NGHIÊM TÚC, TRÁCH NHIỆM, SÁNG TẠO
Ở Lào Cai, phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” đi vào cuộc sống bằng nhiều hoạt động phong phú. Điều đó cho thấy sự nghiêm túc, trách nhiệm cao và sức sáng tạo không ngừng của các cơ quan, ban, ngành, địa phương trong quá trình cụ thể hóa, tổ chức triển khai thực hiện phong trào linh hoạt, phù hợp với thực tiễn cơ sở. Một trong những phong trào phát triển mạnh mẽ, thường xuyên, liên tục và hiệu quả trên địa bàn tỉnh là phong trào xây dựng khu dân cư văn hóa tiêu biểu. Các tiêu chí xây dựng danh hiệu “Thôn văn hóa”, “Tổ dân phố văn hóa” đã được lồng ghép thực hiện trong Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững, đặc biệt là xây dựng danh hiệu “Thôn kiểu mẫu”, “Thôn nông thôn mới”.
Xây dựng các thôn, tổ dân phố văn hóa chính là xây dựng môi trường gắn kết con người, nối dài sợi dây đoàn kết, mở rộng tinh thần tương trợ, sâu nặng tình nghĩa cộng đồng. Đồng thời, các thôn, tổ dân phố văn hóa đã nỗ lực đạt các tiêu chí về phát triển kinh tế, từng bước giảm nghèo, nâng cao đời sống vật chất lẫn tinh thần của người dân.
Điển hình như thôn Tấu Trên, xã Trạm Tấu - nơi có 100% dân tộc Mông sinh sống. Những năm qua, đồng bào Mông trong thôn luôn chấp hành tốt chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tích cực trồng lúa 2 vụ, trồng ngô, khoai sọ nương và chăn nuôi đại gia súc nên hộ nghèo ngày càng giảm. Nhân dân ủng hộ và thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội cũng như tích cực xây dựng thôn văn hóa, gia đình văn hóa. Tấu Trên nhiều năm liền đạt danh hiệu “Thôn văn hóa”, đặc biệt năm 2024 đạt danh hiệu “Thôn hạnh phúc”.
Theo báo cáo của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch - Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” và công tác gia đình tỉnh Lào Cai, tại các thôn, bản, tổ dân phố văn hóa, tỷ lệ hộ gia đình văn hóa trung bình đạt từ 75% trở lên; 94% gia đình chính sách được đảm bảo có mức sống trung bình trở lên; 85% thôn, bản, tổ dân phố không có người nghiện ma túy; 90% thôn, bản, tổ dân phố thực hiện tốt các quy định về nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội.
Nếu như năm 2000, toàn tỉnh có 362 làng, bản, tổ dân phố văn hóa, chiếm 8,35% thì năm 2025, ước có 75,5%, tăng 67,15%. Con số này cho thấy, những khu dân cư văn hóa hiện hữu là minh chứng thuyết phục cho sức sống rất mạnh mẽ của phong trào.
XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG SỐNG XANH
Biến đổi khí hậu toàn cầu ngày càng trở nên nghiêm trọng hơn và đặt ra nhiều thách thức về bảo vệ môi trường. Không là ngoại lệ trước những thách thức đó, vấn đề môi trường và bảo vệ môi trường được xác định có vai trò vô cùng quan trọng khi là một tiêu chí trong xây dựng nông thôn mới bởi ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống của người dân. Nội dung về bảo vệ môi trường tiếp tục được thực hiện lồng ghép với phong trào xây dựng danh hiệu khu dân cư văn hóa tại cơ sở. Bắt đầu từ mỗi gia đình đến từng thôn tổ dân phố, nếu nâng cao ý thức và trách nhiệm bảo vệ môi trường thì tất cả cùng được thụ hưởng một môi trường sống trong lành, góp phần giữ gìn môi trường sống xanh cho tương lai. Các nội dung nâng cao chất lượng môi trường, xây dựng cảnh quan sáng - xanh - sạch - đẹp và an toàn trở thành nhiệm vụ và tiêu chí đánh giá các thôn, tổ dân phố văn hóa.
Đến nay, tỷ lệ hộ dân nông thôn được sử dụng nước hợp vệ sinh đạt 95,2%; có 47% hộ dân sử dụng nước sạch từ công trình cấp nước sinh hoạt tập trung. Đáng chú ý, tỷ lệ chất thải rắn y tế được thu gom, xử lý đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường đạt 100%; tỷ lệ thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt nông thôn đạt 83%; trên 75% hộ gia đình có 3 công trình vệ sinh.
Những tuyến “Đường hoa nông thôn mới” ngày càng được mở rộng bởi chính là mong ước của mỗi người, mỗi khu dân cư, mỗi địa phương về một không gian sống ngày càng xanh hơn, chất lượng hơn. Những mô hình “Thu gom, phân loại, xử lý rác thải sinh hoạt, chất thải chăn nuôi, giết mổ gia súc, gia cầm của các hộ dân nằm xen kẽ trong khu dân cư nông thôn” ngày càng được nhân rộng đã góp phần bảo đảm an toàn vệ sinh môi trường nông thôn, bảo vệ và chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Người dân các khu dân cư, các địa phương ngày càng ý thức sâu sắc hơn về việc chung sức xây dựng cảnh quan, bảo vệ môi trường sống thể hiện qua những hành động, việc làm tự giác, tự nguyện, cụ thể, thiết thực.
Ở thôn 4, xã Lục Yên, người dân đã duy trì chăm sóc và trồng bổ sung thường xuyên 6 tuyến đường hoa; có 5 đoạn đường được các tổ chức đoàn thể cắm biển tự quản về vệ sinh môi trường. Với các mô hình này, các tổ chức đoàn thể, hội viên và các hộ gia đình đã chủ động, duy trì vệ sinh môi trường sạch sẽ hằng ngày. Đặc biệt, thôn đã huy động các gia đình, cơ quan, doanh nghiệp đóng trên địa bàn cùng xây dựng tuyến đường đèn LED trị giá trên 150 triệu đồng, tạo cảnh quan đẹp và hiện đại.
“Thôn văn hóa”, “Tổ dân phố văn hóa” không chỉ là danh hiệu thi đua, không phải là hình thức mà đã trở thành mục tiêu phấn đấu, hành động thiết thực của mỗi người dân, mỗi khu dân cư, mỗi địa phương. Thực tế cho thấy, khi có thêm nhiều khu dân cư đạt chuẩn văn hóa đồng nghĩa với diện mạo ngày càng đổi mới, đời sống vật chất và tinh thần của người dân không ngừng nâng cao. Điều này cũng khẳng định rõ ràng, phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” trên địa bàn tỉnh Lào Cai đã thực sự đi vào cuộc sống.
