Lan tỏa rộng rãi giá trị di sản hát Xoan trên không gian mạng

Dự án “Giới thiệu di sản âm nhạc hát Xoan” mang đặc trưng của thời đại số, với mục đích giới thiệu và lan tỏa hát Xoan trên không gian mạng, gồm 1 clip trò chuyện “Về đất Tổ nghe Xoan” và 16 bài xoan.

Với mong muốn đóng góp sức mình vào công cuộc bảo tồn, phát huy giá trị hát Xoan, lan tỏa hát Xoan ra cộng đồng, đặc biệt là trên không gian mạng để nhiều người có thể tiếp cận các bài Xoan chuẩn mực, thưởng thức hoặc khai thác làm tư liệu phục vụ công tác nghiên cứu hay các mục đích khác, nhà nghiên cứu âm nhạc Nguyễn Quang Long cùng các cộng sự đã thực hiện dự án “Giới thiệu di sản âm nhạc hát Xoan”. Đây là dự án 100% xã hội hóa, do nhà nghiên cứu âm nhạc Nguyễn Quang Long làm chủ nhiệm dự án, Quỹ Thiện Tâm thuộc Tập đoàn Vingroup đồng hành cùng một phần trong dự án.

Dự án được lên kế hoạch từ năm 2022 và thực hiện trong năm 2023 và được ra mắt đúng dịp mùa xuân Giáp Thìn trên kênh YouTube Dân ca & nhạc cổ truyền do nhà nghiên cứu âm nhạc Nguyễn Quang Long sáng lập và vận hành nhằm tôn vinh những giá trị âm nhạc quý báu của dân tộc. Đây như một hoạt động hướng tới ngày Giỗ Tổ Vua Hùng mồng 10 tháng 3 âm lịch năm 2024.

Nhà nghiên cứu âm nhạc Nguyễn Quang Long cùng các nghệ nhân phường Xoan Thét.
Nhà nghiên cứu âm nhạc Nguyễn Quang Long cùng các nghệ nhân phường Xoan Thét.

Dự án mang đặc trưng của thời đại số, với mục đích giới thiệu và lan tỏa hát Xoan trên không gian mạng, gồm 1 clip trò chuyện “Về đất Tổ nghe Xoan” và 16 bài Xoan. Ê kíp đã lựa chọn 13 bài chặng quả cách (chặng hát trung tâm) và 3 bài chặng hát thờ để thực hiện dự với mong muốn tạo nên một bức tranh tổng thể, đa dạng của âm nhạc hát Xoan.

Theo nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Long, nghệ sĩ, nghệ nhân thể hiện dự án này khác biệt so với nhiều dự án tương tự đã làm trước đó. Các dự án trước thường có sự tham gia của cả 4 phường Xoan cổ là Phù Đức, Kim Đới, Thét và An Thái. Chưa có một dự án nào được thực hiện chỉ duy nhất với một phường Xoan. Trong khi đặc thù của nghệ thuật dân gian là tính dị bản, dẫu có thể vẫn cùng một bài, cùng tên gọi cùng những nét giai điệu cũng như nội dung ca từ đặc trưng nhưng ở trong đó lại có một vài nét riêng khác biệt. Chính vì vậy, lần thực hiện dự án này, nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Long quyết định chọn chỉ duy nhất phường Xoan Thét để giới thiệu. Điều này góp phần tạo nên một quỹ bài đầy đủ ở chặng hát quan trọng nhất của hát Xoan ở một phường. Việc có thêm một clip ghi lại cuộc trò chuyện gần gũi và dân dã góp phần hé mở cách cửa cho những người yêu thích có thể tiếp cận dễ dàng, hiểu thêm hơn về hát Xoan.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Long cho biết: Do đặc thù của âm nhạc dân gian, dù 13 quả cách giống nhau nhưng mỗi phường có cách thể hiện khác nhau, chứa đựng những nét riêng ở phần âm nhạc và lời ca. Tham gia dự án có các nghệ nhân xuất sắc của nghệ thuật Hát Xoan hiện nay như các Nghệ nhân Ưu tú Bùi Thị Kiều Nga (trùm phường), Nguyễn Thị Ngà, Lê Thị Nhàn và nghệ nhân Nguyễn Văn Thuyết. Ngoài ra còn có kép Xoan trẻ Nguyễn Minh Trí (sinh năm 2005). Các nghệ nhân đều sinh trưởng trong gia đình có truyền thống nhiều đời gắn với hát Xoan và có tính kế thừa, tiếp nối hiện hữu tại Phường Xoan Thét.

Toàn bộ phần thu âm do nhạc sĩ Phan Thanh Cường thực hiện. Ê kíp ghi hình đơn giản tại 4 di tích lịch sử có liên quan trực tiếp tới hát Xoan. Đó là: Miếu Lãi Lèn (Phường Xoan Phù Đức), đình Thét (Phường Xoan Thét), đình Kim Đới (Phường Xoan Kim Đới) và đình An Thái (Phường Xoan An Thái), đều nằm ở Việt Trì, tỉnh Phú Thọ. Phần hình ảnh sẽ được dùng làm nền minh họa, giới thiệu các di tích lịch sử liên quan trực tiếp đến hát Xoan. Bên cạnh đó, còn có sự đồng hành cố vấn của nhạc sĩ Tùng Lâm (Chi hội Nhạc sĩ Việt Nam tại Phú Thọ)...

Nhạc sĩ Phan Thanh Cường chia sẻ: "Có một điều mà tôi cùng ekip luôn tâm đắc là làm sao giữ được chất mộc mạc, chất dân gian khi thu âm lại! Tại Phường Xoan Thét, các nghệ nhân hát và chơi nhạc cụ sống hoà cùng với nhau, tuy rất mộc mạc nhưng lại rất độc đáo. Nếu chúng ta tách ra thu từng người một thành từng track rồi ghép lại với nhau thì nghe sẽ bị cảm giác rất điện tử và không còn giữ được không gian cảm giác tại Đình làng nữa. Nên khi thu ekip đã sắp đặt vị trí micro theo không gian để đảm bảo được các nghệ nhân thoải mái diễn xướng cùng nhau, mà vẫn ra được tiếng trống, tiếng nghệ nhân hát hoà trộn, trống không bị to quá đè hết tiếng hát. Trong công việc bảo tồn âm nhạc dân gian, tôi và nhà nghiên cứu âm nhạc Nguyễn Quang Long luôn tôn trọng nâng niu những nét tinh hoa văn hoádân gian của dân tộc mình".

Theo VOV

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Gieo mầm văn hóa cho trẻ thơ

Gieo mầm văn hóa cho trẻ thơ

Bằng việc đưa nghề truyền thống của các dân tộc tại địa phương vào tiết học trải nghiệm, Trường Mầm non Hợp Thành (xã Hợp Thành) đã góp phần đổi mới phương pháp giáo dục mầm non, khơi dậy hứng thú học tập cho trẻ, đồng thời gieo mầm tình yêu văn hóa, ý thức trân trọng lao động và gìn giữ bản sắc địa phương ngay từ những năm đầu đời.

Tổng duyệt Chương trình nghệ thuật "Tự hào tiến bước dưới cờ Đảng quang vinh"

Tổng duyệt Chương trình nghệ thuật "Tự hào tiến bước dưới cờ Đảng quang vinh"

Tối 24/1/2026, tại Quảng trường 19/8, phường Yên Bái, đồng chí Vũ Thị Hiền Hạnh - Phó Chủ tịch UBND tỉnh đã dự buổi tổng duyệt Chương trình nghệ thuật "Tự hào tiến bước dưới cờ Đảng quang vinh" - chương trình chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và Kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 - 3/2/2026).

Niềm tin sâu sắc vào sức mạnh của văn hóa

Niềm tin sâu sắc vào sức mạnh của văn hóa

Trong Báo cáo về các văn kiện trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng do Tổng Bí thư Tô Lâm trình bày tại phiên khai mạc, việc khẳng định: “Văn hóa và con người: nền tảng tinh thần của xã hội, sức mạnh nội sinh, nguồn lực và động lực phát triển đất nước” mang ý nghĩa rất quan trọng cả về lý luận và thực tiễn.

UNESCO hỗ trợ khẩn cấp Việt Nam bảo vệ di sản văn hóa sau thiên tai

UNESCO hỗ trợ khẩn cấp Việt Nam bảo vệ di sản văn hóa sau thiên tai

Theo phóng viên TTXVN tại Pháp, ngày 23/1, sau loạt cơn bão nghiêm trọng xảy ra tại Việt Nam trong tháng 11/2025, Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) đã công bố gói hỗ trợ khẩn cấp trị giá khoảng 740.000 USD nhằm bảo vệ di sản văn hóa và duy trì hoạt động giáo dục tại các khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề.

Tiếp nối dòng chảy văn hóa vùng cao

Tiếp nối dòng chảy văn hóa vùng cao

Festival Khèn Mông, Lễ hội hoa Tớ dày và các hoạt động Chào xuân 2026 được tổ chức tại xã Mù Cang Chải vừa qua không chỉ là điểm hẹn của sắc màu thiên nhiên, mà còn là sân khấu để sức trẻ vùng cao khẳng định sứ mệnh tiếp nối dòng chảy văn hóa dân tộc. 

Lào Cai khơi dậy sức mạnh nội sinh từ văn hóa

Lào Cai khơi dậy sức mạnh nội sinh từ văn hóa

Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam được ban hành ngay trước thềm Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, thể hiện quyết tâm đưa văn hóa trở thành nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực phát triển nhanh và bền vững của đất nước. Với Lào Cai, việc khơi nguồn sức mạnh nội sinh từ văn hóa, con người đã và đang tạo nền tảng cho sự phát triển vững bền.

Khai mạc Hội sách Xuân Bính Ngọ 2026

Khai mạc Hội sách Xuân Bính Ngọ 2026

Sáng 23/1, tại khuôn viên Trung tâm Dịch vụ tổng hợp phường Lào Cai, Trung tâm Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao tỉnh Lào Cai phối hợp với Tỉnh đoàn Lào Cai, UBND phường Lào Cai và Công ty KBS Việt Nam tổ chức Khai mạc Hội sách Xuân Bính Ngọ năm 2026 với chủ đề “Sách và Khát vọng Lào Cai: Chào Xuân mới, chào kỷ nguyên mới”.

Chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng thành công Đại hội Đảng XIV

Chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng thành công Đại hội Đảng XIV

Chương trình nghệ thuật đặc biệt Tầm nhìn mới, kỷ nguyên mới quy tụ nhiều nghệ sĩ hàng đầu như NSND Tạ Minh Tâm, Mỹ Tâm, Tùng Dương, Đăng Dương… cùng hơn 6.000 diễn viên quần chúng, tạo nên các màn đồng diễn quy mô lớn, thể hiện sức mạnh đoàn kết và khát vọng vươn mình của dân tộc.

Rộn ràng chợ phiên Sín Chéng

Rộn ràng chợ phiên Sín Chéng

Si Ma Cai - vùng đất nơi thượng nguồn sông Chảy là nơi nổi tiếng với những phiên chợ đông vui như chợ Cán Cấu, chợ Si Ma Cai, chợ Sín Chéng. Trong đó, chợ phiên Sín Chéng là chợ phiên xa nhất, đến nay vẫn giữ được nét văn hóa mộc mạc, nguyên sơ, rực rỡ sắc màu của phiên chợ vùng cao Tây Bắc.

Hạt nhân gìn giữ bản sắc văn hóa ở Mậu A

Hạt nhân gìn giữ bản sắc văn hóa ở Mậu A

Người cao tuổi ở Mậu A với câu chuyện của riêng mình đã góp phần xây dựng nên những giá trị văn hóa độc đáo. Từ những điệu múa, bài hát dân gian đến các nghi thức lễ hội, sự hiện diện và cống hiến của họ góp phần duy trì bản sắc văn hóa, đồng thời kết nối giữa quá khứ và hiện tại.

Bản Mông giữ thanh âm dân tộc

Bản Mông giữ thanh âm dân tộc

Thôn Mào Sao Phìn, xã Sín Chéng nổi tiếng với những ngôi nhà tường đất truyền thống của đồng bào Mông, nơi đây còn có nhiều nghệ nhân đang gìn giữ các loại nhạc cụ dân tộc như khèn, sáo, kèn, gậy sênh tiền… Xuân về, bản Mông rộn ràng thanh âm của những nhạc cụ dân tộc đã tạo nên bản hòa ca của núi rừng.

fb yt zl tw