Ngay sau thời điểm hợp nhất, tất cả 99/99 xã, phường của Lào Cai đã thành lập ban chỉ đạo phổ cập giáo dục, xóa mù chữ và xây dựng xã hội học tập, đồng thời ban hành quy chế làm việc, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên.
Các xã, phường khẩn trương kiện toàn trung tâm học tập cộng đồng để không gián đoạn nhiệm vụ xây dựng xã hội học tập, nhất là chú trọng thực hiện nhiệm vụ phổ cập giáo dục, xóa mù chữ phù hợp với tình hình mới.
Tiếp nối quá trình đó, tính đến thời điểm cuối năm 2025, Lào Cai có 99/99 đơn vị cấp xã đạt chuẩn xóa mù chữ mức độ 2; người từ 15 - 35 tuổi biết chữ mức độ 2 đạt 98,8%, người từ 15 - 60 tuổi biết chữ mức độ 2 đạt 95,0%. Đặc biệt, người biết chữ mức độ 1 trong độ tuổi 15 - 60 ở vùng đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số đạt 94,3%.
Cũng ngay sau hợp nhất, toàn tỉnh tổ chức 71 lớp xóa mù chữ với 1.578 học viên. Đồng thời, lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp cho thấy kết quả đáng mừng với tỷ lệ lao động qua đào tạo của Lào Cai ước đạt 70%; trong đó, lao động đã qua đào tạo có văn bằng, chứng chỉ đạt 25,3% và 45% lao động người dân tộc thiểu số qua đào tạo.
Bên cạnh đó, công tác xây dựng xã hội học tập đã lan tỏa sâu rộng trong mỗi gia đình, dòng họ và cộng đồng dân cư. Truyền thống hiếu học chính là động lực tinh thần thúc đẩy Nhân dân học tập thường xuyên và xây dựng mô hình gia đình hiếu học, dòng họ hiếu học, cộng đồng khuyến học, tạo nên xã hội học tập tại thôn bản, tổ dân phố, xã, phường.
Điển hình như dòng họ Sa, dân tộc Thái ở xã Cát Thịnh. Luôn ghi nhớ lời răn dạy của cha ông: phải cố gắng học tập để trở thành những con người tốt, công dân tốt, đóng góp hữu ích cho quê hương, đất nước; các thành viên trong dòng họ đã không ngừng nỗ lực khắc phục khó khăn để tiếp cận tri thức.
Ông Sa Quang Phụng - Trưởng Ban Liên lạc, Trưởng Ban Khuyến học dòng họ Sa xã Cát Thịnh chia sẻ: Xuyên suốt hàng trăm năm, các thế hệ con cháu đã không ngừng nỗ lực, cùng nhau viết tiếp những trang vàng hiếu học của dòng họ Sa.
Có hơn 70 gia đình với gần 400 nhân khẩu, dòng họ Sa xã Cát Thịnh hiện có 68 đảng viên, 70 người đạt trình độ cao đẳng, đại học và trên đại học, trong đó có 4 thạc sĩ. Đến năm 2020, có 100% số hộ của dòng họ Sa đạt danh hiệu “Gia đình học tập” và thực hiện đánh giá, xếp loại “Dòng họ học tập” đạt 95/100 điểm.
Mô hình xã hội học tập đã tạo thành sức mạnh tổng hợp triển khai cuộc vận động xây dựng xã hội học tập, phát triển vững chắc gia đình học tập, dòng họ học tập và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
Đến nay, toàn tỉnh có 303.660 “Gia đình học tập”, chiếm trên 71%; hơn 1.170 “Dòng họ học tập”, đạt trên 60%; gần 2.400 “Cộng đồng học tập”, đạt trên 83%; có 1.669 “Đơn vị học tập”, bằng 98%; trên 491 nghìn hội viên khuyến học, chiếm 27,3% dân số.
Hội khuyến học các cấp phối hợp với địa phương tổ chức những lớp xóa mù chữ, dạy tiếng nói, chữ viết của đồng bào dân tộc thiểu số, góp phần bảo tồn, phát huy văn hóa dân tộc. Ở lĩnh vực này, hoạt động khuyến học của khu vực Trấn Yên là một điểm sáng.
Ông Nguyễn Văn Khánh - Ủy viên Ban Thường vụ Hội Khuyến học tỉnh Lào Cai, phụ trách khu vực Trấn Yên nhấn mạnh: “Việc tổ chức thực hiện 15 tiêu chí xây dựng “Cộng đồng học tập” cấp xã trên địa bàn khu vực Trấn Yên đã được các ngành chức năng kiểm tra, thẩm định và đánh giá. Qua xếp loại, 100% địa phương đạt “Cộng đồng học tập” cấp xã loại tốt liên tục từ năm 2020 đến năm 2024. Đặc biệt, khu vực đã xây dựng mới 10 mô hình “Câu lạc bộ Khuyến học phát triển bản sắc văn hóa dân tộc”.
Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ, Lào Cai đã triển khai nhanh chóng và bắt kịp xu hướng bằng nhiều mô hình học tập gắn với ứng dụng công nghệ số. Hội Khuyến học tỉnh chủ động phối hợp chặt chẽ với các địa phương tổ chức những lớp học, chuyên đề, bồi dưỡng kỹ năng số cho người dân, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, giúp mọi người có cơ hội học tập suốt đời.
Xây dựng kho học liệu trực tuyến mở và các mô hình học tập trên môi trường số không chỉ giúp thu hẹp khoảng cách địa lý giữa các vùng trên địa bàn tỉnh, giữa Lào Cai với các tỉnh khác mà còn tạo điều kiện cho mọi người dân có cơ hội tiếp cận kiến thức mới mọi lúc, mọi nơi với thời gian nhanh nhất và chi phí thấp nhất.
Đánh giá các chỉ tiêu về: trường đại học triển khai đại học số và xây dựng học liệu số; các cơ sở giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp, giáo dục khác triển khai hoạt động quản lý, giảng dạy và học tập trên môi trường số; trung tâm học tập cộng đồng ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, tổ chức hoạt động giáo dục đều đạt 100% đã cho thấy sự nỗ lực, quyết tâm vượt khó của Lào Cai trong quá trình thực hiện nhiệm vụ của giai đoạn 5 năm qua.
Không gian rộng mở sau hợp nhất tiếp tục đặt mục tiêu cao hơn, trách nhiệm lớn hơn và nỗ lực mạnh hơn trong xây dựng xã hội học tập của Lào Cai giai đoạn 2026 - 2030: đạt chuẩn phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi, phổ cập giáo dục tiểu học mức độ 3, phổ cập giáo dục trung học cơ sở mức độ 2 và đạt chuẩn xóa mù chữ mức độ 2.
