Hiện đại hóa hải quan: “Chìa khóa” thu hút doanh nghiệp

LCĐT - Hướng tới mục tiêu trở thành một trong những đơn vị đi đầu trong cải cách phát triển và hiện đại hóa, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý và điều hành luôn được Cục Hải quan tỉnh coi trọng nhằm nâng cao hiệu quả và tiến tới chuyên nghiệp hóa hoạt động. Trong đó, việc triển khai điện tử hóa thủ tục hải quan và những lợi ích hài hòa mang lại cho nhà quản lý và doanh nghiệp tham gia là minh chứng rõ nét nhất.

Cải cách, phát triển hiện đại hóa sẽ đảm bảo sự cân bằng, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất, nhập khẩu, xuất cảnh, nhập cảnh và đầu tư. Đồng thời, đảm bảo quản lý Nhà nước về hải quan một cách chặt chẽ, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp tham gia xuất, nhập khẩu hàng hóa. Tăng cường công tác cải cách hành chính, mà cụ thể là việc thực hiện thủ tục hải quan điện tử sẽ tạo thuận lợi cho hoạt động xuất, nhập khẩu của doanh nghiệp, cũng như giảm thời gian và sức lực, tăng hiệu quả công việc của cơ quan hải quan. Đây còn được coi là chìa khóa thu hút doanh nghiệp nhiều nơi tham gia hoạt động xuất, nhập khẩu tại các cửa khẩu trên địa bàn tỉnh.

Thực tế đó được chứng minh trong hoạt động của Chi cục Hải quan cửa khẩu Lào Cai, một trong hai đơn vị được triển khai ứng dụng thủ tục hải quan điện tử đầu tiên của ngành. Từ những ngày đầu tháng 1/2013, Chi cục Hải quan cửa khẩu Lào Cai đã thực hiện thủ tục hải quan điện tử theo phiên bản 4.0 và đã thành lập tổ trực tiếp tư vấn, hỗ trợ các doanh nghiệp thực hiện. Hiện có 80% - 90% doanh nghiệp tham gia thực hiện thủ tục hải quan điện tử, chủ yếu là các doanh nghiệp trong tỉnh. Chi cục luôn coi trọng việc rà soát các doanh nghiệp, đáp ứng đủ tiêu chuẩn để lựa chọn, cho phép tham gia thủ tục hải quan điện tử. Sau hơn hai năm thực hiện hải quan điện tử, đến nay, Chi cục đã cấp chứng nhận tham gia thủ tục hải quan cho 139 doanh nghiệp. Đến nay, đơn vị đã thực hiện việc giải quyết thủ tục hải quan hơn 8 nghìn tờ khai, với kim ngạch trên 200 triệu USD. Ngoài ra, năm 2012, nhằm tạo điều kiện hơn nữa cho hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu và thực hiện khai báo thủ tục hải quan điện tử, Chi cục Hải quan cửa khẩu Lào Cai đã lựa chọn 5 doanh nghiệp triển khai nâng cấp hệ thống phần mềm nhằm đáp ứng nhu cầu ứng dụng chữ ký số trong khai báo hải quan điện tử của các doanh nghiệp. Việc ứng dụng này sẽ tạo điều kiện bảo mật thông tin khai báo hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu của doanh nghiệp.

Những lợi ích thiết thực của hải quan điện tử đã thu hút ngày càng nhiều doanh nghiệp đăng ký làm thủ tục. Năm 2012, trong số 573 doanh nghiệp đăng kí làm thủ tục tại Cục Hải quan tỉnh đã có 174 doanh nghiệp đăng ký làm thủ tục hải quan điện tử, thực hiện thông quan điện tử cho trên 6 nghìn tờ khai, kim ngạch đạt 435 triệu USD. Số còn lại hầu hết đều thực hiện khai báo hải quan điện tử, nhưng thực hiện tại các Cục hải quan sở tại. Công tác triển khai thủ tục hải quan điện tử sẽ được ngành hải quan mở rộng đến nhiều đơn vị khác trong thời gian tới.

Ông Nguyễn Đức Thu, Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan cửa khẩu Lào Cai cho biết: Thực hiện thủ tục hải quan điện tử đang sát với phương châm của ngành trong giai đoạn hiện nay là “Chuyên nghiệp - minh bạch - hiệu quả”. Việc khai báo hải quan điện tử tạo điều kiện cho hàng hóa thông quan nhanh hơn, tiết kiệm thời gian cho khách hàng, hạn chế vấn đề tiêu cực phát sinh và thúc đẩy hoạt động xuất, nhập khẩu.

Tuy nhiên, việc thực hiện thí điểm thủ tục hải quan điện tử chưa ổn định, một số doanh nghiệp chưa nắm đầy đủ các quy định về thủ tục hải quan nói chung và thủ tục hải quan điện tử nói riêng, trình độ ứng dụng công nghệ thông tin của cán bộ ngành chưa đồng đều nên gặp nhiều khó khăn trong triển khai. Việc thực hiện thủ tục hải quan điện tử có thời điểm chưa quy định, do thiếu tài liệu hướng dẫn chi tiết nghiệp vụ hải quan sử dụng trên hệ thống công nghệ thông tin và giải pháp đào tạo tổng thể cho công chức hải quan, doanh nghiệp. Trong kế hoạch cải cách, phát triển hiện đại hóa ngành hải quan giai đoạn 2011 - 2015, Cục Hải quan tỉnh phấn đấu 100% chi cục hải quan thực hiện thủ tục hải quan điện tử, phối hợp với các ngành chức năng và doanh nghiệp nâng cao nhận thức, năng lực thực hiện và tích cực tham gia thủ tục hải quan điện tử.

Hiện đại hóa ngành hải quan là vấn đề tất yếu, bởi vậy, việc thực hiện thủ tục hải quan điện tử cần sớm được hoàn thiện và đẩy mạnh hơn nữa. Những kết quả từ việc thực hiện thủ tục hải quan điện tử đang được coi là “chìa khóa” thu hút các doanh nghiệp, làm sôi động hơn hoạt động xuất, nhập khẩu tại các cửa khẩu trên địa bàn tỉnh.