Lào Cai là tỉnh miền núi với 34 dân tộc cùng chung sống, đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 66%. Những năm qua, việc gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống các dân tộc trở thành nội dung quan trọng trong giáo dục học đường. Tại phường Cầu Thia, các nhà trường không chỉ giảng dạy kiến thức từ sách, tài liệu mà đã chủ động đưa văn hóa dân tộc vào các hoạt động ngoại khóa, giúp học sinh thêm hiểu, thêm yêu các giá trị truyền thống.
Trong không khí rộn ràng, vui tươi, trên sân trường, màn múa xòe Thái của cô và trò Trường TH và THCS Thạch Lương, phường Cầu Thia diễn ra sôi nổi, thu hút sự tham gia của đông đảo học sinh.
“Em rất thích 6 điệu xòe cổ của dân tộc mình. Hoạt động múa xòe được nhà trường đưa vào các giờ ra chơi, em cảm thấy rất ý nghĩa. Chúng em sẽ cùng nhau giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc và lan tỏa giá trị tốt đẹp của nghệ thuật xòe Thái” - Hoàng Như Ngọc, lớp 8A chia sẻ.
Giữ gìn truyền thống văn hóa dân tộc là một trong những nội dung giáo dục quan trọng, nhằm giúp học sinh vừa tiếp thu những tiến bộ xã hội, vừa giữ gìn, phát huy tốt nét đẹp văn hóa truyền thống. Do đó, ngoài giờ học chính khóa, Trường TH và THCS Thạch Lương tổ chức các buổi ngoại khóa, sinh hoạt tập thể nhằm tạo sân chơi, xây dựng môi trường giáo dục thân thiện, lành mạnh, giúp học sinh nhận thức sâu sắc về văn hóa của dân tộc mình.
Bên cạnh đó, nhà trường còn duy trì biểu diễn 6 điệu xòe cổ, đưa các làn điệu dân ca, dân vũ, các trò chơi dân gian vào hoạt động giữa giờ trải nghiệm để truyền dạy cho học sinh. Qua đó, giúp học sinh có điều kiện giao lưu, học hỏi, nâng cao ý thức giữ gìn, trân trọng những nét đẹp truyền thống của dân tộc mình, cũng như các dân tộc khác.
Cô giáo Nguyễn Thị Hiệp - Hiệu trưởng Trường TH và THCS Thạch Lương cho biết: 6 điệu xòe cổ của dân tộc Thái đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể nhân loại. Với hầu hết học sinh là đồng bào dân tộc Thái, do đó, nhà trường đã duy trì, phát huy bản sắc dân tộc Thái, đưa điệu xòe Thái vào các tiết học ngoại khóa, các buổi trải nghiệm; đặc biệt bố trí các buổi thể dục giữa giờ để các em được múa điệu xòe cổ. Thông qua các hoạt động ngoại khóa, nhà trường đã giúp cho học sinh yêu thích và hiểu hơn về nghệ thuật xòe cổ, từ đó trân quý bản sắc dân tộc mình.
Cũng như Trường TH và THCS Thạch Lương, tại Trường TH và THCS Thanh Lương, cùng với các hoạt động ngoại khóa, những giá trị văn hóa truyền thống các dân tộc được lồng ghép vào các bài giảng trên lớp.
Hình ảnh về các dân tộc, phong tục, tập quán, bản sắc văn hóa được đưa vào bài học một cách sinh động, gần gũi, giúp học sinh tiếp cận và ghi nhớ, từ đó thêm hiểu và trân trọng những giá trị truyền thống của quê hương.
Các tiết học về bản sắc văn hóa dân tộc giúp em hiểu hơn về văn hóa dân tộc mình và các dân tộc khác ở địa phương, từ đó nêu cao ý thức giữ gìn và phát huy những giá trị truyền thống.
Cô giáo Hoàng Vân Anh, giáo viên Trường TH và THCS Thanh Lương chia sẻ: Trong quá trình giảng dạy, tôi đã lồng ghép nội dung về văn hóa các dân tộc vào các tiết Ngữ văn, hoạt động trải nghiệm, tiết giáo dục địa phương. Với mỗi chủ đề, tôi yêu cầu học sinh quay video, chụp ảnh dựng clip để có những so sánh, đánh giá và đưa ra kế hoạch về lưu giữ, bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc.
Năm học 2025 -2026, Trường TH và THCS Thanh Lương có 17 lớp với 470 học sinh, trong đó, học sinh dân tộc thiểu số chiếm 95%.
Để phát huy và giữ gìn bản sắc văn hóa các dân tộc, nhà trường đã quan tâm giảng dạy, giáo dục học sinh về những giá trị văn hóa, truyền thống các dân tộc ở địa phương thông qua việc quy định mặc trang phục dân tộc truyền thống vào những ngày trong tuần; lồng ghép giảng dạy về các di tích lịch sử, văn hóa, danh lam thắng cảnh, phong tục, tập quán, lễ hội, trò chơi dân gian vào các môn học; thành lập các câu lạc bộ văn hóa, văn nghệ dân tộc thiểu số ở các lớp...
Thầy giáo Đinh Trọng Đoàn - Hiệu trưởng Trường TH và THCS Thanh Lương cho biết: Nhà trường sẽ tiếp tục tuyên truyền, giáo dục về giữ gìn bản sắc văn hóa vật thể, phi vật thể trên địa bàn thông qua các tiết học. Tích cực quảng bá, giới thiệu với bạn bè trong và ngoài nước về những truyền thống tốt đẹp của dân tộc qua các lễ hội, phong tục, tập quán; đồng thời, tích cực bài trừ, phê phán những phong tục lạc hậu.
Từ những hoạt động thiết thực, các trường học trong tỉnh nói chung và phường Cầu Thia nói riêng đang từng ngày lan tỏa sâu rộng ý thức giữ gìn văn hóa truyền thống trong môi trường học đường, tạo hành trang quý giá cho thế hệ trẻ tự tin vững bước vào tương lai.
