Có một nghề mà khi gặp hỏa hoạn, ai cũng tìm cách chạy thoát ra ngoài, nhưng những người lính ấy luôn bất chấp hiểm nguy, không sợ gian khổ, sẵn sàng lao vào trong đám cháy để cứu người và bảo vệ tài sản cho nhà nước, cho Nhân dân. Đó là lực lượng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC và CNCH). Giữa lằn ranh sinh tử, cái nóng hầm hập của ngọn lửa như muốn thiêu rụi mọi thứ, những người lính cứu hỏa chính là những "lá chắn thép", bằng ý chí, bản lĩnh và sự hy sinh để bảo vệ sự sống và tài sản cho Nhân dân.
Trong các tác phẩm đoạt giải thưởng Báo chí Lào Cai năm 2026, có một tác phẩm Ảnh báo chí đoạt giải B đã gây cảm xúc đặc biệt và chạm tới trái tim độc giả. Đó là bộ ảnh mang tên Xuyên đêm chống "giặc lửa", bộ ảnh đã ghi lại được tính chất nghiêm trọng của vụ hỏa hoạn xảy ra khoảng 20h30 ngày 29/7/2025 tại Cụm Công nghiệp Âu Lâu, phường Âu Lâu.
Và, đặc biệt hơn, một số hình ảnh trong tác phẩm Xuyên đêm chống "giặc lửa" là những bức ảnh được chụp vào lúc 3 giờ ngày 30/7, khi lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an tỉnh Lào Cai vẫn đang nỗ lực chiến đấu với giặc lửa, căng mình bảo vệ tài sản cho người dân và doanh nghiệp. Xuyên đêm chống "giặc lửa" đã lột tả chân thực sự vất vả, dũng cảm của lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH không quản hiểm nguy lao mình vào đám cháy; đồng thời khắc họa rõ nét sự phối hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH với các lực lượng tại cơ sở, phản ánh đúng tinh thần khẩn trương, quyết liệt trong công tác chữa cháy. Vụ cháy không có thiệt hại về người và đám cháy được khống chế thành công.
Đó chỉ là một trong rất nhiều hình ảnh phản ánh công việc của lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH. Bởi vì sự vất vả của lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH nói chung, của cán bộ, chiến sĩ Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH, Công an tỉnh Lào Cai nói riêng không thể nào đong đếm bằng lời, càng không có bức ảnh hay bộ phim nào có thể diễn tả được đầy đủ và trọn vẹn. Chính trong sự khắc nghiệt và nguy hiểm của nghề nghiệp, bản lĩnh và sự tinh nhuệ của lực lượng PCCC và CNCH Công an tỉnh Lào Cai lại càng tỏa sáng.
Bất kể ngày hè nắng như đổ lửa hay đêm đông rét mướt, dù thiên tai, chỉ cần có lệnh là các chiến sĩ lập tức lên đường. Đối mặt với những đám cháy có sức nóng hàng trăm độ C, trong những bộ quần áo chữa cháy nặng trĩu đẫm mồ hôi là sự dũng cảm phi thường, những trái tim nhân ái luôn đặt tính mạng của Nhân dân lên trên hết, trước hết, sẵn sàng hy sinh quên cả bản thân mình.
Trong 9 tháng năm 2026, trên địa bàn tỉnh xảy ra 24 vụ cháy, giảm 11 vụ (31,42%) so với cùng kỳ năm 2025; không xảy ra các vụ cháy lớn, không gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản. Bên cạnh đó, xảy ra 15 vụ sự cố, tai nạn, giảm 4 vụ (21,05%) so với cùng kỳ năm trước. Lực lượng PCCC và CNCH Công an tỉnh đã điều tra làm rõ nguyên nhân 100% vụ cháy trên địa bàn tỉnh; đồng thời, đã tham gia bảo vệ an toàn cho các sự kiện chính trị, văn hóa lớn trên địa bàn tỉnh.
Từ thực tiễn sinh động, những cán bộ, chiến sĩ của Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH hiểu rằng, nếu chỉ có sự tinh nhuệ của bản thân, sự hiện đại của trang thiết bị thì chưa đủ. Mà muốn dập tắt đám cháy từ khi mới manh nha, phải dựa vào sức mạnh của Nhân dân. Từ nhận thức sâu sắc đó, phong trào "Dân vận khéo" đã trở thành chiếc cầu nối đưa những người lính cứu hỏa đến gần hơn với Nhân dân.
Tháng Năm, trời nắng như đổ lửa, tại thôn Cò Cọi, xã Liên Sơn, người dân không khỏi bất ngờ và xúc động khi thấy những chiếc áo mang dòng chữ “Cảnh sát PCCC và CNCH” thấp thoáng dưới ruộng lúa trĩu bông đang mùa gặt. Đó là những người lính của Đội Chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ khu vực số 2 phối hợp với Đội Chữa cháy khu vực số 1 xuống ruộng giúp người dân thu hoạch lúa đông xuân.
Gia đình ông Sầm Văn Khoa là một trong những hộ khó khăn nhất vùng, các con đi làm xa, trong nhà neo người đúng vào mùa gặt. Hiểu được hoàn cảnh đó, các chiến sĩ đã chủ động xuống đồng. Đôi bàn tay vốn quen điều khiển thiết bị kỹ thuật, phương tiện PCCC, CNCH, nay thoăn thoắt gặt, bó, rồi vận chuyển lúa tập kết về cho gia đình. Gần 500m² lúa đông xuân được thu hoạch gọn gàng chỉ trong một buổi sáng.
Không chỉ giúp dân thu hoạch lúa, trong quá trình cùng bà con lao động, các chiến sĩ Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH còn tranh thủ tuyên truyền, nhắc nhở người dân nâng cao ý thức phòng cháy trong mùa thu hoạch. Những việc tưởng như rất nhỏ như không đốt rơm rạ, thực bì tùy tiện; không để nguồn lửa, nguồn nhiệt gần khu vực tập kết lúa, rơm rạ; kiểm tra an toàn hệ thống điện, máy móc phục vụ sản xuất và chủ động chuẩn bị phương tiện chữa cháy tại gia đình đều được cán bộ, chiến sĩ hướng dẫn cụ thể. Bà con cũng được nhắc nhở khi phát hiện cháy phải nhanh chóng báo cho lực lượng chức năng, đồng thời chủ động xử lý ngay từ khi đám cháy mới phát sinh, không để lửa bén vào nhà ở, kho chứa nông sản và khu vực dân cư.
Cách tuyên truyền không cầu kỳ, không nặng về lý thuyết, mà được thực hiện ngay giữa ruộng đồng, trong từng câu chuyện, từng công việc cụ thể. Chính sự gần gũi ấy khiến những kiến thức PCCC trở nên dễ nhớ, dễ hiểu và dễ thực hiện đối với người dân. Với các chiến sĩ, giúp dân một buổi gặt lúa cũng là thêm một dịp để đưa kiến thức phòng cháy đến gần hơn với cuộc sống, góp phần phòng ngừa cháy, nổ ngay từ cơ sở.
Dưới vành mũ, mồ hôi lăn dài trên những khuôn mặt sạm sương gió, những ánh mắt sáng long lanh, nụ cười rạng rỡ trong nắng, càng tô đẹp thêm hình ảnh người lính cứu hỏa với tinh thần “Ba nhất”: kỷ luật nhất, trung thành nhất và gần dân nhất. Và họ đã viết nên một bài ca dân vận thật đẹp bằng chính sự giản dị, chân thành ấy.
Không chỉ có mặt trên những cánh đồng mùa gặt, khi thiên tai xảy ra, những người lính Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an tỉnh Lào Cai lại kịp thời có mặt ở những nơi người dân cần nhất. Với phương châm “4 tại chỗ”, đơn vị chủ động huy động hàng trăm lượt cán bộ, chiến sĩ cùng phương tiện, thiết bị chuyên dụng phối hợp với chính quyền và các lực lượng tại cơ sở triển khai ứng phó, hỗ trợ Nhân dân. Từ di chuyển người và tài sản đến nơi an toàn, khơi thông dòng chảy, xử lý cây xanh gãy đổ, hỗ trợ các hộ dân bị ảnh hưởng bởi mưa lũ, đến tìm kiếm, cứu nạn khi có sự cố, ở đâu có nguy hiểm, ở đó có những người lính PCCC và CNCH.
Trong những thời điểm thiên tai, dân vận không chỉ là tuyên truyền, vận động mà được thể hiện bằng những hành động cụ thể, thiết thực. Cán bộ, chiến sĩ trực tiếp đến từng địa bàn, nắm tình hình, tuyên truyền, hướng dẫn người dân chủ động phòng tránh, di chuyển khỏi khu vực có nguy cơ sạt lở, ngập úng; nhắc nhở người dân bảo đảm an toàn điện, nguồn lửa, nguồn nhiệt khi mưa lũ, đồng thời sẵn sàng hỗ trợ khi có tình huống phát sinh.
Sự có mặt kịp thời, những bàn tay giúp dân giữa lúc khó khăn không chỉ góp phần giảm thiểu thiệt hại do thiên tai mà còn củng cố niềm tin, sự gắn bó giữa lực lượng Công an với Nhân dân. Đó cũng là cách những người lính PCCC và CNCH làm công tác dân vận bằng chính hành động của mình – gần dân, hiểu dân, vì Nhân dân phục vụ.
Nhắc đến công tác dân vận và phong trào thi đua dân vận khéo trong lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH, có thể có người sẽ nghĩ rằng khó có thể tạo ra được những mô hình "Dân vận khéo" do đặc thù công việc luôn phải đối mặt với nguy hiểm, bất ngờ. Nhưng chính từ thực tiễn cuộc sống, từ sự gắn bó mật thiết với Nhân dân, Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an tỉnh Lào Cai đã sáng tạo và duy trì nhiều mô hình, phong trào dân vận thiết thực, ý nghĩa và mang tính nhân văn sâu sắc.
Đó là các phong trào “Nhà tôi có bình chữa cháy”, “Phòng cháy mỗi tuần - Bình yên mỗi ngày”… Những phong trào này gắn liền với đời sống của mỗi gia đình, mỗi người dân, không phải là những khẩu hiệu hay những câu slogan chỉ để truyền thông. Trong 9 tháng năm 2026, đã có gần 5.000 bình chữa cháy được các chiến sĩ phối hợp trao tặng, hướng dẫn tận tay đến từng hộ gia đình.
Đó còn là mô hình “Tổ liên gia an toàn phòng cháy, chữa cháy”. Tháng 8/2026 vừa qua, UBND tỉnh Lào Cai tổ chức Hội thi nghiệp vụ chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ “Tổ liên gia an toàn phòng cháy, chữa cháy” cấp tỉnh năm 2026. Hội thi góp phần tạo khí thế thi đua sôi nổi thúc đẩy phong trào toàn dân tham gia phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; là dịp để cán bộ, chiến sĩ và Nhân dân trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, kiến thức về công tác PCCC và CNCH.
Qua đó, đánh giá hiệu quả mô hình “Tổ liên gia an toàn phòng cháy, chữa cháy”, làm cơ sở tiếp tục nhân rộng, đồng thời nâng cao trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền và Nhân dân trong công tác PCCC và CNCH.
Đó là những “Chuyến xe 0 đồng”, là chương trình “Bánh chưng ngày Tết - gắn kết nghĩa tình” kết nối những người lính cứu hỏa đến với đồng bào nghèo vùng cao, vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn của tỉnh. Những người lính kiên cường chiến đấu với giặc lửa, nhưng khi mùa đông về lại tự tay mang từng chiếc chăn ấm, từng chiếc bình chữa cháy đến trao tặng cho người dân vùng cao Lâm Giang, Bắc Hà.
Những điều tưởng rất nhỏ ấy lại mang ý nghĩa hết sức nhân văn, để người dân nhận ra rằng: Cảnh sát PCCC và CNCH không chỉ đến khi có tai họa, mà họ luôn nghĩ về Nhân dân, sẵn sàng sẻ chia, đồng hành với Nhân dân trong cuộc sống.
Đó còn là “hành trình đưa kiến thức an toàn” qua những buổi huấn luyện cho các nhà trường, doanh nghiệp và đội ngũ lãnh đạo cấp xã về PCCC và CNCH. Công tác dân vận và phong trào Dân vận khéo của lực lượng PCCC và CNCH Công an tỉnh Lào Cai thể hiện qua sự kiên trì gieo “hạt giống” kiến thức.
Cán bộ, chiến sĩ Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH không dùng những lý thuyết khô khan chỉ có trong sách vở, thời gian qua, đã tổ chức được 39 buổi tuyên truyền trải nghiệm thực tế đầy sinh động. Hơn 100 điểm trường trên địa bàn tỉnh đã được tiếp cận với kiến thức, kỹ năng về PCCC và CNCH theo Kế hoạch của Công an tỉnh đã tạo nên một làn sóng hưởng ứng mạnh mẽ với hơn 75.000 lượt học sinh, giáo viên tham gia.
Đặc biệt, cuối tháng 5 năm 2026, trên địa bàn tỉnh đã tổ chức lớp tập huấn cho 391 học viên là các Chủ tịch, Phó Chủ tịch UBND cấp xã trên toàn tỉnh để trang bị đầy đủ cẩm nang pháp luật, kỹ năng chỉ huy để trở thành đầu tàu, phát huy tối đa phương châm “4 tại chỗ” khi có sự cố xảy ra tại địa phương.
Ngoài ra, học viên cũng được hướng dẫn các quy định của pháp luật về xây dựng, công tác quản lý trật tự xây dựng liên quan đến PCCC và CNCH; các tồn tại, vi phạm phổ biến và giải pháp khắc phục. Cùng với học lý thuyết, các học viên được thực hành các kỹ năng sử dụng phương tiện, thiết bị chữa cháy; kỹ năng thoát nạn, cứu người, sơ cứu người bị nạn; sử dụng phương tiện, thiết bị cứu nạn, cứu hộ...
Thông qua công tác tuyên truyền, huấn luyện đã giúp nâng cao nhận thức, trách nhiệm, kiến thức về PCCC và CNCH cho cán bộ, viên chức, Nhân dân. Qua đó, xây dựng phong trào toàn dân tham gia PCCC và CNCH thiết thực, bền vững.
Không chỉ đồng hành cùng Nhân dân trong công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH, Công an tỉnh Lào Cai còn dành nhiều tình cảm, trách nhiệm đối với công tác an sinh xã hội, chăm lo cho các em học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn ở vùng cao.
Đơn vị nhận đỡ đầu 2 học sinh của Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở Phình Hồ là em Mùa Bá Huy (sinh năm 2012) và em Giàng A Vảng (sinh năm 2011). Với mong muốn tiếp thêm động lực để các em yên tâm học tập, cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị đã chung tay hỗ trợ nhiều vật dụng thiết yếu phục vụ việc học tập và sinh hoạt cho các em.
Bên cạnh hỗ trợ đầu năm học, vào các dịp lễ, Tết và những thời điểm có ý nghĩa, Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH còn phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương, nhà trường và các tổ chức, nhà hảo tâm tổ chức thăm hỏi, trao tặng quà, động viên, khích lệ tinh thần để hai em vượt qua khó khăn, tiếp tục nỗ lực vươn lên trong học tập và cuộc sống. Những phần quà tuy không lớn nhưng chứa đựng tình cảm, trách nhiệm và sự sẻ chia của người chiến sĩ Công an nhân dân đối với thế hệ tương lai của quê hương.
Những việc làm bình dị ấy đã góp phần lan tỏa hình ảnh đẹp của người chiến sĩ Cảnh sát PCCC và CNCH không chỉ dũng cảm trên mặt trận chống "giặc lửa", mà còn giàu lòng nhân ái, luôn hướng về cộng đồng, chăm lo cho những hoàn cảnh khó khăn bằng những hành động thiết thực, góp phần làm sáng đẹp thêm phong trào thi đua "Dân vận khéo" trong lực lượng Công an tỉnh Lào Cai.
Trong thời đại chuyển đổi số, công tác dân vận của Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH còn gắn liền với sự tiện ích, minh bạch nhằm phục vụ Nhân dân tốt nhất. Hiện, 100% hồ sơ thủ tục hành chính về PCCC được tiếp nhận và giải quyết trực tuyến toàn trình hoặc một phần. Trong 9 tháng năm 2026, trên 300 hồ sơ trực tuyến được giải quyết trước hạn trong sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp.
Đặc biệt, hệ thống truyền tin báo cháy, sự cố tự động được coi như một “lá chắn thép” công nghệ đang được lực lượng Cảnh sát PCCC tích cực đi từng ngõ, gõ từng nhà để tuyên truyền và hướng dẫn lắp đặt.
Các cán bộ, chiến sĩ Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH đã khéo léo giải thích cho doanh nghiệp và các hộ kinh doanh thấy rõ lợi ích của việc kết nối tự động giúp giữ vững “thời gian vàng” cứu nạn và đã nhận được sự đồng thuận lớn. Đến nay, toàn tỉnh đã có gần 3.000 cơ sở ký cam kết, hướng tới mục tiêu phủ sóng hệ thống truyền tin báo cháy, sự cố tự động 100% trước ngày 31/12/2026.
Sự đồng hành từ chiếc điện thoại thông minh kết nối với hệ thống báo cháy của lực lượng chức năng đã biến mỗi người dân thành một người lính cứu hỏa chủ động ngay tại địa bàn.
Có được những dấu ấn đậm nét, kết quả toàn diện ấy, xuất phát từ ý nghĩa và yêu cầu của công tác dân vận, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an tỉnh Lào Cai luôn nhận được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện của Ban Giám đốc Công an tỉnh và trực tiếp là đồng chí Đại tá Trịnh Khắc Cường - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Công an tỉnh.
Nhờ sự quan tâm, lãnh đạo sâu sắc đó mà trong từng lời nói, trong mỗi hành động, việc làm cụ thể, những cán bộ, chiến sĩ Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH, Công an tỉnh Lào Cai luôn xác định: Dân vận khéo chính là một trong những “vũ khí hiệu quả nhất” để phòng và dập tắt mọi nguy cơ hỏa hoạn, góp phần xây dựng một Lào Cai an toàn, bình yên và phát triển bền vững, tất cả vì hạnh phúc của Nhân dân.
