Giai đoạn 2021 - 2025, triển khai Kế hoạch 888 của Tổng cục Quản lý thị trường về công tác đấu tranh, phòng chống hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ và hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, lực lượng Quản lý thị trường tỉnh Lào Cai đã đồng bộ triển khai các biện pháp kiểm tra, kiểm soát, siết chặt quản lý chất lượng hàng hóa và an toàn thực phẩm trên địa bàn. Nhờ chủ động bám sát cơ sở, theo dõi chặt chẽ diễn biến cung, cầu, giá cả và hoạt động lưu thông hàng hóa, các đơn vị đã kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm ngay từ sớm, từ xa.
Thực tiễn cho thấy, nhiều năm trên địa bàn không phát sinh điểm nóng phức tạp, các vụ buôn lậu, gian lận thương mại quy mô lớn gây bức xúc dư luận. Kết quả đó phản ánh tinh thần vào cuộc quyết liệt, kiên trì và nhất quán của lực lượng chức năng, với quan điểm xử lý vi phạm không có ngoại lệ, góp phần giữ vững ổn định thị trường, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và môi trường kinh doanh lành mạnh.
Tuy nhiên, đằng sau bức tranh tổng thể ổn định, vẫn tồn tại những vấn đề cần được nhìn nhận thẳng thắn. Hành vi buôn bán hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ; hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn xảy ra, tập trung ở một số mặt hàng có nhu cầu tiêu thụ lớn như quần áo, giày dép giả các nhãn hiệu The North Face, Nike, Adidas, Gucci; túi xách giả Chanel, Louis Vuitton, Hermes; phụ tùng xe máy giả nhãn hiệu Yamaha, Honda… Đáng lưu ý, hàng hóa được làm tinh vi, bày bán lẫn với hàng thật, khiến người tiêu dùng khó phân biệt.
Ông Lâm Quang Trung - Phó Đội trưởng Đội Quản lý thị trường khu vực 4 cho rằng: “Nếu chỉ nhìn bằng mắt thường, nhiều sản phẩm giả hiện nay rất khó nhận biết. Công nghệ in ấn, tem nhãn, mã vạch được làm khá tinh vi. Có trường hợp cơ sở kinh doanh trộn lẫn hàng thật với hàng giả để tiêu thụ, gây khó khăn cho lực lượng kiểm tra và cả người tiêu dùng”.
Thực tế cho thấy, thủ đoạn vi phạm không còn dừng ở các quầy hàng cố định ngoài chợ hay cửa hiệu trên phố. Xu hướng dịch chuyển sang kinh doanh trực tuyến diễn ra nhanh chóng đang gây khó kiểm soát cho cơ quan chức năng. Nhiều đối tượng không mở cửa hàng, mà lập hàng loạt tài khoản trên Facebook, Zalo, TikTok; chạy quảng cáo, đăng hình sản phẩm bắt mắt nhưng không công khai địa chỉ cụ thể. Việc trao đổi, chốt đơn chủ yếu thực hiện qua tin nhắn riêng. Hàng hóa được cất giấu trong nhà ở, chung cư; phân tán qua nhiều cộng tác viên; giao nhận qua bưu cục, xe khách hoặc phương tiện cá nhân, gây khó khăn cho công tác kiểm tra, xử lý.
Với đặc thù địa bàn rộng, nhiều đường mòn, lối mở và giáp biên giới, việc vận chuyển nhỏ lẻ các mặt hàng tiêu dùng như quần áo, giày dép, phụ kiện, thực phẩm theo dạng xách tay, tạm nhập tái xuất… càng khiến công tác kiểm soát thêm phức tạp. Không ít trường hợp lợi dụng tâm lý chuộng hàng “giá rẻ”, “hàng ngoại” của người tiêu dùng để đưa vào thị trường những sản phẩm không có hóa đơn, chứng từ và không bảo đảm chất lượng và nguồn gốc xuất xứ.
Trong đợt cao điểm đấu tranh phòng, chống buôn lậu dịp trước, trong và sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, lực lượng Quản lý thị trường tỉnh đã tăng cường tuần tra, kiểm soát khu vực biên giới và kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm. Theo thông tin từ cơ quan chức năng, khoảng 3 giờ 45 phút ngày 11/02/2026, Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức tuần tra, kiểm soát tại khu vực biên giới đã phát hiện, bắt quả tang Nguyễn Ngọc Tài (sinh năm 2006, trú tại xã Mậu A, tỉnh Lào Cai) đang vận chuyển trái phép 150 kg pháo nổ và pháo hoa từ Trung Quốc vào nội địa. Toàn bộ tang vật đã được thu giữ để xử lý theo quy định của pháp luật.
Đáng chú ý, vụ việc xảy ra trong thời điểm nhu cầu tiêu thụ pháo nổ gia tăng, trước dịp Tết Nguyên đán - giai đoạn tiềm ẩn nhiều nguy cơ phức tạp về buôn lậu và vận chuyển hàng cấm qua biên giới. Với khối lượng lớn, nếu trót lọt vào thị trường, số pháo trên không chỉ gây thất thu ngân sách mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất an ninh trật tự và an toàn xã hội.
Việc kịp thời phát hiện, bắt giữ đối tượng cùng thu giữ tang vật cho thấy sự chủ động, quyết liệt của các lực lượng chức năng trong công tác quản lý, bảo vệ đường biên; đồng thời khẳng định hiệu quả của các biện pháp tăng cường tuần tra, kiểm soát tại những địa bàn, thời điểm nhạy cảm, góp phần giữ vững ổn định an ninh, trật tự khu vực biên giới.
Theo thống kê, trong giai đoạn 2021 - 2025, toàn tỉnh có 11.127 tổ chức, cá nhân thuộc diện quản lý theo Kế hoạch 888. Trong đó có 30 siêu thị, trung tâm thương mại; 88 chợ; 1.401 cơ sở sản xuất, kinh doanh tại chợ và làng nghề; 29 cơ sở tại các tuyến phố du lịch; 89 tổ chức, cá nhân kinh doanh trên nền tảng số cùng hàng nghìn cơ sở kinh doanh rải rác ở các khu vực khác.
Khối lượng quản lý lớn, địa bàn trải rộng, phương thức vi phạm thay đổi liên tục, đó là áp lực thường trực đối với lực lượng quản lý thị trường vốn còn mỏng về biên chế, hạn chế về trang thiết bị.
Tuy nhiên, số liệu tổng hợp đến hết năm 2025 ghi nhận kết quả tích cực: 100% cơ sở từng vi phạm về kinh doanh hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trong các năm trước đều không tái phạm; 99,6% cơ sở không bày bán công khai hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc; 100% cơ sở sản xuất tại làng nghề không sản xuất, không bày bán công khai hàng vi phạm; 100% tổ chức, cá nhân kinh doanh trên nền tảng số được tuyên truyền, vận động ký cam kết không buôn bán hàng giả.
Ông Đỗ Du Bắc - Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lào Cai cho rằng, kết quả này trước hết đến từ sự chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ; việc thực hiện nghiêm chế độ báo cáo, cập nhật hệ thống quản lý địa bàn INS; cùng với sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng chức năng.
“Quan điểm của chúng tôi là xử lý nghiêm minh, không có vùng cấm, không có ngoại lệ. Nhưng, song hành với xử lý là tuyên truyền, vận động để cơ sở kinh doanh hiểu đúng và làm đúng” - ông Bắc khẳng định.
Tuy nhiên, cũng theo lãnh đạo Chi cục Quản lý thị trường, các hành vi vi phạm trên môi trường thương mại điện tử vẫn diễn biến phức tạp, với tính ẩn danh cao và thay đổi tài khoản liên tục, gây khó khăn cho việc xác minh. Cơ chế chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan chưa thực sự đồng bộ. Một số mặt hàng mới còn vướng mắc về hành lang pháp lý. Công tác giám định hàng giả tốn kém, thời gian kéo dài, ảnh hưởng tiến độ xử lý.
Bên cạnh đó, tâm lý tiêu dùng người dân thường ham rẻ đang là “kẽ hở” để hàng giả len lỏi. Khi người mua chấp nhận rủi ro để đổi lấy mức giá thấp hơn, thị trường kinh doanh chính thống bị cạnh tranh thiếu lành mạnh, còn quyền lợi người tiêu dùng đứng trước nhiều rủi ro.
Từ thực tế trên cho thấy, để giữ thị trường bình yên không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chức năng, mà còn là trách nhiệm chung của cộng đồng. Nâng cao nhận thức pháp luật cho các cơ sở kinh doanh và người dân là yêu cầu mang tính lâu dài. Mỗi người tiêu dùng, khi nói không với hàng giả, cũng là góp phần thu hẹp “đất sống” của gian lận thương mại.
