Đọc Di chúc, cảm nhận cách ứng xử của một nhà văn hóa lớn

Thời điểm Chủ tịch Hồ Chí Minh bắt đầu viết Di chúc (tháng 5/1965), cách mạng Việt Nam đang đứng trước những thử thách vô cùng to lớn: Ngày 7/2/1965, đế quốc Mỹ dùng không quân mở chiến dịch “Mũi lao lửa” và từ ngày 2/3/1965, Mỹ ném bom liên tục, ác liệt hơn gọi là “sấm rền” đánh phá liên tục miền Bắc Việt Nam, mở đầu cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân và hải quân đối với miền Bắc.

Ở miền Nam, ngày 8/3/1965, Mỹ đưa đơn vị chiến đấu đầu tiên của quân đội Hoa Kỳ gồm 3.500 lính thủy đánh bộ đổ bộ lên Đà Nẵng và Chu Lai, bắt đầu tiến hành cuộc Chiến tranh cục bộ.

Trên bình diện quốc tế, sự vận động, phát triển của phong trào cộng sản quốc tế đã làm nảy sinh sự bất đồng giữa các nước trong phe xã hội chủ nghĩa, đặc biệt là giữa hai nước lớn Liên Xô và Trung Quốc. Những bất đồng này đã ít nhiều ảnh hưởng đến sự đồng tình, ủng hộ về vật chất và tinh thần của các nước anh em cho cuộc kháng chiến chống Mỹ của nhân dân Việt Nam. Thực tế này đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh đề cập đến trong Di chúc, Người đã tiên liệu được sự khó khăn, gian khổ, lâu dài của cuộc kháng chiến chống Mỹ nhưng Người khẳng định giải phóng hoàn toàn miền Nam và thống nhất đất nước là một tất yếu, dù phải kéo dài, dù có thể ta phải hy sinh thêm nhiều của, nhiều người nữa.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã để lại cho chúng ta những di sản tư tưởng cao quý, nổi bật trong đó là phong cách lãnh đạo của Người. Ảnh: Bảo tàng Hồ Chí Minh

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã để lại cho chúng ta những di sản tư tưởng cao quý, nổi bật trong đó là phong cách lãnh đạo của Người. Ảnh: Bảo tàng Hồ Chí Minh

Khát vọng và niềm tin tất thắng của Lãnh tụ Hồ Chí Minh về cuộc chiến đấu chính nghĩa của nhân dân Việt Nam còn được thể hiện việc Người hoạch định cụ thể về một chương trình hành động của toàn Đảng, toàn dân về công cuộc xây dựng đất nước sau chiến tranh với những chỉ dẫn về quản lý xã hội, về xây dựng văn hóa mới trong xã hội xã hội chủ nghĩa, về mục tiêu chủ nghĩa xã hội mà nước ta hướng tới... Trong đó, những đề nghị của Người về miễn thuế nông nghiệp 1 năm, để “đồng bào hỉ hả, mát dạ, mát lòng, thêm phấn khởi, đẩy mạnh sản xuất”; về xây dựng lại thành phố, làng mạc; về xây dựng những vườn hoa, bia tưởng niệm các liệt sĩ, “để đời đời giáo dục tinh thần yêu nước cho nhân dân ta”... thực sự thiết thực, cụ thể, đầy tính nhân văn.

Vẫn là Hồ Chí Minh – một con Người đầy bao dung nhân ái, đã dành tình thương yêu cho hết thảy mọi người: Từ những người đã hy sinh một phần xương máu cho công cuộc kháng chiến, là cha mẹ, vợ con thương binh, liệt sĩ, là bà con nông dân, là thanh niên, phụ nữ…; Người lo cho hiện tại, lo đào tạo cho tương lai...

Trong ứng xử, Chủ tịch Hồ Chí Minh chú trọng trước hết phải biết tự ứng xử. Khiêm nhường, chu đáo, cẩn thận, với mình thì nghiêm, với người thì rộng lòng khoan thứ. Mặc dù uy tín rất cao, có khả năng thu hút, tập hợp quần chúng rất lớn, được toàn dân suy tôn là "Cha già của dân tộc" nhưng không bao giờ Chủ tịch Hồ Chí Minh xem mình đứng cao hơn nhân dân. Người tự cho mình là "người lính vâng mệnh lệnh của quốc dân ra trước mặt trận", là "người đày tớ trung thành của đồng bào". Lúc sinh thời, nhận được thư, quà chúc mừng của nhân dân, dù bận trăm công nghìn việc, Người vẫn tự tay viết thư trả lời, cảm ơn một cách thân tình, chu đáo, nêu một tấm gương ứng xử rất văn hóa, đầy khiêm nhường và kính trọng đối với nhân dân. Cho nên, cũng dễ hiểu tại sao khi phần mở đầu Di chúc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã cố chọn một cách “vào đề” phù hợp nhất để nói điều mà toàn dân và cả chính bản thân Người không ai muốn: “...tôi để lại mấy lời này, chỉ nói tóm tắt vài việc thôi, phòng khi tôi sẽ đi gặp cụ Các Mác, cụ Lênin và các vị cách mạng đàn anh khác, thì đồng bào cả nước và đồng chí trong Đảng khỏi cảm thấy đột ngột”. Một đoạn mở đầu đơn giản, độc đáo, đậm chất nhân văn và có sức thuyết phục cao, làm lay động lòng người.

Người “có ý định đến ngày đó” sẽ đi khắp hai miền Nam Bắc chúc mừng đồng bào và chiến sĩ cả nước, và thay mặt nhân dân Việt Nam “đi thăm và cảm ơn” bè bạn quốc tế đã “tận tình ủng hộ và giúp đỡ” cuộc kháng chiến của nhân dân ta. Đó chính là phép xử thế của một nhà văn hóa lớn, thể hiện tư cách rất đúng đắn của vị lãnh tụ Đảng cầm quyền, thấu hiểu được vai trò của sức mạnh đại đoàn kết dân tộc và sức mạnh thời đại; thấu hiểu được vai trò của nhân dân, là gốc, là chủ thể của sự nghiệp cách mạng, xây dựng và đổi mới đất nước.

Khiêm nhường trong vị thế một nguyên thủ quốc gia, một Hồ Chí Minh cũng rất giản dị trên cương vị một lãnh tụ của nhân dân Việt Nam. Phút cuối của đời mình, sau khi dành tâm tư, tình cảm cho Đảng, cho dân, cho phong trào cách mạng thế giới, ung dung và thư thái, Hồ Chí Minh để lại mấy dòng cuối cùng trong Di chúc để viết về việc riêng của mình. Người dùng đến 8 từ “phục vụ”, không hề dùng một từ nào biểu đạt rằng mình là người lãnh đạo, hay đứng cao hơn mọi người. Và niềm nuối tiếc duy nhất của Người không phải vì không được sống lâu hơn như lẽ thường tình, như mục đích thụ hưởng mà “chỉ tiếc rằng không được phục vụ lâu hơn nữa, nhiều hơn nữa”.

Kỷ niệm 55 năm thực hiện Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, càng tìm hiểu, nghiên cứu văn kiện đặc biệt này, càng khẳng định rằng, bao giờ và ở đâu, vẫn luôn ngời sáng tấm gương Hồ Chí Minh – tấm gương của đạo đức cách mạng, chí công vô tư; tấm gương của một con người vĩ đại mà khiêm nhường hết mực.

Học và làm theo Bác, mỗi cán bộ, đảng viên, mỗi tổ chức đảng tự soi rọi lại mình; phấn đấu xây dựng Đảng ngày càng trong sạch, vững mạnh, lãnh đạo khối đại đoàn kết toàn dân “xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh” như ý nguyện của Người.

Theo Báo Quân đội nhân dân

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Phụ nữ Lào Cai thi đua làm theo lời Bác

Phụ nữ Lào Cai thi đua làm theo lời Bác

“Non sông gấm vóc Việt Nam do phụ nữ ta, trẻ cũng như già, ra sức dệt thêu mà thêm tốt đẹp, rực rỡ” - Lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong bức thư gửi phụ nữ cả nước ngày 08/3/1952 đã trở thành kim chỉ nam cho các thế hệ phụ nữ Lào Cai. Bằng ý chí tự lực và khát vọng cống hiến, chị em phụ nữ nơi biên cương đã và đang viết nên những câu chuyện truyền cảm hứng, đóng góp quan trọng vào sự phát triển bền vững của địa phương.

Những nữ bí thư chi bộ tiêu biểu

Những nữ bí thư chi bộ tiêu biểu

Ở cơ sở, bí thư chi bộ được xem là “cánh tay nối dài” của Đảng, trực tiếp lãnh đạo, dẫn dắt các phong trào tại thôn, tổ dân phố. Nhiều nữ bí thư chi bộ bằng bản lĩnh, trách nhiệm và sự tận tâm đã trở thành hạt nhân tiêu biểu trong công tác xây dựng Đảng, tạo nên những chuyển biến tích cực ở cơ sở.

Người chèo lái “con thuyền” Nghĩa Hưng

Người chèo lái “con thuyền” Nghĩa Hưng

Những ngày cuối tháng 2, tôi có dịp trở lại xã Nghĩa Tâm, tìm về thôn Nghĩa Hưng để gặp Bí thư Chi bộ tiêu biểu Tống Văn Hồi. Xen giữa màu xanh của quế là những ngôi nhà xây nằm dọc con đường bê tông uốn lượn... Nhìn vào bức tranh đó, bất kể ai cũng cảm nhận được cuộc sống của người dân nơi đây đang từng ngày thay da đổi thịt.

aa

Học Bác trở thành động lực phát triển ở Cảm Nhân

Thời gian qua, xã Cảm Nhân ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực trong phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng nông thôn mới. Kết quả đó bắt nguồn từ việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, được cụ thể hóa bằng những việc làm gần dân, vì dân, tạo chuyển biến rõ nét trong nhận thức và hành động của cán bộ, đảng viên và Nhân dân.

Công an xã Mỏ Vàng học và làm theo Bác

Công an xã Mỏ Vàng học và làm theo Bác

Việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh giờ đây không chỉ là yêu cầu chính trị thường xuyên mà đã trở thành việc làm tự giác, nền nếp của cán bộ, đảng viên Công an xã Mỏ Vàng. Thông qua những việc làm cụ thể, sát thực tiễn, Chi bộ Công an xã đã tạo chuyển biến rõ nét trong công tác xây dựng Đảng, bảo đảm an ninh, trật tự, qua đó, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng.

Nữ bí thư chi bộ tận tụy vì dân

Nữ bí thư chi bộ tận tụy vì dân

Thấm nhuần lời dạy của Bác: "Đảng mạnh là do chi bộ tốt, chi bộ tốt là do đảng viên đều tốt". Để đảng viên trong chi bộ đều tốt, chị Đặng Thị Thu, Bí thư Chi bộ thôn Chanh Yên, xã Thác Bà luôn gương mẫu đi đầu, trách nhiệm, tận tụy với công việc, trở thành người thắp lửa niềm tin để từng đảng viên so mình phấn đấu.

Niềm tự hào của bản

Niềm tự hào của bản

Những năm qua, từ các chính sách phát triển giáo dục vùng đồng bào dân tộc thiểu số, cùng tinh thần vượt khó, nghị lực vươn lên, nhiều học sinh, sinh viên dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh không chỉ trở thành con ngoan, trò giỏi, đạt thành tích cao trong học tập, rèn luyện, mà còn trở thành niềm tự hào cho gia đình, làng bản…

Liên Sơn: Học Bác trở thành động lực phát triển

Liên Sơn: Học Bác trở thành động lực phát triển

Những năm gần đây, xã Liên Sơn ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực trong phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng nông thôn mới. Kết quả đó bắt nguồn từ việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, được cụ thể hóa bằng những việc làm gần dân, vì dân, tạo chuyển biến rõ nét trong nhận thức và hành động của cán bộ, đảng viên và Nhân dân.

Học Bác xây dựng cuộc sống ấm no

Học Bác xây dựng cuộc sống ấm no

Giữa vùng đồi núi xanh thẳm của xã Nghĩa Tâm, thôn Rẹ 2 hôm nay đã “thay da đổi thịt”, đường liên thôn được bê tông hóa, những cánh đồng lúa trĩu bông, đồi rừng keo, quế, bồ đề nối dài tít tắp... Những đổi thay đó gắn liền với nhiệt huyết của Bí thư Chi bộ thôn Nguyễn Văn Tiệm - người luôn khắc ghi lời Bác trong mỗi hành động, việc làm cụ thể vì cuộc sống ấm no của Nhân dân.

Những đảng viên mở hướng phát triển du lịch ở vùng cao Láo Vàng

Những đảng viên mở hướng phát triển du lịch ở vùng cao Láo Vàng

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn căn dặn: “Muốn hướng dẫn Nhân dân, mình phải làm mực thước cho người ta bắt chước”. Thấm nhuần lời dạy của Bác, các đảng viên người Dao ở thôn vùng cao Láo Vàng, xã Bát Xát luôn gương mẫu đi đầu, dám nghĩ, dám làm, tiên phong mở lối phát triển kinh tế từ tiềm năng, thế mạnh du lịch của địa phương.

“Đại thụ” ở Púng Luông

“Đại thụ” ở Púng Luông

Ông là đảng viên Giàng Sáy Sinh, dù đã 94 tuổi nhưng đôi mắt vẫn còn sáng và dáng đi vững chãi. Nghe ông kể chuyện về những năm tháng hoạt động cách mạng, tôi hiểu ông đã đi qua những giông bão cuộc đời, gắn với chiều dài lịch sử đấu tranh của quê hương Mù Cang Chải. Giờ đây, khi đã ở tuổi xưa nay hiếm, ông sống chậm rãi, an yên bên vợ con và các cháu ở xã Púng Luông.

Mùa A Của – cánh chim đầu đàn thôn Làng Sang

Mùa A Của – cánh chim đầu đàn thôn Làng Sang

Ở thôn Làng Sang, xã Púng Luông, cái tên Mùa A Của từ lâu đã trở nên quen thuộc với người dân nơi đây. Không chỉ là Bí thư Chi bộ thôn, đồng chí còn được người dân tin tưởng, quý mến và được ví như “cánh chim đầu đàn”, góp phần quan trọng vào quá trình đổi thay từng bước của thôn Làng Sang.

Thanh niên Lào Cai - nguồn năng lượng đổi mới sáng tạo

Thanh niên Lào Cai - nguồn năng lượng đổi mới sáng tạo

Thời gian qua, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế dịch vụ, du lịch và chuyển đổi số, tuổi trẻ tỉnh Lào Cai đã khẳng định rõ nét vai trò xung kích, tình nguyện trên nhiều lĩnh vực, tạo dấu ấn nổi bật trong đời sống xã hội, trở thành “nguồn năng lượng đổi mới sáng tạo”, lực lượng tiên phong góp phần kiến tạo nền kinh tế mới của địa phương.

Vững niềm tin ở Tả Củ Tỷ

Vững niềm tin ở Tả Củ Tỷ

Con đường uốn lượn theo sườn núi đưa tôi trở lại Tả Củ Tỷ vào buổi sớm mù sương. Cái lạnh buốt vùng cao len qua từng thớ vải, ngấm sâu vào da thịt, thêm những giọt mưa đông càng làm tăng cảm giác tê tái. Mặc dù đường sá đã tốt hơn rất nhiều, nhưng nhắc đến Tả Củ Tỷ vẫn gợi đến một vùng đất xa xôi, khó khăn.

Từ giải Nhất Quốc gia đến lựa chọn cống hiến

Từ giải Nhất Quốc gia đến lựa chọn cống hiến

Không tiếp cận Lịch sử như môn học ghi nhớ sự kiện, Đặng Nguyễn Châu Anh, dân tộc Dao, xã Cốc San, tỉnh Lào Cai đã lựa chọn cách học tư duy phân tích và chiều sâu nhận thức. Từ phương pháp ấy, Châu Anh đã giành giải Nhất học sinh giỏi quốc gia môn Lịch sử và tiếp tục hành trình mới trong màu áo chiến sĩ Công an Nhân dân.

Khi Nhân dân được đặt ở vị trí trung tâm

Khi Nhân dân được đặt ở vị trí trung tâm

Thấm nhuần tư tưởng “dân là gốc” của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng ủy, chính quyền xã Sơn Lương luôn xác định, Nhân dân là cội nguồn sức mạnh, là chủ thể của cách mạng và xây dựng đất nước; mọi công việc phải vì dân, do dân và bởi dân, nhằm đạt mục tiêu cao nhất là hạnh phúc của Nhân dân.

fb yt zl tw