Đây cũng là năm bắt đầu thực hiện các nghị quyết của Đảng bộ các cấp, nhiệm kỳ 2025-2030. Trước những thời cơ và thách thức lớn trong triển khai nhiệm vụ giáo dục và đào tạo, Lào Cai đang tích cực triển khai các giải pháp nhằm giữ vững ổn định, đảm bảo đội ngũ cán bộ, giáo viên trong các cơ sở giáo dục và khắc phục khó khăn về cơ sở vật chất, chuẩn bị chu đáo cho năm học mới.
Nhiều nỗi băn khoăn
Nguồn lực cán bộ còn thiếu, cơ sở vật chất có nơi chưa đáp ứng được nhu cầu giảng dạy là thực trạng chung của không ít trường học trên địa bàn tỉnh Lào Cai trong thực hiện các nhiệm vụ của năm học 2025-2026 với nhiều đổi mới.
Xã Văn Chấn được sáp nhập từ 4 xã, thị trấn của tỉnh Yên Bái cũ gồm các xã Đồng Khê, Suối Bu, Suối Giàng và thị trấn Sơn Thịnh, địa bàn rộng, nhiều thôn vùng cao, tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số chiếm đa số. Hiện nay, trên địa bàn xã có 13 cơ sở giáo dục, trong đó có 10 trường học thuộc xã quản lý (gồm 4 trường mầm non, 2 trường tiểu học, 2 trường tiểu học và trung học cơ sở và 2 trường trung học cơ sở). Toàn xã hiện có 163 nhóm/lớp với hơn 5.500 học sinh; 9/10 trường đạt chuẩn quốc gia mức độ 1 và 2 trường đạt chuẩn mức độ 2.
Bà Nguyễn Thị Hà, Phó Chủ tịch UBND xã Văn Chấn, cho biết sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Phòng Văn hóa - Xã hội xã không còn cán bộ chuyên môn chuyên trách về giáo dục, dẫn đến khó khăn và lúng túng trong công tác tổ chức, hướng dẫn và quản lý các hoạt động giáo dục. Đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên tại các đơn vị trường còn thiếu và chưa đồng bộ, đặc biệt ở cấp Trung học cơ sở, thiếu giáo viên chuyên môn tiếng Anh. Hiện, toàn xã thiếu 32 giáo viên và 3 nhân viên. Tình trạng thiếu giáo viên các môn văn hóa và môn đặc thù ở cấp Trung học cơ sở gây khó khăn cho việc tổ chức dạy học hai buổi/ngày và thực hiện chương trình giáo dục phổ thông 2018.
Bên cạnh đó, cơ sở vật chất trường lớp vẫn còn hạn chế. Điển hình, Trường Trung học cơ sở Sơn Thịnh chưa đảm bảo điều kiện để dạy học hai buổi/ngày.
Phường biên giới Lào Cai được thành lập trên cơ sở hợp nhất các phường Cốc Lếu, Kim Tân, Lào Cai, Vạn Hòa, Duyên Hải và xã Bản Phiệt; là phường trọng điểm về kinh tế, chính trị, xã hội của tỉnh, đồng thời cũng là điểm sáng trong duy trì phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 4 và 5 tuổi. Hiện nay, toàn phường có 14 trường mầm non, 15 lớp mầm non độc lập, 11 nhóm trẻ độc lập với tổng số 3.829 trẻ. Tỷ lệ huy động trẻ từ 4-5 tuổi ra lớp đạt 100%; 100% trẻ em ra lớp được làm quen với các phương pháp giáo dục tiên tiến; 80% trẻ em 4-5 tuổi được làm quen với tin học; 85% trẻ được làm quen với tiếng Anh.
Phường phấn đấu năm 2027 về đích phổ cập mẫu giáo cho trẻ 3-5 tuổi. Tuy nhiên, theo bà Trần Thị Thùy Dung, Phó Chủ tịch UBND phường Lào Cai, với việc thực hiện chính quyền địa phương hai cấp và thực hiện phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em 3-5 tuổi, phường Lào Cai còn gặp một số khó khăn về cơ sở vật chất; thiếu cán bộ chuyên trách có chuyên môn, nghiệp vụ đã qua thực tiễn giáo dục tại phường; tỷ lệ trẻ béo phì ở các trường trung tâm còn cao; chưa có cơ chế đặc thù khiến đội ngũ giáo viên mầm non thiếu hụt...
Tình trạng thiếu giáo viên tại các cấp học vẫn là vấn đề nhức nhối của Lào Cai nhiều năm qua. Trường Mầm non Trịnh Tường, xã Trịnh Tường năm học 2025-2026 có 38 giáo viên/20 lớp, đạt 1,9 cô/lớp. Như vậy, trường đang thiếu 2 giáo viên. Lãnh đạo nhà trường cho biết, trong khi chờ bổ sung nhân sự, trước mắt, trường bố trí 3 cô phụ trách 2 lớp và những cán bộ quản lý cũng tham gia dạy theo định mức cho những lớp thiếu.
Nỗ lực gỡ khó
Trước thực trạng trên, để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ năm học 2025 - 2026, các địa phương của tỉnh Lào Cai đang nỗ lực từng bước tháo gỡ khó khăn; tìm giải pháp đảm bảo nhân sự, sắp xếp cơ sở vật chất, đẩy mạnh chuyển đổi số, xã hội hóa giáo dục...
Ngay sau khi thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, nhận thấy những khó khăn đối với công tác giáo dục, xã Văn Chấn đã phân công cán bộ lãnh đạo, chuyên viên phụ trách, thành lập tổ cán bộ cốt cán hỗ trợ công tác quản lý, hoạt động chuyên môn, chuyển đổi số, lập fanpage tuyên truyền về hoạt động giáo dục; lập nhóm zalo thường xuyên trao đổi nắm bắt thông tin của các trường
Để tăng cường các giải pháp giải quyết tình trạng thiếu giáo viên và nhân viên trường học, bà Nguyễn Thị Hà, Phó Chủ tịch UBND xã Văn Chấn cho biết, trước mắt xã chỉ đạo các nhà trường rà soát đội ngũ, tạm thời đề nghị bố trí giáo viên hợp đồng, giáo viên thỉnh giảng ở những vị trí thiếu. Đồng thời, xã rà soát, điều chỉnh, phân công lại đội ngũ giáo viên giữa các trường, điểm trường cho hợp lý; tiếp tục đề xuất tuyển dụng bổ sung chỉ tiêu biên chế đã giao.
Nhằm khắc phục tình trạng khó khăn về cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học, địa phương đã tiến hành rà soát cơ sở vật chất dôi dư sau sáp nhập của các xã trước sáp nhập ưu tiên bàn giao cho các trường. Điển hình, xã bàn giao trụ sở xã Suối Giàng cho trường Tiểu học và Trung học cơ sở Suối Giàng; trụ sở xã Suối Bu bàn giao cho trường Tiểu học và Trung học cơ sở Suối Bu; UBND xã Đồng Khê bàn giao cho trường Tiểu học Đồng Khê quản lý, sử dụng. Xã tăng cường đầu tư nguồn lực cho giáo dục, đẩy nhanh tiến độ thi công các công trình. Mới đây, trong tháng 8, xã đã khánh thành công trình lớp học, phòng chức năng cho trường Tiểu học và Trung học cơ sở Suối Giàng để chào mừng Đại hội Đảng bộ xã và chào mừng năm học mới.
Để giải bài toán về cơ sở vật chất giáo dục, phường Lào Cai đang quy hoạch đồng bộ phát triển hạ tầng đô thị theo hướng đảm bảo quỹ đất phát triển giáo dục có dư địa đảm bảo theo lộ trình phát triển, đặc biệt cho các cơ sở giáo dục ngoài công lập phát triển. Các trường tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, trong đó đặc biệt ưu tiên các ứng dụng để cha mẹ theo dõi, hỗ trợ giám sát công tác chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ. Ngoài ra, theo bà Trần Thị Thùy Dung, Phó Chủ tịch UBND phường Lào Cai, phường đề xuất tỉnh tiếp tục phân cấp, ủy quyền UBND các xã chủ động trong việc thực hiện các nhiệm vụ giáo dục như về nhân sự trên địa bàn; kiến nghị cấp có thẩm quyền ban hành cơ chế, chính sách hỗ trợ các cơ sở mầm non tư thục thiết bị đồ dùng, đồ chơi cho trẻ...
Theo kế hoạch giao năm học 2025 - 2026, Lào Cai dự kiến có 1.040 cơ sở giáo dục. Hiện, toàn tỉnh có 14.998 phòng học, tỷ lệ phòng học kiên cố đạt 86%. Để chuẩn bị các điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học cho năm học 2025 - 2026, Lào Cai đang triển khai 200 dự án, với số vốn giao năm 2025 là gần 838 tỷ đồng; đã hoàn thành 85 phòng học, phòng học bộ môn; 125 phòng bán trú, công vụ giáo viên và các công trình phụ trợ. Riêng dự án trường Trung học phổ thông Chuyên Lào Cai dự kiến hoàn thành bàn giao trong tháng 8/2025.
Để khắc phục tình trạng thiếu giáo viên nhất là thực hiện chủ trương dạy học hai buổi/ngày đối với giáo dục phổ thông, lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lào Cai cho biết, ngành tham mưu với UBND tỉnh tiếp tục tuyển dụng, bổ sung biên chế giáo viên giai đoạn 2026-2030; tăng cường phương án điều chuyển, biệt phái từ nơi thừa sang nơi thiếu; giáo viên dạy học liên trường; chủ trương hợp đồng các ca sĩ, nghệ sĩ, vận động viên giỏi dạy các môn đặc thù như âm nhạc, mỹ thuật, thể dục, thể thao... cho học sinh phổ thông.
