Nỗ lực từ cơ sở
Dịch tả lợn châu Phi bùng phát tại xã Lương Thịnh từ cuối tháng 7, đến nay, đã có hơn 250 con lợn của 35 hộ dân ở 5 thôn buộc phải tiêu hủy.
Ông Nguyễn Văn Dương, thôn Khang Chính, chia sẻ: “Dịch ập đến rất nhanh. Chỉ sau vài ngày, lợn đang khỏe mạnh đã bỏ ăn, sốt cao. Nhà tôi phải tiêu hủy đàn 32 con gồm lợn nái, lợn thịt và lợn con để tránh lây sang hộ khác. Giờ chỉ mong dịch sớm được dập để còn tính chuyện nuôi lại”.
Ngay khi phát hiện lợn có biểu hiện bệnh, ông Dương đã báo cáo chính quyền xã để được hướng dẫn tiêu hủy theo quy định, đồng thời thực hiện tiêu độc, khử trùng môi trường chăn nuôi.
Ông Nguyễn Văn Trường, cán bộ phòng Kinh tế xã Lương Thịnh, cho biết: “Chúng tôi tuyên truyền qua loa truyền thanh, đến từng hộ vận động không giấu dịch, không bán chạy lợn bệnh. Đồng thời, lập danh sách hộ có nhu cầu đăng ký tiêm vắc-xin phòng bệnh theo hướng dẫn của ngành thú y”.
Trước nguy cơ dịch lây lan nhanh, xã Lương Thịnh đã công bố dịch và thành lập 3 chốt kiểm soát dịch bệnh tại các thôn vùng dịch, cấp phát thuốc sát trùng, kiểm soát chặt chẽ vận chuyển, giết mổ lợn.
Các thôn chưa có dịch được hướng dẫn phun khử trùng chuồng trại 2 lần/ngày, bổ sung dinh dưỡng để tăng sức đề kháng cho đàn vật nuôi, tiêm vắc -xin phòng bệnh.
Bà Hoàng Thị Ánh Tuyết, Phó Trạm trưởng Trạm Dịch vụ, Hỗ trợ nông nghiệp Trấn Yên, cho biết: "Trạm phối hợp với chính quyền các xã và các lực lượng chức năng để thành lập các chốt kiểm dịch tạm thời tại các tuyến đường huyết mạch, kiểm soát chặt chẽ việc vận chuyển lợn và các sản phẩm từ lợn ra vào địa bàn. Các cán bộ chuyên môn đã đến từng hộ chăn nuôi để hướng dẫn cụ thể về quy trình chăn nuôi an toàn sinh học, bao gồm việc xây dựng chuồng trại cách ly, kiểm soát người ra vào và sử dụng thức ăn an toàn".
Tại khu vực Nghĩa Lộ, dịch tả lợn châu Phi bùng phát từ ngày 13/7/2025 tại 7 tổ dân phố, thôn bản của phường Cầu Thia; đến nay đã lan rộng ra 58 tổ, thôn bản thuộc 5 xã, phường: Cầu Thia, Trung Tâm, Nghĩa Lộ, Liên Sơn và Sơn Lương.
Trạm Dịch vụ, Hỗ trợ nông nghiệp Nghĩa Lộ đã phân công cán bộ bám sát cơ sở, phối hợp rà soát tổng đàn, giám sát chặt chẽ các hộ chăn nuôi; thành lập đội phòng chống dịch tại cơ sở; rắc vôi bột, phun khử trùng định kỳ; tiêu hủy lợn bệnh đúng quy trình, có cán bộ giám sát. Người dân được hướng dẫn tự giám sát và báo cáo khi phát hiện dấu hiệu bất thường.
Chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ
Sau khi xét nghiệm và xác định dịch đã xuất hiện tại nhiều địa phương, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh đã tham mưu UBND tỉnh ban hành kế hoạch ứng phó, triển khai đồng bộ đến tất cả các địa phương toàn tỉnh. Đặc biệt, các xã có dịch được chỉ đạo điều tra, tiêu độc khử trùng, tiêu hủy vật nuôi mắc bệnh; giám sát ổ dịch, kiểm soát vận chuyển, giết mổ.
Công tác tuyên truyền nâng cao ý thức phòng dịch được triển khai đến từng thôn, tổ dân phố và hộ dân.
Hộ chăn nuôi được hướng dẫn và thực hiện nghiêm túc nguyên tắc “5 không” trong phòng, chống dịch: không giấu dịch; không vận chuyển lợn bệnh, lợn chết; không buôn bán lợn bệnh, lợn chết; không vứt xác lợn ra môi trường; không sử dụng thức ăn thừa chưa qua xử lý.
Đến nay, 85/99 xã, phường đã thành lập Ban Chỉ đạo và ban hành kế hoạch phòng, chống dịch.
Các xã, phường có dịch đã thành lập Hội đồng/Tổ tiêu hủy để chỉ đạo trực tiếp thực hiện vệ sinh, khử trùng, tiêu độc, xử lý triệt để ổ dịch, ngăn chặn dịch bệnh lây lan trên diện rộng.
Sở Nông nghiệp và Môi trường đã thành lập 5 đoàn công tác kiểm tra, đôn đốc, chỉ đạo trực tiếp tại các xã, phường; đồng thời thành lập 20 tổ công tác tăng cường phòng, chống dịch bệnh động vật trên toàn tỉnh, kịp thời hỗ trợ cơ sở xử lý ổ dịch và hướng dẫn kỹ thuật tiêu hủy, khử trùng.
Ông Nguyễn Đức Điển, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, cho biết: “Kết quả xét nghiệm cho thấy dịch tả lợn châu Phi xuất hiện các chủng virus và biến thể mới, gây khó khăn cho công tác phòng, trừ. Chúng tôi đang tập trung khoanh vùng, cách ly ổ dịch, dập dịch tại chỗ. Với các cơ sở chăn nuôi quy mô lớn và điều kiện kinh tế phù hợp, chúng tôi sẽ triển khai tiêm vắc-xin phòng bệnh”.
Theo ông Điển, khó khăn lớn hiện nay là ở một số xã vùng sâu, vùng xa, cán bộ chuyên môn chưa kịp nắm bắt thông tin chỉ đạo; quy mô chăn nuôi nhỏ lẻ, phân tán khiến việc phòng, chống dịch gặp trở ngại. Do đó, cần tập trung rà soát tổng đàn đến từng hộ, xác định vùng nguy cơ lây lan, vùng bị uy hiếp để triển khai cô lập, khoanh vùng và dập dịch.
Đồng thời, cần phối hợp với UBND xã xây dựng phương án ứng phó trong mọi tình huống, trong đó, giải pháp phòng bệnh bằng vắc-xin được tính toán để thực hiện ở từng cơ sở.
Mấy ngày gần đây, dịch có dấu hiệu chững lại, 6 xã đã qua 21 ngày không phát sinh ổ dịch mới. Các biện pháp triển khai phòng, chống dịch đã mang lại kết quả tích cực. Chúng tôi tin rằng sẽ khống chế, dập dịch theo đúng định hướng.
Các hộ chăn nuôi được khuyến cáo không tái đàn ở khu vực có dịch, duy trì vệ sinh chuồng trại, áp dụng chăn nuôi an toàn sinh học và tiêm vắc-xin đầy đủ để bảo vệ đàn lợn.
Song song với các biện pháp thú y, tỉnh cũng tăng cường giám sát việc tiêu hủy lợn bệnh, bảo đảm không gây ô nhiễm môi trường. Quá trình tiêu hủy phải chọn vị trí phù hợp, đào hố sâu, rắc vôi bột và phun khử trùng để tránh dịch bệnh phát tán qua nguồn nước hoặc đất.
Với sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền, ngành chuyên môn và người dân, Lào Cai đặt mục tiêu khống chế dịch trong thời gian sớm nhất.
