Nhiều năm nay, gia đình chị Nguyễn Thị Thủy, thôn 1, xã Liên Sơn luôn trong tình trạng thiếu nước sạch sinh hoạt. Để có nước dùng hàng ngày phục vụ cho 3 nhân khẩu, gia đình chị Thủy phải mua 2 téc chứa nước và xây bể với tổng thể tích 23 m3 nước để dự trữ nước mưa và nguồn nước lấy từ suối Khe Hống thuộc xã Sơn Lương.
Tuy nhiên, lượng nước tích lũy vẫn không đủ dùng, bởi đến vụ sản xuất, người dân thôn Khe Lo, xã Sơn Lương lấy nước vào ruộng nên tình trạng thiếu nước luôn xảy ra, nhất là thời điểm từ tháng 1 đến tháng 4 hàng năm.
Cùng chung cảnh thiếu nước, gia đình bà Ngô Thị Xuyên, thôn 1, xã Liên Sơn cũng đầu tư gần 60 triệu đồng để khoan 4 giếng nước có độ sâu hàng chục mét, với hy vọng sớm có nước sạch để dùng, nhưng không có kết quả.
Để có nước dùng hàng ngày, gia đình bà Xuyên tích nước mưa, thậm chí mua nước giếng của hàng xóm, mua nước sạch của các đại lý cung cấp trên địa bàn xã.
Theo thống kê, toàn xã Liên Sơn có 1.384/3.227 hộ dân được sử dụng nước sạch, đạt tỷ lệ 42,8%. Việc thiếu nước sạch sinh hoạt không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân mà còn là trở ngại đối với tiêu chí liên quan trong thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới tại địa phương.
Ông Phạm Tuấn Tài - Phó Chủ tịch UBND xã Liên Sơn, tỉnh Lào Cai cho biết: Việc tỷ lệ người dân được sử dụng nước hợp vệ sinh của xã đạt thấp sẽ là khó khăn của địa phương trong thực hiện xây dựng nông thôn mới theo lộ trình phải hoàn thành vào năm 2028.
Để có nước sinh hoạt, không ảnh hưởng đến sức khỏe, ngoài việc mua nhiều đồ vật chứa nước, xây bể chứa, người dân trong xã cũng đề nghị tỉnh và các ngành chức năng quan tâm đầu tư triển khai dự án cung cấp nước sạch.
Từ tháng 3/2026, Dự án nâng cấp và cải tạo hệ thống cấp nước sạch tập trung gắn với phát triển nông nghiệp bền vững tại thị trấn Nông trường Liên Sơn (cũ), nay là xã Liên Sơn, sử dụng Quỹ đặc biệt Hợp tác Mê Công - Lan Thương được triển khai trên địa bàn hai xã Gia Hội và Liên Sơn.
Theo kế hoạch, dự án hoàn thành vào tháng 9/2026 sẽ cung cấp nước sinh hoạt ổn định cho 785 hộ dân với khoảng 3.120 nhân khẩu thuộc khu trung tâm xã Liên Sơn cùng các cơ sở sản xuất kinh doanh, cơ sở công cộng và phục vụ phát triển nông nghiệp bền vững. Đồng thời, góp phần bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng cuộc sống và hoàn thành các chỉ tiêu về tỷ lệ người dân sử dụng nước hợp vệ sinh
Theo quyết định đầu tư, dự án xây dựng đập đầu mối, bể cắt áp kết hợp bể lắng cát, bể lắng Lamen; xây dựng hệ thống lọc áp lực, nhà quản lý và tuyến cấp điện cho khu nhà quản lý; xây dựng hệ thống bể chứa, bể cắt áp và các công trình phụ trợ; xây dựng tuyến đường ống cấp nước nhựa HDPE với tổng chiều dài trên 27.000 m.
Tuy nhiên, đập đầu mối lấy nước được đặt tại khe nước mặt ở suối Cài trên địa phận thôn Tộc Cài, xã Gia Hội, nhưng chưa nhận được sự đồng thuận của người dân với lý do việc lấy nước phục vụ sinh hoạt sẽ làm suy giảm nguồn nước tưới cho khoảng 5,2 ha ruộng ở khu vực hạ lưu. Đây là nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp lâu nay của bà con.
Bên cạnh đó, một số vị trí trong phạm vi tuyến ống dẫn nước từ đầu nguồn về khu xử lý trên địa bàn xã Gia Hội và hệ thống đường ống cấp nước đến các hộ dân trên địa bàn xã Liên Sơn vẫn chưa được bàn giao mặt bằng, ảnh hưởng đến tiến độ thi công của dự án. Đến nay, dự án thi công đạt 20% kế hoạch, chậm tiến độ so với yêu cầu đề ra.
Trước việc người dân thôn Tộc Cài, xã Gia Hội chưa đồng thuận cho khai thác nước trên suối Cài và đề nghị xây dựng công trình cấp nước cho các hộ dân, chủ đầu tư dự án là Ban Quản lý Dự án Đầu tư Xây dựng số 1 tỉnh Lào Cai đã phối hợp với chính quyền 2 xã Liên Sơn và Gia Hội tuyên truyền, vận động người dân hiểu rõ việc khai thác nguồn nước không làm ảnh hưởng tới việc sản xuất nông nghiệp, đồng thời có phương án hỗ trợ người dân đối với phần cây cối, hoa màu bị ảnh hưởng theo đơn giá bồi thường của UBND tỉnh bằng nguồn vốn xã hội hóa.
Riêng việc xây dựng công trình cấp nước cho các hộ dân thôn Tộc Cài, Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng số 1 Lào Cai kiến nghị Đảng ủy, UBND xã Gia Hội báo cáo UBND tỉnh xem xét bố trí nguồn kinh phí để đầu tư bằng nguồn vốn khác, bởi dự án được cấp với kinh phí hơn là 9,5 tỷ đồng, chỉ đủ đầu tư cho các hạng mục đã được phê duyệt, không đủ để bổ sung tăng thêm quy mô xây dựng.
Nước sạch không chỉ là nhu cầu thiết yếu mà còn là tiêu chí quan trọng trong nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Dự án cấp nước tập trung tại Liên Sơn đang mang theo nhiều kỳ vọng của hàng trăm hộ dân. Song, để công trình sớm hoàn thành và phát huy hiệu quả, rất cần sự đồng thuận của người dân cùng sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền, chủ đầu tư trong tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc hiện nay.
