Trên khắp thôn, bản huyện vùng cao, biên giới này, những ngôi nhà xây tươi màu ngói mới đang dần hiện hữu, làm ấm hơn bức tranh vùng cao giữa mùa đông giá lạnh. Đó là thành quả từ những chính sách dành cho hộ nghèo, cận nghèo, gia đình có công với cách mạng, gia đình thân nhân liệt sĩ. Những ngôi nhà khang trang được hỗ trợ xây dựng đã trở thành động lực, thắp lửa khát vọng vươn lên của mỗi hộ dân lâu nay vốn an phận sống trong ngôi nhà tạm, dột nát.
Trong những ngày rét đậm, rét hại, chúng tôi đến thôn Cốc Phúng, xã Lùng Vai. Trưởng thôn Giàng Pao đón khách bằng một cái bắt tay nồng ấm, bên bếp lửa hồng, giọng anh chùng xuống: Cốc Phúng có 95 hộ thì hộ nghèo và cận nghèo chiếm đến 68%, trong đó, 48 hộ nghèo, 17 hộ cận nghèo. Sau khi có chủ trương, thôn tích cực vận động, kết quả là trong 43 hộ nghèo, cận nghèo đang ở trong nhà tạm đã có 32 hộ đăng ký làm nhà mới trong năm 2024, 1 hộ được hỗ trợ sửa chữa. Những hộ khởi công từ tháng 6, tháng 7 đến nay đã hoàn thành, chủ hộ dọn vào ở nhà mới; hộ khởi công từ tháng 9, tháng 10 cũng đang trong giai đoạn hoàn thiện, gia chủ mong đón Tết dương lịch trong nhà mới.
Trưởng thôn Giàng Pao cũng nằm trong danh sách hộ xóa nhà tạm trong năm 2024. Tháng 10 vừa qua, đồng thời với việc khởi công xây dựng ngôi nhà mới, anh Pao chủ động lên UBND xã Lùng Vai xin rút ra khỏi diện hộ nghèo. Anh Pao chia sẻ: “Là cán bộ thôn, vận động bà con nỗ lực xóa nhà tạm thì trước hết bản thân mình phải gương mẫu”.
Qua hơn 2 tháng xây dựng, ngôi nhà của gia đình anh Pao đã gần hoàn thành. Hằng ngày, anh vẫn thường xuyên đến từng nhà đang xây dựng trong thôn để nắm tình hình, hỗ trợ bà con giám sát chất lượng xây dựng và vận động thi công khẩn trương. Học tập trưởng thôn, năm 2024, thôn Cốc Phúng có 4 hộ được hỗ trợ xóa nhà tạm cũng tình nguyện viết đơn xin thoát khỏi danh sách hộ nghèo.
Cùng Trưởng thôn Giàng Pao, chúng tôi thăm ngôi nhà xây cấp 4 của gia đình chị Thào Thị Chi. Công trình đã xây xong phần khung cứng, tường nhà, đang chuẩn bị lợp mái. Vật liệu như xi măng, gạch, cát được chị Chi che chắn cẩn thận, tránh mưa, sương mù gây khó khăn cho việc thi công. Chị Chi chia sẻ: “Được nhận hỗ trợ của Nhà nước, vợ chồng tôi quyết tâm vay mượn thêm để làm căn nhà kiên cố. Tết này chúng tôi có nhà mới khang trang rồi”.
Toàn xã Lùng Vai có 146 nhà xuống cấp, nhà dột nát được khởi công xây dựng mới trong năm kế hoạch 2024. Đến nay, 111 ngôi nhà hoàn thành xây dựng, 30 nhà đang thi công. Những ngôi nhà được xây mới giúp các hộ ổn định đời sống, là động lực, nguồn động viên, khích lệ để hộ nghèo, cận nghèo vươn lên làm chủ cuộc sống, nuôi khát vọng làm giàu.
Tại xã Lùng Khấu Nhin, năm 2024, trên địa bàn có 363 nhà dột nát, xuống cấp, cùng với sự hỗ trợ của Nhà nước, vượt qua mọi khó khăn, với quyết tâm chính trị cao nhất, đến nay, toàn xã đã xóa được 173 nhà tạm. Đầu tháng 12, xã Lùng Khấu Nhin đăng ký bổ sung xóa thêm 44 nhà, nâng tổng số nhà tạm đăng ký xóa trong năm 2024 lên 217 nhà.
Để người nghèo không bị bỏ lại phía sau, Đảng ủy, UBND xã Lùng Khấu Nhin huy động các đoàn thể, cán bộ xã, thôn, lực lượng công an, quân sự chung tay tham gia hỗ trợ Nhân dân bằng các việc làm cụ thể như tháo dỡ nhà, hỗ trợ san tạo mặt bằng, vận chuyển vật liệu, xây dựng nhà… Nhiều hộ dân chưa xóa nhà tạm tại xã Lùng Khấu Nhin thuộc diện hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, không có nguồn đối ứng. Năm 2025, mức hỗ trợ xóa nhà tạm tăng lên 60 triệu đồng/nhà, đây sẽ là điều kiện thuận lợi để xã Lùng Khấu Nhin hoàn thành mục tiêu xóa hoàn toàn nhà tạm trước ngày 30/5/2025.
Đồng chí Đặng Công Huân, Chủ tịch UBND xã Lùng Khấu Nhin cho biết, để hoàn thành mục tiêu xóa nhà tạm, xã đang tăng cường tuyên truyền, vận động Nhân dân, nhất là việc thay đổi suy nghĩ chờ tuổi, kiêng tuổi để không bỏ lỡ cơ hội được hỗ trợ. Xã sẽ vận động người dân không kéo dài thời gian đón tết, vui xuân mà ngay những ngày đầu năm mới Ất Tỵ sẽ bắt nhịp trở lại với công tác xóa nhà tạm.
Theo số liệu thống kê mới đây, toàn huyện Mường Khương có 4.244 hộ gia đình sống trong nhà tạm, nhà dột nát, trong đó thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo là 4.060 nhà; gia đình có công là 24 nhà; các đối tượng khác 160 nhà, chiếm trên 30% tổng số hộ của toàn huyện. Theo kế hoạch tỉnh giao, năm 2024, huyện Mường Khương khởi công làm mới 1.405 nhà trong diện xóa nhà tạm, huyện chủ động đăng ký xóa 1.569 nhà, đến trung tuần tháng 12 đã khởi công 1.512 nhà.
Bám sát nhiệm vụ, huyện Mường Khương liên tục chỉ đạo rà soát, yêu cầu việc giải ngân hỗ trợ kịp thời, sát tiến độ, không để hộ nào làm nhà tạm phải chờ kinh phí hỗ trợ. UBND huyện đã thành lập 16 tổ công tác để kiểm tra, rà soát tiến độ; huyện cũng tổ chức ký giao ước thi đua giữa Chủ tịch UBND xã, thị trấn với Chủ tịch UBND huyện. Cái khó nhất hiện nay là Mường Khương đang có 1.079 hộ đang ở nhà tạm, nhà dột nát không có vốn đối ứng làm nhà mới, áp lực này đang dồn hết vào kế hoạch năm 2025. Ngoài nguồn nội lực hạn chế, huyện Mường Khương mong có thêm nguồn hỗ trợ từ các doanh nghiệp, tổ chức, đoàn thể, các nhà hảo tâm trong và ngoài tỉnh để chung tay giúp người nghèo huyện vùng cao khó khăn xây được tổ ấm mới.
