Sáng 14/2, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật Tổ chức Chính phủ (sửa đổi). Trong đó nhiều đại biểu quan tâm đến quy định "Thủ tướng Chính phủ không quyết định các vấn đề cụ thể thuộc trách nhiệm của bộ trưởng".
Bắn pháo hoa cũng giao Thủ tướng thì thời gian đâu để quản trị quốc gia?
Đại biểu Thạch Phước Bình (Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn Trà Vinh) bày tỏ đồng tình và đánh giá cao việc sửa đổi, bổ sung Luật Tổ chức Chính phủ nhằm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong thời kỳ mới đổi mới sáng tạo và vươn mình của dân tộc.
Quan tâm đến quy định "Thủ tướng Chính phủ không quyết định các vấn đề cụ thể thuộc trách nhiệm của bộ trưởng", ông Bình cho rằng quy định này chưa làm rõ cơ chế kiểm soát của Thủ tướng đối với các bộ trưởng trong trường hợp bộ trưởng thực hiện không hiệu quả nhiệm vụ được giao.
| Nghị quyết 96/2023 của Quốc hội: Bỏ phiếu tín nhiệm là việc Quốc hội, HĐND thực hiện quyền giám sát, đánh giá tín nhiệm hoặc không tín nhiệm đối với người giữ chức vụ do Quốc hội, HĐND bầu hoặc phê chuẩn để làm cơ sở cho việc miễn nhiệm hoặc phê chuẩn đề nghị miễn nhiệm người không được Quốc hội, HĐND tín nhiệm. Ủy ban Thường vụ Quốc hội trình Quốc hội bỏ phiếu tín nhiệm đối với người giữ chức vụ do Quốc hội bầu hoặc phê chuẩn trong trường hợp: Ủy ban Thường vụ Quốc hội tự mình đề nghị; có kiến nghị của Hội đồng Dân tộc hoặc ủy ban của Quốc hội; có kiến nghị của ít nhất 20% tổng số đại biểu Quốc hội; người được lấy phiếu tín nhiệm có quá nửa đến dưới 2/3 tổng số phiếu đánh giá "tín nhiệm thấp”. |
"Thực tế đã có nhiều trường hợp bộ trưởng bị phê bình vì không hoàn thành nhiệm vụ nhưng việc xử lý trách nhiệm chưa rõ ràng.
Tôi đề xuất bổ sung cơ chế giám sát của Thủ tướng đối với bộ trưởng. Chẳng hạn, nếu bộ trưởng không hoàn thành nhiệm vụ, Thủ tướng có quyền kiến nghị Quốc hội bỏ phiếu tín nhiệm hoặc có biện pháp chấn chỉnh hoạt động của bộ đó”, ông Bình gợi mở.
Bày tỏ thống nhất rất cao với quy định "Thủ tướng Chính phủ không quyết định những vấn đề, công việc của bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ”, đại biểu Lê Xuân Thân (Đoàn Khánh Hòa) cho rằng, điều này phù hợp với vai trò, tư cách quản trị nền hành chính quốc gia.
"Nghị định 137/2020 vẫn giao Thủ tướng quyết định bắn pháo hoa ở các lễ hội, có nghĩa là những công việc sự vụ rất nhỏ vẫn cứ giao cho Thủ tướng. Cứ như vậy thì Thủ tướng không còn thời gian để làm công việc quản trị quốc gia”, ông Thân dẫn chứng.
''Nhà nước không nên ôm việc nhiều quá''
Đại biểu Trần Quốc Tuấn (Đoàn Trà Vinh) quan tâm đến quy định về phân quyền "Chính quyền địa phương được đề xuất với cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định việc phân quyền cho địa phương khi có đủ điều kiện, năng lực cần thiết”.
"Tôi cho rằng, đây là tư duy mới của lãnh đạo Đảng, Nhà nước đã được luật hóa, mà hiện nay nhiều địa phương đang rất cần để giải phóng các nguồn lực đang bị kìm hãm bởi các điểm nghẽn về cơ chế, chính sách, nhằm phục vụ cho phát triển kinh tế - xã hội trong thời gian tới”, ông Tuấn nhấn mạnh.
Tuy nhiên, đại biểu này lo ngại, để tổ chức triển khai thực hiện suôn sẻ và thông suốt các nội dung phân quyền này là hết sức khó khăn.
Bởi lẽ trong thực tế, thời gian qua lãnh đạo nhiều địa phương đã có văn bản đề xuất với cơ quan có thẩm quyền hoặc kiến nghị, đề xuất trực tiếp tại các cuộc họp của đoàn công tác lãnh đạo Đảng, Nhà nước đến làm việc với các địa phương…
Sau đó, có thông báo ý kiến kết luận, chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Nhà nước tại các cuộc họp đó, nhưng cũng không thể triển khai thực hiện được. Lý do là đại diện các cơ quan có thẩm quyền cho rằng những nội dung đó chưa được quy định phân quyền cho địa phương thực hiện.
"Cuối cùng, điểm nghẽn cũng chỉ là điểm nghẽn”, ông Tuấn bày tỏ.
Do vậy, đại biểu tỉnh Trà Vinh đề xuất cần bổ sung quy định về trách nhiệm của bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ với tư cách là thành viên Chính phủ, trình cấp có thẩm quyền xem xét quyết định việc phân quyền cho địa phương khi có đủ điều kiện, năng lực cần thiết, đồng thời phải bổ sung quy định giám sát chặt chẽ nội dung này.
"Có như vậy, việc phân quyền mới thực sự hiệu quả và các điểm nghẽn mới được tháo gỡ, các nguồn lực mới có thể được giải phóng tốt nhất, nhằm phục vụ cho phát triển kinh tế - xã hội của đất nước”, đại biểu Tuấn nói.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa Giáo dục Tạ Văn Hạ nhấn mạnh, muốn thực hiện tinh gọn bộ máy, biên chế thì có nhiều yếu tố nhưng một trong những việc quan trọng là Nhà nước không nên ôm việc nhiều quá.
"Nếu chúng ta vẫn còn ôm việc, nặng quản lý nhà nước thì chắc chắn phải sinh ra con người để làm và phải có cơ quan phải chịu trách nhiệm”, ông Hạ phân tích và cho rằng những gì xã hội, tư nhân làm được thì nên để cho xã hội làm.
Theo ông, Nhà nước dành nguồn lực để làm việc khác mang tính chất dẫn dắt, lo quốc phòng, an ninh, an sinh xã hội, những gì tư nhân không làm được.
"Nếu chúng ta cứ ôm đồm thế này, việc gì cũng không yên tâm, việc gì cũng phải làm thì không được”, ông Hạ một lần nữa lưu ý và dẫn chứng Luật Công chứng sau khi để cho tư nhân vào làm thì hiệu quả khác hẳn.
| Giải trình sau đó, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà tiếp thu các ý kiến của đại biểu để tiếp tục hoàn thiện dự luật tốt nhất trình Quốc hội thông qua. Đi vào nội dung các đại biểu quan tâm, Bộ trưởng cho biết, dự thảo Luật lần này được thiết kế theo hướng đẩy mạnh quản trị quốc gia. Thực chất đây không phải vấn đề mới mà xu thế thế giới đã thực hiện từ lâu. Nghị quyết của Trung ương cũng đã nói rất rõ về việc tiếp tục đẩy mạnh quản trị quốc gia. Liên quan vấn đề phân quyền, phân cấp và ủy quyền mà nhiều đại biểu quan tâm, Bộ trưởng cho biết, đây là điều khoản mới, quan trọng, có tính cốt lõi để tạo hành lang pháp lý cho tất cả các luật, văn bản dưới luật, luật chuyên ngành phải đi theo nguyên tắc này. Bộ trưởng dẫn chứng, qua rà soát 257 luật thì có tới 177 luật quy định thẩm quyền của bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ; 152 luật quy định thẩm quyền của Thủ tướng; 141 luật quy định rất cụ thể về thẩm quyền HĐND, UBND; 92 luật quy định rất cụ thể thẩm quyền của tất cả cấp chính quyền. "Thế thì làm sao ta có thể thực hiện được nguyên tắc phân cấp, phân quyền và ủy quyền”, bà Trà bày tỏ. Theo Bộ trưởng Bộ Nội vụ, luật này là luật gốc, đưa ra nguyên tắc trong tổ chức và hoạt động của Chính phủ. Vì vậy tất cả luật chuyên ngành; tất cả bộ trưởng, thủ trưởng khi tham mưu xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật phải đi theo nguyên tắc của luật này. Ngoài ra, bà Trà khẳng định, dự luật đã bám sát chủ trương của Đảng và căn cứ của Hiến pháp để thể hiện rõ, rành mạch nhiệm vụ, quyền hạn của Chính phủ, Thủ tướng, bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ với tư cách thành viên Chính phủ. |
(Theo Vietnamnet)
