Hồi ức Quảng Trị: Cuốn sách của hòa giải dân tộc

Trong cuốn sách nhỏ hơn 200 trang là một câu chuyện lớn về dân tộc, đất nước ở giai đoạn gian nan, bi tráng: cuộc kháng chiến chống Mỹ giành tự do và thống nhất đất nước.

Ông Đào Chí Thành (bìa trái) và ông Nguyễn Thanh Quang tại thành cổ Quảng Trị năm 2014.

Những hồi ức chân thực, sống động, đặc biệt là hồi ức về thành cổ Quảng Trị mùa hè đỏ lửa năm 1972, của hai người lính có cùng năm sinh nhưng ở hai đầu chiến tuyến được đặt trong cuốn sách giúp người đọc nhìn ra nhiều điều sâu xa về cuộc chiến, về lịch sử đất nước, về lòng thương yêu, đức bao dung của người Việt, từ đó giúp hàn gắn vết thương chiến tranh, hòa giải dân tộc.

Cuộc chiến nhìn từ hai phía

Sách Hồi ức Quảng Trị (NXB Chính Trị Quốc Gia Sự Thật) do nhà thơ Nguyễn Thụy Kha sưu tầm và biên soạn, khắc họa 81 ngày đêm trận chiến thành cổ Quảng Trị qua những trang nhật ký, hồi ký chiến trường của anh lính giải phóng Quân đội nhân dân Việt Nam Đào Chí Thành và người lính thủy quân lục chiến Việt Nam Cộng hòa Nguyễn Thanh Quang.

Hai dòng nghĩ suy chân thực về cuộc chiến của hai người lính ở hai chiến tuyến đặt cạnh nhau giúp bạn đọc đối chiếu, cảm nhận về hoài bão, lý tưởng sống của mỗi người lính của hai phía.

Bạn đọc dễ dàng nhận thấy sự đối lập sâu sắc của mục đích, trách nhiệm và hành động cầm súng chiến đấu, nhận ra chính nghĩa và phi nghĩa; tự nguyện, cống hiến và bắt buộc, cam chịu; lý tưởng, yêu thương và vô cảm; khát vọng và vô vọng.

Nếu như phần nhật ký, hồi ký chiến trường của anh lính giải phóng Đào Chí Thành ghi chép đầy lý tưởng cách mạng của anh bộ đội Cụ Hồ đã được biết đến nhiều, thì những dòng hồi ký chiến trận của người lính Việt Nam Cộng hòa Nguyễn Thanh Quang khi đã thấu hiểu cuộc chiến là một câu chuyện hiếm.

Phần hồi ký của Nguyễn Thanh Quang cho thấy tác giả đã tự nguyện vén bức màn để bạn đọc bước vào nội tâm phức tạp cũng như số phận chìm nổi mấy chục năm của người lính thất trận, để thấy cái đích của hòa giải không dễ dàng nhưng viên mãn.

Cuốn sách còn vượt lên trên những ranh giới đối lập, để đưa người trong cuộc tới người đọc, cùng bước qua sự khác biệt, những lằn ranh, để trở về yêu thương bên nhau, đúng nghĩa đồng bào.

Hành trình cảm động của Hồi ức Quảng Trị

Bìa cuốn sách Hồi ức Quảng Trị.

Ông Nguyễn Thanh Quang có tên khai sinh là Phan Văn Lân, sinh năm 1953 (cùng năm sinh với Đào Chí Thành) tại Bình Thuận.

Ông gia nhập quân lực Việt Nam Cộng hòa năm 1970. Tại thành cổ Quảng Trị năm 1972, ông là toán trưởng khinh binh (trinh sát).

Ông Đào Chí Thành cũng tham gia trận giao tranh ác liệt này nhưng ở phía những người lính giải phóng bảo vệ thành cổ.

Ông Thành nhập ngũ năm 1971, khi đang là sinh viên khoa toán Trường đại học Sư phạm Hà Nội. Cuối năm 1974, ông Thành được cử đi học Trường đại học Kỹ thuật quân sự.

Trong khi đó, ông Nguyễn Thanh Quang sau ngày thống nhất đất nước về lại Bình Thuận, ra trình diện, đi học tập cải tạo hai đợt (mỗi đợt vài ngày).

Đất nước sau chiến tranh vô cùng khó khăn, ông Quang càng vất vả, nhiều khi oan ức, cay đắng vì những định kiến thời gian đầu còn nặng nề.

Có những lúc hoàn cảnh sống khó khăn, bế tắc khiến ông tiêu cực, ông tìm cách liên lạc với Hội Cựu chiến binh quân lực Việt Nam ở Mỹ để tìm bạn cũ chia sẻ nỗi niềm.

Trong những lá thư này, người đọc thấy ông Quang rất tự hào về những tháng năm tuổi trẻ trận mạc, coi nó là "ngoạn mục", "hào hùng".

Ông còn nhiều lần gửi đơn lên Tổng lãnh sự Mỹ tại TP.HCM để xin được hưởng chương trình tái định cư nhân đạo HR của Chính phủ Mỹ nhưng đều không nhận được hồi âm.

Nhưng ông Quang đã khác sau những năm tháng tiếp tục sống trên đất nước mình, bên đồng bào mình, có thời gian suy nghĩ thêm về cuộc chiến.

Rồi các cuộc gặp gỡ với những người lính mà mình từng chĩa mũi súng, một ngày ông Quang hồi tâm. Đặc biệt là cuộc gặp gỡ của ông Quang với ông Đào Chí Thành, lúc đó đã là tiến sĩ khoa học - viện trưởng Viện Công nghệ điện tử.

Ông Quang cho biết ông với ông Thành trò chuyện rất hợp nhau. "Chúng tôi đã tự thực hiện hòa hợp dân tộc bằng chính tình bạn của mình, quên đi quá khứ, hướng tới tương lai", ông Quang viết.

Nhờ tình bạn với ông Thành, ông Quang viết hồi ký về những tháng ngày ở chiến trường Quảng Trị năm 1972 mà hai ông cùng tham gia, "viết chân thật chỉ mong để thế hệ sau đọc và ngẫm nghĩ đúng đắn về thời chúng tôi".

Viết xong, ông Quang giao cả cho ông Thành "tùy bạn sử dụng". Kết quả là cuốn Hồi ức Quảng Trị vừa ra mắt bạn đọc.

Cuốn sách xứng đáng là nhân chứng, là biểu tượng cảm động về tinh thần yêu thương, bao dung bước qua hận thù để làm một cuộc hòa giải dân tộc rất cần thiết.

Theo báo Tuổi trẻ

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

"Hoa hậu Thế giới 2026" tổ chức tại Việt Nam có gì mới?

"Hoa hậu Thế giới 2026" tổ chức tại Việt Nam có gì mới?

Lần đầu tiên trong lịch sử, Việt Nam trở thành quốc gia đăng cai cuộc thi "Miss World 2026" – một trong những đấu trường sắc đẹp lâu đời và có sức ảnh hưởng lớn nhất thế giới. Không chỉ mang ý nghĩa cột mốc với ngành công nghiệp sắc đẹp trong nước, mùa giải năm nay còn được giới thiệu với nhiều thay đổi về format, trải nghiệm văn hóa và cách tiếp cận khán giả quốc tế.

 22 họa sĩ hội ngộ tại hành trình nghệ thuật “Họa sắc Mường Hoa”

LÀO CAI: 22 họa sĩ hội ngộ tại hành trình nghệ thuật “Họa sắc Mường Hoa”

Giữa mùa nước đổ đẹp nhất năm tại thung lũng Mường Hoa Sa Pa, 22 họa sĩ, giảng viên nghệ thuật, nhà điêu khắc và kiến trúc sư đã cùng hội ngộ tại Quần thể Nghỉ dưỡng Quốc tế Alphora Mường Hoa, mở đầu hành trình nghệ thuật “Họa sắc Mường Hoa”. Không chỉ là chuyến đi sáng tác, đây còn là cuộc gặp gỡ của những tâm hồn nghệ thuật giữa thung lũng mây huyền thoại hội tụ bản sắc thiên nhiên và văn hóa Tây Bắc.

Đặc sắc Chương trình "Nghe công nhân hát - Hát cho công nhân nghe" tại Lào Cai

Đặc sắc Chương trình "Nghe công nhân hát - Hát cho công nhân nghe" tại Lào Cai

Tối 15/5, Liên đoàn Lao động tỉnh tổ chức chương trình văn nghệ “Nghe công nhân hát - hát cho công nhân nghe” với chủ đề “Giai điệu Biên cương - Tự hào công nhân Lào Cai”. Chương trình là hoạt động thiết thực hưởng ứng Tháng Công nhân và Tháng hành động về An toàn, vệ sinh lao động năm 2026, góp phần chăm lo đời sống tinh thần cho đoàn viên, người lao động.

Nơi gặp gỡ của những tâm hồn đồng điệu

Nơi gặp gỡ của những tâm hồn đồng điệu

Câu lạc bộ Nghệ thuật Sao Mai Mường Lò được thành lập năm 2018 với 25 hội viên, tuổi từ 50 - 70. Trong những năm qua, Câu lạc bộ đã trở thành nơi giao lưu, gặp gỡ của các hội viên có chung đam mê, sở thích văn hóa, văn nghệ, đặc biệt là những câu hát dân ca ngọt ngào, đằm thắm.

Câu lạc bộ Trống Lạc Hồng - điểm hẹn văn hóa của người yêu nghệ thuật ở phường Sa Pa

Câu lạc bộ Trống Lạc Hồng - điểm hẹn văn hóa của người yêu nghệ thuật ở phường Sa Pa

Giữa nhịp sống hiện đại, Câu lạc bộ Trống Lạc Hồng ở phường Sa Pa đang trở thành điểm hẹn văn hóa gắn kết cộng đồng. Không chỉ là nơi tập luyện văn nghệ, câu lạc bộ đang trở thành điểm kết nối tinh thần của nhiều người dân địa phương, đặc biệt là người trung và cao tuổi. Những buổi sinh hoạt đều đặn với tiếng trống rộn ràng, điệu múa sôi động không chỉ tạo sân chơi bổ ích mà còn góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa, lan tỏa tinh thần đoàn kết trong cộng đồng dân cư.

Khi lời thơ cất thành giai điệu

Khi lời thơ cất thành giai điệu

Trong đời sống âm nhạc Việt Nam, có nhiều ca khúc quen thuộc được khơi nguồn từ thơ ca. Những vần thơ khi cất lên thành giai điệu trở nên gần gũi và giàu cảm xúc hơn với người nghe. Tại Lào Cai, nhiều tác phẩm của tác giả Nguyễn Văn Hoàn đã được các nhạc sĩ phổ nhạc, mang sức sống mới cho thơ ca và lan tỏa hình ảnh quê hương, con người vùng cao qua âm nhạc.

Tạo sức sống cho văn hóa truyền thống

Tạo sức sống cho văn hóa truyền thống

Sớm cụ thể hóa bằng nhiều hoạt động thiết thực, trong đó mục tiêu lấy bảo tồn di sản làm nền tảng, lấy văn hóa làm nội lực để phát triển, bản sắc văn hóa được nuôi dưỡng từ chính sự tự giác và lòng tự hào của mỗi người dân Mường Lai.

Giữ gìn di sản từ những cổ vật xưa

Giữ gìn di sản từ những cổ vật xưa

Trong dòng chảy của đời sống xã hội hiện đại, có những di sản văn hóa quý giá của lịch sử dân tộc dần bị mai một rồi mất đi theo năm tháng, chỉ còn trong những câu chuyện kể. Vậy nhưng, nơi mảnh đất biên cương Lào Cai vẫn có những người dù không phải là nhân viên bảo tàng hay chuyên viên ngành văn hóa, nhưng tâm huyết với công việc sưu tầm, gìn giữ những hiện vật nghìn năm tuổi để thế hệ sau hiểu hơn về lịch sử, văn hóa của dân tộc.

Giữ hồn trà cổ

Giữ hồn trà cổ

Ở nơi cao gần 1.400 m so với mực nước biển, cây chè không chỉ là sinh kế, mà còn là ký ức, là niềm tự hào, là “hồn cốt” của người Mông trên đỉnh Suối Giàng (xã Văn Chấn) từ bao đời. Cây chè đang được gìn giữ theo cách rất riêng, bắt đầu từ giáo dục bài bản, giúp thế hệ trẻ nơi đây vun đắp tình yêu, niềm tự hào, sớm hình thành ý thức trân quý và gìn giữ di sản mà cha ông đã trao truyền.

Lặng thầm giữ gìn sắc màu văn hoá

Lặng thầm giữ gìn sắc màu văn hoá

Giữa nhịp sống hiện đại, ở thôn Kiên Lao, xã Quy Mông có nghệ nhân Hà Thị Thanh Tịnh lặng lẽ gìn giữ làn điệu dân ca, điệu múa truyền thống của dân tộc mình bằng tất cả đam mê và trách nhiệm. 

Giáo dục văn hóa địa phương cho thế hệ trẻ

Giáo dục văn hóa địa phương cho thế hệ trẻ

Trong kỷ nguyên số, sự bùng nổ các nền tảng trực tuyến xuyên biên giới kéo theo sự xâm nhập của các yếu tố gây xung đột giá trị và tác động tiêu cực đến việc gìn giữ và phát huy giá trị lịch sử, truyền thống, nhất là đối với người trẻ. Do vậy, cấp ủy, chính quyền các địa phương trong tỉnh đóng vai trò là “lá chắn” bảo vệ bản sắc, xây dựng sức đề kháng văn hóa cho thanh niên.

Khi văn hóa trở thành tài nguyên du lịch

Khi văn hóa trở thành tài nguyên du lịch

Trong xu thế phát triển du lịch hiện nay, nhiều địa phương không còn dừng ở việc “khoe” cảnh quan thiên nhiên, mà đã chuyển sang gìn giữ, khai thác chiều sâu giá trị văn hóa. Tại Tú Lệ, hướng đi này đang được lựa chọn một cách rõ ràng - coi văn hóa là tài nguyên cốt lõi, là nền tảng để phát triển du lịch gắn với sinh kế lâu dài.

fb yt zl tw