Đồng chí Hoàng Văn Toàn - Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, Phó Trưởng ban Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Lào Cai chủ trì hội nghị.
Dự và chỉ đạo có Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Ngân - Phó Chủ nhiệm Chính trị Quân khu 2, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo Quân khu 2 về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; lãnh đạo một số sở, ban, ngành của tỉnh cùng các nhân chứng lịch sử.
Theo báo cáo tại hội nghị, công tác khảo sát, xác minh, tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Pháo đài K30 được triển khai từ cuối tháng 6/2026 đến nay, huy động hơn 600 lượt người tham gia. Các lực lượng đã phát quang 15.000 m²; huy động máy móc tham gia 104 giờ; tìm kiếm trên diện tích 6.240 m², với khối lượng đất, đá 6.847 m³.
Trong quá trình thực hiện, các lực lượng đã tiếp nhận 20 lượt thông tin do 30 nhân chứng có liên quan cung cấp. Các nhân chứng trực tiếp cung cấp, đối chứng thông tin về địa điểm, diễn biến chiến đấu và những vị trí liên quan đến quá trình chiến đấu, hy sinh của cán bộ, chiến sĩ.
Đáng chú ý, một số nhân chứng cung cấp thông tin về việc phát hiện, bốc cất 7 bộ hài cốt tại khu vực này vào năm 1985; đồng thời mô tả vị trí, đặc điểm hài cốt và các di vật được tìm thấy tại Pháo đài K30 thời điểm đó.
Theo tư liệu lịch sử, trong cuộc chiến đấu bảo vệ Tổ quốc ở biên giới phía Bắc năm 1979, lực lượng vũ trang ta đã tổ chức phòng ngự, chiến đấu tại khu vực Pháo đài K30 và dọc Quốc lộ 70; kìm chân, tiêu hao sinh lực địch, đồng thời bám dân, bám địa bàn, hỗ trợ Nhân dân sơ tán.
Qua tìm kiếm tại khu vực Pháo đài K30, lực lượng chức năng phát hiện hài cốt cùng nhiều di vật liên quan.
Trên cơ sở thông tin nhân chứng, kết quả tìm kiếm và đối chiếu tài liệu lịch sử, hội nghị bước đầu thống nhất xác định 7 hài cốt tại Pháo đài K30 là hài cốt liệt sĩ hy sinh trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc của Tổ quốc, thuộc lực lượng vũ trang tỉnh Hoàng Liên Sơn (nay là tỉnh Lào Cai).
Cơ sở xác định gồm thông tin của nhân chứng về việc phát hiện, bốc cất 7 bộ hài cốt vào năm 1985; số lượng, đặc điểm hài cốt và các di vật được tìm thấy; vị trí phát hiện nằm trong khu vực hầm hào, công sự, nơi lực lượng vũ trang làm nhiệm vụ chiến đấu; đồng thời phù hợp với các dữ liệu lịch sử về chiến đấu tại khu vực biên giới tỉnh Hoàng Liên Sơn năm 1979.
Tại hội nghị, các đại biểu tập trung trao đổi, xác minh thông tin liên quan đến công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Pháo đài K30.
Những thông tin từ nhân chứng, nhất là các chi tiết về vị trí, địa điểm và diễn biến chiến đấu, được lực lượng chuyên môn tiếp nhận, đối chiếu, tổng hợp để tiếp tục hoàn thiện hồ sơ, bản đồ và cơ sở dữ liệu, phục vụ xác định địa bàn, vị trí tìm kiếm và triển khai các bước tiếp theo.
Thay mặt Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ Quân khu 2, Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Ngân - Phó Chủ nhiệm Chính trị Quân khu 2 cảm ơn các nhân chứng lịch sử và Nhân dân địa phương đã cung cấp nhiều thông tin có giá trị. Qua thông tin do nhân chứng cung cấp và đối chiếu với các tài liệu lịch sử, bước đầu có cơ sở xác định số hài cốt được tìm thấy tại khu vực Pháo đài K30.
Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Ngân nhấn mạnh, chiến tranh đã lùi xa, địa hình, địa vật thay đổi, trong khi các nhân chứng ngày càng cao tuổi. Do đó, việc thu thập, xác minh thông tin từ nhân chứng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Mỗi thông tin được kiểm chứng, đối chiếu với tư liệu lịch sử đều có thể góp phần mở thêm hướng tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.
Đồng chí đề nghị cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Lào Cai cùng các đơn vị liên quan tiếp tục hoàn thiện hồ sơ, thủ tục theo quy định đối với những hài cốt liệt sĩ đã tìm thấy và các di vật có liên quan. Đối với các hài cốt chưa xác định được danh tính, tiếp tục thu thập thông tin, giám định và xác minh.
Kết luận hội nghị, Đại tá Hoàng Văn Toàn - Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lào Cai, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Lào Cai thống nhất trước mắt xác định số hài cốt tìm thấy tại Pháo đài K30 là 7 hài cốt liệt sĩ, thuộc lực lượng vũ trang địa phương. Trường hợp thời gian tới có thêm căn cứ xác định danh tính, đơn vị hoặc bổ sung số lượng, cơ quan chức năng sẽ tiếp tục cập nhật, làm rõ.
Đại tá Hoàng Văn Toàn yêu cầu Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ lâm thời tỉnh tiếp tục hoàn thiện các thủ tục, đưa 7 hài cốt liệt sĩ về nhà quàn tại Ban Chỉ huy Quân sự xã Bảo Thắng để quản lý, chăm sóc; các lực lượng, địa phương liên quan chuẩn bị, tham mưu các điều kiện để tổ chức truy điệu, an táng theo quy định trong thời gian tới.
Trước đó, Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Lào Cai đã tổ chức khảo sát, đối chứng thực địa tại Pháo đài K30.
Các nhân chứng trực tiếp xác định, mô tả một số vị trí, tọa độ liên quan đến việc phát hiện, bốc cất hài cốt trước đây; lực lượng chuyên môn đối chiếu thông tin với bản đồ, sơ đồ và tư liệu đã thu thập để tiếp tục khoanh vùng, hoàn thiện hồ sơ, xây dựng phương án tìm kiếm, quy tập trong thời gian tới.
