“Đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng hộ”
Do đặc thù địa bàn miền núi, khoảng cách địa lý xa xôi nên công tác quản lý thuế đối với hộ kinh doanh tại tỉnh Lào Cai hiện gặp rất nhiều khó khăn. Tại nhiều địa phương, các hộ kinh doanh theo hình thức chợ phiên nhỏ lẻ, không cố định khiến việc tiếp cận, hướng dẫn người dân gặp nhiều trở ngại. Đáng chú ý, một bộ phận lớn chủ hộ kinh doanh đã lớn tuổi, gặp rào cản trong tiếp cận và sử dụng các ứng dụng số. Toàn tỉnh có khoảng 40.000 hộ kinh doanh nhưng chỉ có 92 cán bộ phụ trách lĩnh vực này, trung bình 1 cán bộ phải phụ trách tới 400 hộ. Lực lượng chức năng phải “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng hộ”, tuyên truyền lưu động tại các phiên chợ để hướng dẫn trực tiếp.
Bên cạnh đó, ngành Thuế tỉnh Lào Cai cũng kết hợp linh hoạt cùng các công cụ truyền thông hiện đại. Tính đến nay, toàn tỉnh có hơn 30.000 tài khoản hộ kinh doanh tham gia hệ thống các nhóm Zalo hỗ trợ tương tác với cơ quan thuế. Hộ kinh doanh Lưu Thị Thanh ở thôn 1, xã Yên Bình cho biết: “Chúng tôi được cán bộ thuế hướng dẫn rất nhiệt tình. Việc sử dụng ứng dụng rất tiện lợi. Người nộp thuế có thể nộp tờ khai mọi lúc, mọi nơi, nhanh chóng”.
Nhờ những nỗ lực đó, tính đến ngày 11/5, toàn tỉnh đã ghi nhận 36.004 hộ kinh doanh cài đặt ứng dụng eTax Mobile, đạt tỷ lệ 93%. Sự thay đổi mạnh mẽ trong tư duy của người dân còn được minh chứng qua con số 37.170 hộ chủ động nộp thông báo số tài khoản/số hiệu ví điện tử. Nền tảng số hóa này đã giúp chuẩn hóa toàn diện quy trình kê khai khi toàn tỉnh có 5.721 hộ nộp thành công tờ khai thuế 01/CNKD (theo Thông tư số 18/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính) và 123 hộ hoàn thành tờ khai 01/BĐS đối với hoạt động cho thuê bất động sản. Đáng chú ý, công tác quản lý đối tượng được thực hiện chặt chẽ khi lực lượng thuế cơ sở đã kịp thời tiếp cận, đưa 7.176 hộ mới ra kinh doanh trong năm 2026 vào guồng quay số hóa ngay từ những ngày đầu. Phó Trưởng Thuế tỉnh Lào Cai - Vương Bích Hằng đánh giá: “Việc chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai đối với các hộ kinh doanh là nỗ lực rất lớn của ngành thuế cùng các ban, ngành và sự phối hợp của các địa phương. Nhiều thuế cơ sở đã có cách làm hay, sáng tạo góp phần hoàn thành kế hoạch đề ra. Vì vậy, ngay kỳ khai thuế đầu tiên, Lào Cai đã đạt được nhiều chỉ tiêu cao hơn mức bình quân chung của cả nước”.
Đảm bảo quyền lợi tối đa cho người nộp thuế
Trong kỳ khai thuế quý I, có điểm đáng chú ý đến từ thay đổi do Nghị định số 141 ngày 29/4/2026 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 68/2026/NĐ-CP quy định về chính sách thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Nghị định số 141 quy định nâng ngưỡng doanh thu không chịu thuế lên mức 1 tỷ đồng/năm đang được kỳ vọng là "đòn bẩy" quan trọng, tạo dư địa lớn để hỗ trợ các hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh trên địa bàn tỉnh Lào Cai. Theo số liệu thống kê, tỉnh Lào Cai hiện có tới 37.315 hộ kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng/năm cho thấy sức lan tỏa và tầm ảnh hưởng sâu rộng của chính sách mới đối với cộng đồng kinh doanh địa phương.
Trong bối cảnh kinh tế tư nhân ngày càng khẳng định vai trò là động lực then chốt của nền kinh tế, khu vực kinh doanh cá thể không chỉ đóng góp đáng kể vào tăng trưởng kinh tế mà còn giải quyết việc làm, đảm bảo an sinh xã hội tại địa phương. Việc điều chỉnh chính sách thuế lần này thể hiện sự đồng hành sát sao của Nhà nước đối với khu vực kinh doanh nhỏ lẻ, đặc biệt trong giai đoạn đầy thách thức khi chi phí đầu vào, nhất là giá nhiên liệu liên tục biến động tăng cao.
Việc nâng mức doanh thu miễn thuế lên ngưỡng cao hơn giúp các hộ kinh doanh giảm bớt gánh nặng tài chính, từ đó có thêm điều kiện để duy trì hoạt động. Quan trọng hơn, phần ngân sách tiết kiệm được từ thuế sẽ tạo ra dư địa tích lũy, giúp các hộ có nguồn lực để tái đầu tư, mở rộng sản xuất và từng bước chuyển đổi mô hình sang doanh nghiệp. Đây chính là chiến lược “nuôi dưỡng nguồn thu” dài hạn, thúc đẩy quá trình chính quy hóa hoạt động kinh doanh, hướng tới quản trị chuyên nghiệp và chuyên sâu hơn thông qua các gói ưu đãi đi kèm dành cho doanh nghiệp mới thành lập.
Nhằm đảm bảo quyền lợi tối đa cho người nộp thuế, Điều 4 về điều khoản chuyển tiếp tại Nghị định số 141 quy định rõ phương án xử lý đối với những trường hợp giao thoa chính sách. Cụ thể, nếu hộ kinh doanh tự xác định doanh thu năm dưới 1 tỷ đồng/năm nhưng trước đó đã kê khai và thực nộp thuế thu nhập cá nhân cũng như thuế giá trị gia tăng, số tiền đã nộp sẽ được cơ quan chức năng xử lý hoàn trả theo đúng trình tự.
Thuế tỉnh Lào Cai đã và đang đối chiếu, triển khai các bước theo quy định. Theo đó, Thuế tỉnh đã chỉ đạo các thuế cơ sở thống kê các hộ kinh doanh có doanh số dưới 1 tỷ đồng đã nộp vào ngân sách; trên cơ sở đó thực hiện hoàn trả cho các hộ, đảm bảo đúng quy định của Luật Quản lý thuế.
Những nỗ lực vượt bậc này không chỉ giúp ngành thuế tỉnh Lào Cai hoàn thành xuất sắc kế hoạch chuyển đổi trong quý I/2026 mà còn đặt nền móng vững chắc cho một hệ thống quản lý thuế minh bạch, hiện đại và công bằng. Kết quả tích cực từ đợt quyết toán đầu tiên này minh chứng cho sự thích nghi nhanh chóng của các chủ hộ kinh doanh, khẳng định bước đi vững chắc của Lào Cai trong lộ trình minh bạch hóa và hiện đại hóa quản lý thuế.
