Từ câu chuyện hàng ngày
Mấy ngày qua, hình ảnh một bệnh nhân nặng phải nằm trên thùng xe tải giữa trời nắng nóng được chia sẻ trên mạng xã hội và thu hút sự quan tâm của nhiều người.
Theo thông tin từ gia đình, bệnh nhân Nguyễn Thị H., cư trú tại thôn Nhân Nghĩa ban đầu được vận chuyển bằng xe cứu thương, tuy nhiên phương tiện không thể đi qua lối đi tự mở qua đường sắt, do trước đó ít ngày, Công ty Cổ phần Đường sắt Yên Lào đã tiến hành lắp đặt cột bê tông hạn chế khổ phương tiện qua lại. Vì vậy, gia đình buộc phải chuyển sang xe tải nhỏ để di chuyển.
Lối đi tự mở Nhân Nghĩa nằm cách ga Ngòi Hóp khoảng 300 m về phía Bắc, trên tuyến đường liên xã đã được bê tông hóa. Tại điểm giao cắt với đường sắt, hai cột bê tông mới được lắp đặt và sơn đỏ, với khoảng cách khoảng 2 m. Khu vực dân cư thưa thớt, phương tiện qua lại chủ yếu là xe mô tô, không thường xuyên.
Ghi nhận tại khu dân cư, phóng viên được cụ Oanh đã ngoài 90 tuổi nhưng vẫn còn minh mẫn, chia sẻ: "Việc lắp đặt cột bê tông tại lối đi khiến việc đi lại của người dân gặp nhiều khó khăn, nhất là trong các trường hợp đi khám chữa bệnh, vận chuyển hàng hóa hay tổ chức tang lễ".
Ý kiến của cụ Oanh nhận được sự đồng tình của một số hộ dân xung quanh. Bên cạnh đó, cũng có nhiều quan điểm khác nhau, trong đó có ý kiến đề xuất vừa bảo đảm an toàn giao thông đường sắt cũng cần tạo thuận lợi hơn cho sinh hoạt của người dân; tuân thủ quy định về hành lang an toàn đường sắt theo pháp luật hiện hành...
Trưởng thôn Nhân Nghĩa - ông Nguyễn Minh Châu cho biết: Thôn có 144 hộ, trong đó 130 hộ với hơn 500 nhân khẩu sinh sống phía bên kia đường sắt, cùng diện tích sản xuất gồm khoảng 50 mẫu ruộng và trên 100 ha rừng quế, chưa kể khu vực bến đò Ngòi Hóp - Xuân Ái. Do vậy, người dân thường xuyên qua lại tuyến đường sắt.
Trước đây, thôn Nhân Nghĩa và xã Báo Đáp (cũ) đã phối hợp rất tốt với cung đường Ngòi Hóp trong quản lý hành lang an toàn và đảm bảo an toàn giao thông đường sắt; phía đơn vị đường sắt cũng tạo điều kiện hỗ trợ người dân.
Thời gian gần đây, đơn vị quản lý đường sắt đã lắp đặt 2 cột bê tông nhằm hạn chế xe ô tô tải trọng lớn qua lại. Thực tế, đã xảy ra trường hợp một bệnh nhân sau điều trị từ bệnh viện trở về nhà phải chuyển phương tiện từ xe cứu thương sang xe tải nhỏ để qua điểm này, đúng như phản ánh trên mạng xã hội.
Cách đây ít ngày, Bí thư Chi bộ và Trưởng thôn Nhân Nghĩa đã làm việc với Cung đường Ngòi Hóp, đồng ý mở rộng lối đi từ 1,7 m lên 2,1 m, phần nào đáp ứng nhu cầu trước mắt. Tuy nhiên, người dân vẫn mong muốn tiếp tục được mở rộng để thuận tiện đi lại.
Mặc dù lối đi tự mở tại Nhân Nghĩa qua nhiều thời gian chưa ghi nhận vụ tai nạn nào bởi một số yếu tố thuận lợi như: vị trí gần nhà ga nên tàu thường xuyên kéo còi cảnh báo; tuyến đường sắt chạy song song với đường bộ; đặc biệt, cả hai tuyến đều tương đối thẳng, giúp người tham gia giao thông dễ quan sát; ý thức chấp hành an toàn giao thông của người dân địa phương khá tốt. Song với đặc thù không có gác chắn và trong bối cảnh lưu lượng phương tiện ngày càng gia tăng, không thể khẳng định tuyệt đối mức độ an toàn tại điểm giao cắt này.
Ông Đặng Minh Tuấn, người dân thôn Nhân Nghĩa chia sẻ: “Người dân nơi đây đã hình thành thói quen chủ động phòng ngừa, từ trẻ nhỏ đến người cao tuổi, mỗi khi qua đường sắt đều chú ý quan sát, lắng nghe tín hiệu tàu”.
Từ thực tế ghi nhận, đặc biệt qua trao đổi với người dân thôn Nhân Nghĩa, có thể khẳng định rằng yêu cầu bảo đảm an toàn giao thông cần được đặt lên hàng đầu, đặc biệt thời gian qua, trên phạm vi cả nước đã liên tiếp xảy ra các vụ tai nạn giữa tàu hỏa với ô tô, xe máy tại các lối đi tự mở, tiềm ẩn nhiều rủi ro đáng lo ngại.
Thời gian gần đây, trên các tuyến đường sắt quốc gia liên tiếp ghi nhận các vụ tai nạn; tuyến Yên Bái - Lào Cai cũng không ngoại lệ.
Cụ thể, tại Km 171+570 vào hồi 15 giờ 15 phút, ngày 27/3/2025, một người điều khiển xe công nông cố tình băng qua đường sắt không quan sát đã bị tàu khách đâm, tử vong tại chỗ. Tại Km 159+97, vào hồi 15 giờ 3 phút, ngày 28/11/2025, một trường hợp đi xe máy không quan sát cũng bị tàu đâm tử vong. Trước đó, tại khu vực Tuy Lộc, phường Nam Cường đã xảy ra 2 vụ tai nạn do ô tô băng qua đường sắt thiếu quan sát. Những vụ việc này là cảnh báo rõ ràng về nguy cơ mất an toàn tại các điểm giao cắt, đặc biệt là lối đi tự mở.
Lời giải bài toán bảo đảm an toàn giao thông
Đối với lối đi tự mở qua đường sắt tại Nhân Nghĩa, bài toán đặt ra là bảo đảm an toàn giao thông nhưng vẫn đáp ứng nhu cầu đi lại, phát triển kinh tế - xã hội của người dân. Căn cứ Luật Đường sắt hiện hành, Nghị định 16/2026/NĐ-CP ngày 16/01/2026 và Chỉ thị 22/CT-TTg ngày 18/8/2025 của Chính phủ, trách nhiệm trọng tâm thuộc về UBND xã Trấn Yên trong việc tổ chức quản lý, triển khai các giải pháp bảo đảm an toàn, tiến tới xóa bỏ lối đi tự mở theo lộ trình.
Với chức năng, thẩm quyền của mình, UBND xã Trấn Yên cần chủ động phối hợp với Công ty Cổ phần đường sắt Yên Lào xây dựng phương án phù hợp với thực tiễn địa phương. Trong điều kiện quy mô dân cư còn nhỏ (khoảng 130 hộ, 500 nhân khẩu), việc đầu tư hầm chui hoặc cầu vượt ở thời điểm hiện tại là chưa thực sự khả thi.
Do đó, giải pháp trước mắt cần tập trung nâng cấp mặt bằng lối đi bảo đảm êm thuận, cải thiện tầm nhìn; lắp đặt bổ sung hệ thống cảnh báo (đèn tín hiệu, còi, chuông), tổ chức chốt gác nhằm kiểm soát, hướng dẫn người và phương tiện qua lại an toàn.
Trao đổi về vấn đề này, ông Nguyễn Văn Quang - Phó Giám đốc Công ty Cổ phần đường sắt Yên Lào khẳng định: “Công ty sẵn sàng phối hợp với chính quyền địa phương trong việc triển khai các biện pháp bảo đảm giao thông và duy trì trật tự an toàn giao thông tại Nhân Nghĩa cũng như các địa phương khác khi địa phương có đề nghị”.
Thời gian tới, khi dự án xây dựng đê sông Hồng được triển khai, khi Nhà nước đầu tư xây dựng thêm cây cầu vượt sông Hồng khu vực gần Nhân Nghĩa, UBND xã Trấn Yên cần chủ động kiến nghị hoặc lồng ghép phương án đầu tư xây dựng cầu vượt đường sắt tại vị trí lối đi tự mở Nhân Nghĩa hiện nay hoặc tại vị trí phù hợp hơn. Chỉ có như vậy mới hài hòa hai mục tiêu: vừa đảm bảo an toàn giao thông, vừa phát triển kinh tế - xã hội.
