: Triển khai chó nghiệp vụ tại biên giới Mỹ - Mexico để phát hiện giòi; cử chuyên gia tới Mexico và Panama để hỗ trợ sản xuất ruồi vô sinh. Trước đó, từ tháng 5/2025, Mỹ đã đình chỉ nhập khẩu động vật sống qua các cửa khẩu dọc biên giới phía Nam.
- Đầu tư dài hạn: Mỹ đã dành 750 triệu USD để xây dựng một cơ sở tại Texas nhằm sản xuất hàng trăm triệu con ruồi vô sinh mỗi tuần, dự kiến hoạt động vào năm tới.
Theo Giáo sư Max Scott (Đại học Bang Bắc Carolina), hàng rào phòng vệ đẩy lùi loài ruồi này ở biên giới Panama - Colombia giữ được 20 năm qua đã bị thất bại vài năm trước do nhiều yếu tố, bao gồm việc chủng ruồi vô sinh gần đây giảm hiệu quả cạnh tranh và làn sóng người di cư gia tăng mang theo động vật nhiễm bệnh.
Bộ trưởng Nông nghiệp Mỹ Brooke Rollins nhận định, đây là nỗ lực của toàn bộ chính quyền Mỹ. Các nhóm chuyên gia đã giữ được loài ruồi này ở ngoài Texas lâu hơn gần một năm so với dự đoán, giúp các cơ quan có thêm thời gian chuẩn bị và hoàn toàn có thể kiểm soát, không để dịch bệnh thiết lập quần thể tại quốc gia này.
