Đến Trường THCS Lý Tự Trọng (phường Cam Đường) chúng tôi may mắn được tham gia một tiết học Lịch sử của lớp 9A5. Trái với suy nghĩ ban đầu, không khí lớp học đã khiến chúng tôi ngạc nhiên bởi sự sôi nổi, hào hứng cùng tiếng cười nói, hoạt động nhóm rôm rả. Không phải chép bài, học sinh được tự chọn chủ đề, làm video, thuyết trình và xem những thước phim tư liệu qua các dự án nhỏ.
Từng xem Lịch sử là môn học “đáng sợ” vì quá nhiều mốc thời gian, sự kiện phải ghi nhớ nhưng khi được học qua phim tư liệu và bài tập dự án em Lê Phương Mai, học sinh lớp 9A5 đã thấy những con số không còn là nỗi ám ảnh mà ngược lại em còn yêu thích, say mê môn học.
Phương Mai chia sẻ: Em ấn tượng bài học về hoạt động của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc và sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam. Qua những thước phim tư liệu, em hiểu rõ hơn về hành trình tìm đường cứu nước đầy gian khó của Bác Hồ và cảm thấy thêm tin yêu, tự hào về Người.
Cùng quan điểm với bạn học, em Nguyễn Diệu Thảo, học sinh lớp 9A5 tâm sự: Trước đây, em thấy môn Lịch sử có nhiều mốc thời gian, nhân vật cần ghi nhớ rất nhàm chán, khô khan. Thế nhưng nhờ phương pháp giảng dạy mới của các thầy, cô mà môn Lịch sử đã trở nên hấp dẫn, thú vị hơn.
Đứng sau sự thay đổi ấy là nỗ lực không ngừng của các thầy, cô giáo. Cô giáo Phạm Thanh Hằng, giáo viên bộ môn Văn - Sử, Trường THCS Lý Tự Trọng là một trong những giáo viên điển hình cho sự đổi mới đó.
Vừa hướng dẫn, vừa khích lệ học trò tự trình bày ý kiến, phản biện và kể lại câu chuyện lịch sử bằng chính cách hiểu của mình. Cô đã biến mỗi giờ học của mình thành một “sân khấu nhỏ” để học sinh được hóa thân vào nhân vật và thể hiện cảm xúc, suy nghĩ về những trang sử hào hùng của dân tộc.
Cô Hằng chia sẻ: Mỗi giờ lên lớp là một cơ hội để tôi làm mới cách truyền đạt. Môn Lịch sử có đặc thù tái hiện lại những gì đã diễn ra trong quá khứ, vì vậy nếu chỉ giảng lý thuyết khiến học sinh ngại học, khó tiếp thu. Do đó, tôi áp dụng nhiều phương pháp mới, như: dạy học dự án, lớp học đảo ngược và ứng dụng công nghệ thông tin vào bài giảng.
Còn đối với Trường THPT Chuyên Nguyễn Tất Thành (phường Văn Phú), giờ học Lịch sử trở thành niềm say mê, yêu thích của học sinh. Các em luôn chủ động tìm hiểu kiến thức trong sách, xây dựng bài thuyết trình trước lớp và lắng nghe lời nhận xét, góp ý từ giáo viên xoay quanh nội dung bài học.
Em Nguyễn Khánh Linh, lớp 10 chuyên Sử - Địa, Trường THPT Chuyên Nguyễn Tất Thành chia sẻ: Hoạt động thảo luận nhóm trên lớp giúp chúng em được trao đổi, nêu ý kiến cá nhân về các sự kiện lịch sử; tổng hợp và thống nhất quan điểm, cùng nhau xây dựng bài thuyết trình sáng tạo với nhiều nội dung; các sự kiện được truyền tải qua hình ảnh chân thực, sinh động.
Cô giáo Nguyễn Thị Thanh Huyền, giáo viên môn Lịch sử, Trường THPT Chuyên Nguyễn Tất Thành, cho biết: Những phương pháp giảng dạy mới giúp học sinh luôn chủ động tìm hiểu bài học, nâng cao kỹ năng thuyết trình và làm việc nhóm. Bên cạnh đó, tôi kết hợp một số phương pháp giảng dạy truyền thống, như: vẽ sơ đồ tư duy, sưu tầm các video, tư liệu giúp học sinh có cái nhìn trực quan, dễ hiểu, dễ nhớ. Về phía học sinh, tích cực tham gia Câu lạc bộ Lịch sử của Trường, thường xuyên tổ chức các buổi ngoại khóa tham quan khu di tích, bảo tàng, cuộc thi sáng tạo mô hình STEM, cuộc thi tập làm hướng dẫn viên bảo tàng... giúp các em chủ động tìm hiểu, tiếp thu kiến thức theo hướng đa chiều.
Có thể thấy, để giúp học sinh yêu thích và chủ động tìm hiểu Lịch sử mà không bị gò bó trong khuôn khổ lý thuyết sách vở, giáo viên cần phát huy tư duy đổi mới, sáng tạo trong giảng dạy. Việc ứng dụng công nghệ thông tin, kết hợp các hình thức học tập sinh động như trò chơi tìm hiểu lịch sử, hoạt động ngoại khóa, tham quan di tích, bảo tàng… mang đến cho học sinh những trải nghiệm trực quan, sống động và đầy hứng khởi. Thông qua các bài học dễ hiểu, dễ nhớ, gắn lý thuyết với thực tiễn, học sinh không chỉ tiếp thu kiến thức một cách tự nhiên mà còn hình thành tình yêu sâu sắc với môn Lịch sử. Từ đó, các em biết trân trọng, gìn giữ và phát huy những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc.
