Trong kỳ nghỉ lễ Quốc khánh vừa qua, địa phương đón khoảng 27.000 lượt khách, doanh thu du lịch ước đạt 48,5 tỷ đồng.
Dòng khách tập trung trong vài tuần cao điểm, giao thông, lưu trú và môi trường cũng chịu thêm áp lực, trong khi nhiều cơ sở dịch vụ lại vắng khách ở những thời điểm khác. Bài toán đặt ra là làm thế nào để du khách không chỉ tìm đến Mù Cang Chải khi lúa chín.
Từ thực tế đó, địa phương đang tạo thêm những sản phẩm gắn với cảnh quan, văn hóa và đời sống sản xuất. Ruộng bậc thang vốn được biết đến nhiều nhất vào “mùa vàng” nay được khai thác ở những thời điểm khác, cùng các hoạt động thể thao, khám phá thiên nhiên và trải nghiệm cuộc sống bản làng.
Dịp nghỉ lễ 30/4 và 1/5/2026, Giải leo ruộng bậc thang với chủ đề “Dấu chân mùa nước đổ” đưa vận động viên và du khách qua những cung đường giữa các thửa ruộng phản chiếu mây trời. Hoạt động đã giới thiệu một vẻ đẹp khác của Mù Cang Chải - mùa nước đổ, thời điểm trước đây chưa thu hút đông khách như mùa lúa chín.
Từ khi nước được dẫn về ruộng, mạ non phủ xanh đến những ngày lúa trĩu hạt, mỗi giai đoạn của một vụ mùa đều có thể trở thành trải nghiệm nếu được tổ chức phù hợp.
Theo ông Giàng A Tạng - Phó Chủ tịch UBND xã Mù Cang Chải, sức hút của địa phương là ở Di tích quốc gia đặc biệt Ruộng bậc thang Mù Cang Chải, cảnh quan núi rừng, bản sắc văn hóa của đồng bào các dân tộc Mông, Thái cùng sự thân thiện, hiếu khách của người dân. Từ đó, địa phương đang xây dựng sản phẩm phù hợp với từng thời điểm trong năm.
Mùa xuân ở Mù Cang Chải có sắc hoa, lễ hội và không gian văn hóa; mùa nước đổ phù hợp với nhiếp ảnh, trải nghiệm sản xuất và thể thao; mùa hè khai thác hành trình khám phá rừng, thác nước; mùa thu nổi bật với ruộng bậc thang mùa lúa chín; mùa đông hướng tới “săn mây”, ẩm thực và đời sống cộng đồng.
Không gian du lịch cũng được mở rộng sang rừng trúc Mồ Dề, thác Mơ, mỏm đá cô đơn và các bản du lịch cộng đồng. Những hoạt động như dệt lanh, vẽ hoa văn bằng sáp ong, chế tác khèn Mông, giã bánh giày, trình diễn trang phục và thưởng thức món ăn truyền thống đang dần trở thành trải nghiệm để du khách tham gia thay vì chỉ ngắm cảnh rồi rời đi.
Dòng khách đến Mù Cang Chải không chỉ mang lại nguồn thu cho các cơ sở lưu trú. Trước đây, sinh kế của người dân chủ yếu dựa vào trồng lúa, ngô; nay, du lịch mở thêm cơ hội việc làm, tăng thu nhập. Thanh niên hướng dẫn khách, vận chuyển; phụ nữ làm ẩm thực, văn nghệ, cho thuê trang phục, dệt lanh, vẽ sáp ong và giới thiệu sản phẩm thủ công.
Gia đình anh Lù A Cu có homestay 6 phòng, kết hợp lưu trú với dẫn khách trải nghiệm. “Hướng dẫn khách tham quan giúp tôi có thêm nhiều người bạn, quảng bá homestay, tạo thêm việc làm và thu nhập cho gia đình” - anh Lù A Cu chia sẻ.
Từ một chuyến trải nghiệm có thể mở ra nhiều dịch vụ như ẩm thực, lưu trú, mua sản phẩm địa phương, qua đó tăng giá trị du lịch và thu nhập cho cộng đồng. Tuy nhiên, phát triển du lịch phải gắn với gìn giữ ruộng bậc thang, nếp nhà, trang phục, ẩm thực, tiếng khèn và nghề thủ công truyền thống.
Để hướng tới du lịch bốn mùa, Mù Cang Chải cần xây dựng các sản phẩm có thể khai thác thường xuyên, giàu bản sắc, bảo đảm chất lượng; đồng thời tạo nét riêng cho từng điểm đến, hạn chế trùng lặp.
Mù Cang Chải đang bước vào cao điểm du lịch mùa thu, đồng thời chuẩn bị các hoạt động như Marathon Mù Cang Chải Ultra Trail, Festival Khèn Mông, Lễ hội Hoa Tớ dày nhằm thu hút du khách ngoài mùa lúa chín.
Cùng với nâng cao chất lượng dịch vụ, địa phương tăng cường quản lý giá, lưu trú, an toàn thực phẩm, giao thông; đẩy mạnh quảng bá số, liên kết doanh nghiệp xây dựng tour, tuyến và thí điểm khu phố thông minh phục vụ du khách.
Theo Phó Chủ tịch UBND xã Giàng A Tạng, địa phương tiếp tục hoàn thiện sản phẩm đặc trưng, bảo vệ cảnh quan, phát huy vai trò của người dân và tăng liên kết lữ hành nhằm kéo dài thời gian lưu trú, tăng chi tiêu của du khách.
Khắc phục tính mùa vụ là yêu cầu đặt ra để Mù Cang Chải chuyển từ khai thác lợi thế sang phát huy bền vững giá trị của cảnh quan, văn hóa và con người. Từ đó, góp phần để Mù Cang Chải từng bước định vị điểm đến bốn mùa, giàu bản sắc và có sức cạnh tranh lâu dài.
