Trước thềm Lễ công bố và trao Giải, ông Ngô Minh Tuấn, Vụ trưởng - Trưởng ban Xây dựng Đảng (Tạp chí Cộng sản), Phó Chủ tịch Hội đồng sơ khảo, Trưởng ban Thư ký Giải đã có cuộc trao đổi với phóng viên Thông tấn xã Việt Nam.
Thưa ông, Giải “Búa liềm vàng” lần thứ X - năm 2025 đã nhận được 2.296 tác phẩm tham dự, cho thấy sự hưởng ứng tích cực của các cơ quan báo chí tuyên truyền về công tác xây dựng Đảng. Ông có thể cho biết thời gian qua, khâu chuẩn bị cũng như chấm Giải được tổ chức như thế nào?
Giải Búa liềm vàng lần thứ X – năm 2025 được phát động từ ngày 20/1/2025 tại Lễ tổng kết và trao Giải Búa liềm vàng lần thứ IX. Ngày 9/5/2025, Ban Chỉ đạo Giải Búa liềm vàng ban hành Kế hoạch số 254-KH/BTCTW về việc tổ chức Giải Búa liềm vàng lần thứ X – năm 2025 (kèm theo Thể lệ Giải) với nhiều nội dung mới nhằm tiếp tục mở rộng phạm vi, tầm ảnh hưởng sâu rộng của Giải. Tiếp đó, Ban Chỉ đạo Giải Búa liềm vàng ban hành Công văn số 2467-CV/BCĐ, ngày 3/7/2025 về việc hưởng ứng Giải Búa liềm vàng lần thứ X - năm 2025, đề nghị các tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc Trung ương quan tâm chỉ đạo các cơ quan báo chí trong phạm vi quản lý tích cực hưởng ứng Giải.
Thực hiện nghiêm túc Kế hoạch số 254-KH/BTCTW và Công văn số 2467-CV/BCĐ, các tỉnh ủy, thành ủy và đảng ủy trực thuộc Trung ương đã thành lập Ban Chỉ đạo, Ban Tổ chức, ban hành Kế hoạch tổ chức Giải và xây dựng kế hoạch thông tin, tuyên truyền chi tiết, cụ thể, phù hợp tình hình thực tế ở địa phương, đơn vị, gắn với việc triển khai hưởng ứng Giải Búa liềm vàng lần thứ X. Đồng thời, có văn bản chỉ đạo các cơ quan báo chí trong phạm vi quản lý xây dựng chương trình, kế hoạch tuyên truyền về công tác xây dựng Đảng, định hướng thông tin vào những vấn đề đang được dư luận quan tâm trong công tác xây dựng Đảng, bảo đảm toàn diện, đồng bộ trên các mặt: chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ, gắn với những trọng tâm trong công tác xây dựng Đảng năm 2025. Nhiều tỉnh, thành phố đã phân công nhiệm vụ cụ thể, phù hợp cho các cơ quan tham mưu của tỉnh, thành ủy, trong đó có việc giao ban tổ chức phối hợp với ban tuyên giáo các tỉnh, thành ủy cung cấp thông tin về kết quả công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị của địa phương, giới thiệu những mô hình mới, cách làm sáng tạo, hiệu quả và những nhân tố mới, nhân vật tiêu biểu để các cơ quan báo chí có nguồn tư liệu sáng tạo các tác phẩm báo chí chất lượng cao.
Tính đến thời điểm kết thúc nhận bài tham dự Giải Búa liềm vàng lần thứ X - năm 2025, Cơ quan Thường trực Giải (Tạp chí Cộng sản) đã nhận được tổng số 2.296 tác phẩm. Trong đó có 643 tác phẩm báo in, 866 tác phẩm báo điện tử, 464 tác phẩm truyền hình, 230 tác phẩm phát thanh và 93 tác phẩm ảnh báo chí.
Bám sát tinh thần chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Giải, Ban Tổ chức Giải Búa liềm vàng đã thành lập Hội đồng sơ khảo gồm Chủ tịch, 4 Phó Chủ tịch Hội đồng và 56 thành viên là những nhà báo tâm huyết, trách nhiệm và giàu kinh nghiệm trong việc chấm các giải báo chí. Hội đồng chung khảo gồm 29 thành viên, là những chuyên gia, cán bộ lãnh đạo đại diện cho các cơ quan chỉ đạo, định hướng tư tưởng và quản lý nhà nước trong lĩnh vực báo chí, các nhà báo gạo cội với cơ cấu đổi mới, toàn diện, tăng tính đại diện các lĩnh vực, bảo đảm tính trung lập, khách quan hơn.
Với tinh thần khẩn trương và trách nhiệm cao, từ ngày 18/11 đến ngày 4/12/2025, 6 tiểu ban của Hội đồng sơ khảo đã hoàn thành việc chấm các tác phẩm vòng sơ khảo, lựa chọn 138 tác phẩm vào chung khảo theo đúng Thể lệ giải. Hội đồng chung khảo với tinh thần công tâm, khách quan, dân chủ, lựa chọn ra các tác phẩm xuất sắc nhất, trình Ban Chỉ đạo Giải Búa liềm vàng quyết định trao 6 Giải A, 13 Giải B, 18 Giải C, 10 giải chuyên đề và 35 Giải Khuyến khích. Cơ quan Thường trực Giải trình Ban Chỉ đạo Giải Búa liềm vàng quyết định khen thưởng 15 tập thể là các ban tuyên giáo và dân vận, ban tổ chức cấp ủy, cơ quan báo chí và hội nhà báo có thành tích xuất sắc trong tổ chức triển khai Giải Búa liềm vàng ở địa phương, đơn vị.
Có thể thấy số lượng các tác phẩm gửi về tham dự giải là rất lớn. Ông đánh giá gì về chất lượng các tác phẩm dự Giải "Búa liềm vàng" lần thứ X?
Các tác phẩm tham dự Giải Búa liềm vàng năm 2025 ở các cơ quan báo chí Trung ương và địa phương tiếp tục phong phú về chủ đề, thể loại và có mặt ở tất cả các tỉnh, thành phố trong cả nước. Các cơ quan báo chí ở Trung ương tham gia tích cực với nhiều tác phẩm có chất lượng cao. Khối báo chí địa phương, năm nay có nhiều báo đã đầu tư công phu với nhiều tác phẩm có chất lượng. Đáng chú ý là, các loại hình báo chí khối địa phương năm 2025 có chất lượng đồng đều và có sự tiến bộ rõ rệt hơn so với các năm trước. Hầu hết các tác phẩm đã bám sát các vấn đề nóng, các sự kiện nổi bật, nhiệm vụ trọng tâm của hệ thống chính trị và đất nước, như kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Đảng, 80 năm Ngày Quốc khánh 2/9, 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước; về tình hình, kết quả đổi mới sáng tạo và quyết tâm hoàn thành Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2021-2030, sự nỗ lực cố gắng của cả hệ thống chính trị tạo sự bứt phá hoàn thành các chỉ tiêu kinh tế - xã hội trong năm 2025, năm về đích thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2020-2025.
Nhiều tác phẩm đã đi sâu phản ánh vấn đề thời sự của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị, đó là tình hình, kết quả qua 5 năm thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng cùng với nghị quyết đại hội đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2020 – 2025 và các nghị quyết của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ban Chấp hành Trung ương khóa XIII, nhất là việc thực hiện cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị từ Trung ương tới cơ sở gắn với sắp xếp, điều chỉnh địa giới hành chính, tổ chức mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; việc hoàn thiện thể chế về công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị; tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, nâng cao năng lực tổ chức thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng cùng với nhiệm vụ, giải pháp đột phá trong phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng Đảng; việc tích cực, chủ động chuẩn bị đại hội đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2025 - 2030 tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng… Bên cạnh đó, nhiều tác phẩm đã phát hiện, chỉ ra những bất cập, hạn chế, những “điểm nghẽn” trong thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2021-2030 và trong thực hiện 6 nhiệm vụ trọng tâm Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng. Một số tác phẩm đề cập tới những vấn đề bức xúc hiện nay, có tính phản biện xã hội, chiến đấu cao…
Sau khi Bộ Chính trị ban hành các nghị quyết “trụ cột” để phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới liên quan đến các lĩnh vực khoa học, công nghệ; hội nhập quốc tế; công tác xây dựng và thi hành pháp luật; kinh tế tư nhân… đã có nhiều cơ quan báo chí định hướng cho phóng viên tập trung sáng tác tác phẩm báo chí xung quanh những vấn đề này, nhất là những vấn đề như chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển và ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất - kinh doanh, ứng dụng chuyển đổi số vào công tác đảng và hoạt động của hệ thống chính trị...
Bên cạnh đó, vẫn có nhiều tác phẩm tiếp tục phản ánh về việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, phản bác luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch; việc xây dựng phương pháp công tác, lề lối làm việc của các cấp ủy, tổ chức đảng thực sự khoa học, dân chủ, sát thực tiễn; công tác xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược gắn với thực hiện một số chức danh chủ chốt không là người địa phương; chống “căn bệnh sợ trách nhiệm” và xây dựng cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đổi mới sáng tạo, dám đương đầu khó khăn, thử thách và dám hành động vì lợi ích chung; công tác kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực gắn với đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; đấu tranh để bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian mạng… Một số đề tài thường xuyên, trọng tâm của công tác xây dựng Đảng như học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; việc phát hiện, biểu dương, nhân rộng những mô hình hay, cách làm hiệu quả, gương cán bộ, đảng viên thực hiện các quy định về trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên… vẫn được nhiều cơ quan báo chí quan tâm tuyên truyền tốt.
So với các mùa giải trước, Giải Búa liềm vàng năm nay có nét gì mới trong nội dung các tác phẩm báo chí, thưa ông?
Nét mới trong nội dung các tác phẩm báo chí tham dự Giải Búa liềm vàng năm 2025 là đã phản ánh sinh động, kịp thời những sự kiện, sinh hoạt chính trị của Đảng như: Việc tổ chức lấy ý kiến góp ý vào Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng; việc triển khai thực hiện một số quan điểm chỉ đạo mới của Tổng Bí thư Tô Lâm về kỷ nguyên vươn mình của dân tộc; về chống lãng phí; về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; về tinh gọn tổ chức bộ máy, tinh giản biên chế; tổng kết 40 năm đổi mới, chuẩn bị đại hội đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội XIV của Đảng… Nhiều tác phẩm sau khi đăng, phát đã thu hút sự quan tâm của đông đảo công chúng, bạn đọc. Điều này cho thấy Giải Búa liềm vàng ngày càng có sự lan tỏa mạnh mẽ.
Một nét mới nữa là về cách tổ chức lễ trao giải; năm nay sẽ kết hợp tổ chức Lễ tuyên dương bí thư chi bộ xuất sắc với công bố, trao Giải Búa liềm vàng lần thứ X - năm 2025. Đây là hoạt động có ý nghĩa chính trị sâu sắc kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam và chào mừng thành công Đại hội lần thứ XIV của Đảng.
Theo ông, trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và sự phát triển của nền báo chí hiện đại đòi hỏi những tác phẩm báo chí phải đổi mới nội dung và hình thức thể hiện ra sao?
Về nội dung, báo chí cần bám sát những thời sự chính trị của Đảng và đất nước, phản ánh kịp thời tình hình triển khai thực hiện các chỉ thị, nghị quyết của Đảng trong thực tiễn và phát hiện những khó khăn, bất cập, “điểm nghẽn” trong quá trình đưa nghị quyết vào cuộc sống để có những kiến nghị hoặc đề xuất các giải pháp tháo gỡ kịp thời. Đồng thời, báo chí cũng cần có cái nhìn toàn diện dưới “lăng kính” xây dựng Đảng để bám sát thực tiễn, tuyên truyền phủ kín mọi góc cạnh, mọi mặt đời sống chính trị, kinh tế-xã hội, an ninh, quốc phòng, đối ngoại của đất nước.
Về hình thức, cần sử dụng các mô thức mới trong báo chí hiện đại, tăng cường sử dụng và sáng tạo các hình thức đăng tải của loại hình báo chí điện tử. Giải Búa liềm vàng lần thứ X đã có nhiều cơ quan báo chí sử dụng phương thức đa phương tiện, loại bài longform, mega story trên báo chí điện tử được sử dụng nhiều, tích hợp nhiều hình thức thể hiện giúp tác phẩm sinh động, có sức thuyết phục.
Báo chí cũng nên không dừng lại ở sự phản ánh thuần túy, cần có những bài viết đề xuất các giải pháp xác đáng, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong công tác xây dựng Đảng nói riêng và các lĩnh vực khác của đời sống chính trị - xã hội nói chung. Ngoài ra, Giải Búa liềm vàng cũng cần có những tác phẩm báo chí thể loại chuyên luận giàu tính lý luận, hàm lượng khoa học cao, sắc bén trong bút pháp và tư tưởng...
Tại Lễ công bố và trao Giải sẽ phát động Giải lần thứ XI - năm 2026. Các nội dung chính cần tập trung tuyên truyền trong mùa giải này là gì thưa ông?
Năm 2026 là năm đầu triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng và các nghị quyết đại hội đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2025 - 2030; năm tổ chức bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, kiện toàn tổ chức bộ máy nhà nước các cấp và cũng là năm đầu triển khai các nhiệm vụ trọng tâm của nhiệm kỳ Đại hội XIV. Sau Lễ phát động, Ban Tổ chức Giải sẽ ban hành Kế hoạch tổ chức Giải Búa liềm vàng lần thứ XI - năm 2026, trong đó sẽ có những nội dung trọng tâm định hướng cụ thể, sâu sắc cho báo chí tuyên truyền và sáng tạo tác phẩm báo chí tham dự Giải. Trước mắt, ngoài những nội dung tuyên truyền thường xuyên về công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, các cơ quan báo chí cần tập trung định hướng để các nhà báo có các tác phẩm báo chí về các nội dung trọng tâm đã nêu ở trên.
Năm 2026, năm khởi đầu bước vào kỷ nguyên mới của dân tộc Việt Nam, báo chí cần tích cực tuyên truyền về công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng để mở “then chốt” biến chủ trương thành hiện thực, đưa đất nước phát triển lên một tầm cao mới. Trên cơ sở đó lựa chọn những tác phẩm có chất lượng tốt gửi tham dự Giải Búa liềm vàng lần thứ XI - năm 2026, làm cho Giải Búa liềm vàng ngày càng lan tỏa trong cán bộ, đảng viên và nhân dân những thành tựu xây dựng, chỉnh đốn Đảng, xây dựng hệ thống chính trị, tạo ấn tượng tốt đối với công chúng về Đảng và công tác xây dựng Đảng.
Trân trọng cảm ơn ông!
