Bài 2 : Người "chèo thuyền" ở xã nghèo Tả Thàng và những điều trăn trở
Chỉ ít ngày nữa hoạt động của các xã theo mô hình cũ sẽ chính thức khép lại, tôi hỏi anh có nguyện vọng gì khi tổ chức sắp xếp không? Anh Lý Văn Phìn, Quyền Chủ tịch UBND xã Tả Thàng (Mường Khương) chia sẻ: "Thực lòng ai chẳng muốn được về gần nhà nhưng mình gắn bó với bà con trên này đã lâu, từ ngày đầu đi làm, rồi được bồi dưỡng, phát triển như hôm nay. Ra đi khi mọi việc còn dang dở thì thành ra phụ lòng bà con đã bao năm che chở, tạo điều kiện cho mình làm việc, phát triển hay sao".
Phân công rõ việc, rõ kết quả
Tả Thàng là một trong 10 xã nghèo nhất tỉnh. Lần đầu tôi lên Tả Thàng công tác, anh Phìn (khi ấy vẫn còn là cán bộ văn phòng UBND xã) đưa tôi đi một vòng các thôn để cảm nhận cuộc sống, con người nơi đây. Tôi chẳng cần hỏi thăm cũng ngẫm ra được vì sao Tả Thàng bao năm qua lại nghèo đến vậy, bởi khi ấy không có một điểm tựa nào để bà con bấu víu vào mà tìm hướng thoát nghèo.
So về khoảng cách địa lý, Tả Thàng là xã xa xôi nhất huyện, đã thế các tuyến đường giao thông kết nối với xã đều xuống cấp nghiêm trọng hoặc đang thi công dang dở; điều kiện tự nhiên cũng vô cùng khắc nghiệt với địa hình chia cắt, một bên là núi cao, một bên là vực sâu, khí hậu lại thất thường.
Hôm nay, cuộc sống của bà con vẫn còn nhiều khó khăn nhưng so với ngày trước đã là một sự thay đổi ngoạn mục. Chúng tôi có thể cảm nhận được sự đổi thay ấy trong từng bản làng, từng căn nhà khi người dân có những bữa cơm đủ đầy cá thịt, trong nhà đã sắm nhiều tiện nghi cho sinh hoạt và trẻ nhỏ được bố mẹ quan tâm đưa tới trường học chữ.
Trong sự đổi thay ấy có đóng góp không nhỏ của đội ngũ cán bộ, đảng viên ngày đêm đau đáu suy nghĩ và mong mỏi làm được điều gì đó cho dân.
Anh Phìn bảo, một mình mình không thể làm được gì, quan trọng là tất cả đội ngũ cán bộ, công chức nơi đây đều thấy trách nhiệm của mình phải làm như vậy. Thêm nữa anh em đều được động viên, truyền cảm hứng từ cá nhân đồng chí Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Trịnh Xuân Trường, lãnh đạo được Ban Thường vụ Tỉnh ủy phân công trực tiếp giúp đỡ xã Tả Thàng.
“Những buổi làm việc tại địa phương của các đồng chí lãnh đạo tỉnh giúp chúng tôi đều vỡ ra nhiều điều. Tôi luôn tự nhắc mình, các đồng chí lãnh đạo tỉnh còn rất nhiều việc nhưng luôn quan tâm đến địa phương, vậy mình là cán bộ cơ sở cũng phải có việc làm gì cụ thể. Bởi vậy, khi thực hiện các nhiệm vụ chính trị tại địa phương, chúng tôi luôn phân công rõ người, rõ việc, rõ sản phẩm, rõ kết quả để anh em bám vào thực hiện” - anh Lý A Phìn chia sẻ.
Thành quả rõ nhất cho sự đồng lòng ấy là những ngày này, cán bộ, Nhân dân Tả Thàng đang chạy nước rút hoàn thành mục tiêu xóa hoàn toàn nhà tạm, nhà dột nát trên địa bàn. Năm 2025, cả huyện Mường Khương có hơn 2.000 căn nhà tạm phải xóa, thì Tả Thàng có tới 151 căn, đứng thứ 6/16 xã, thị trấn của huyện về số lượng. Khi chúng tôi thực hiện bài viết này thì số căn nhà khởi công đã đạt 100%.
Kinh tế của các hộ dân còn nhiều khó khăn nên việc triển khai chương trình xóa nhà tạm ở Tả Thàng thực sự vất vả, bà con ai cũng muốn có một căn nhà khang trang, ngặt nỗi kinh phí lớn so với thu nhập nên chẳng ai muốn làm. Đó là chưa kể những khó khăn khách quan như ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 3 khiến cấp ủy, chính quyền phải làm nhiệm vụ hai trong một, ấy là vừa xóa nhà tạm, vừa làm nhà cho đồng bào bị ảnh hưởng bởi thiên tai. Cũng may, trong lúc khó khăn thì tỉnh, huyện đã có những cú huých đúng lúc, đó là chính sách cho hộ nghèo vay vốn làm nhà, rồi chương trình phát động 90 ngày đêm xóa nhà tạm của huyện hỗ trợ mỗi hộ gia đình 2 tấn xi măng…
Đợt cao điểm thực hiện thi đua xóa nhà tạm, nhà dột nát bắt đầu thực hiện từ tháng 3/2025, có thời điểm mỗi ngày khởi công đến 7 - 8 nhà. Trong chương trình xóa nhà tạm có nhiều câu chuyện mà nghe thôi tôi đã thấy không khí thi đua sục sôi, như: ở thôn Páo Phìn B, có những nhà chỉ có một thợ chính, còn lại thợ phụ là cả anh em, họ hàng, bà con thôn bản; có nhà thì toàn cán bộ xã đến phụ giúp; các tổ đội xây dựng trên địa bàn xã được huy động hết cũng không đủ, phải huy động thêm nhiều tổ đội từ Bản Lầu, Bản Xen, Cốc Ly, Nậm Mòn...
Tiếp thêm nguồn lực khi sáp nhập xã
Theo Nghị quyết số 37/NQ-HĐND của HĐND tỉnh về chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Lào Cai năm 2025, 16 đơn vị hành chính cấp xã của huyện Mường Khương sẽ sáp nhập thành 4 đơn vị hành chính cấp xã mới, gồm: Mường Khương, Pha Long, Bản Lầu và Cao Sơn.
Trong đó, xã Cao Sơn bao gồm 4 xã được xem là lõi nghèo của tỉnh, gồm: Lùng Khấu Nhin, Cao Sơn, Tả Thàng, La Pan Tẩn.
Ngày đầu có chủ trương sắp xếp, một số cán bộ cũng có chút dao động, tuy nhiên, nhờ làm tốt công tác tư tưởng, đến nay, tất cả đều yên tâm công tác; trước mắt, chỉ có 2 cán bộ xin nghỉ trước tuổi, còn lại tất cả cán bộ, công chức đều chuyển đến làm việc tại trụ sở mới.
Hiệu quả từ chương trình đầu tư cho các xã nghèo của tỉnh thể hiện rõ rất trong việc hoàn thiện hạ tầng kết nối các xã trong khu vực. Tuyến Tỉnh lộ 154 vừa thảm nhựa góp phần rút ngắn thời gian từ Tả Thàng ra đến thị trấn Mường Khương từ hơn một giờ đồng hồ trước đây xuống còn khoảng 40 phút; các tuyến kết nối ngang từ Tả Thàng đi Bản Cầm, La Pan Tẩn đi Lùng Vai, Lùng Khấu Nhin đi Thanh Bình đã thông suốt đảm bảo đi lại thuận lợi.
Dẫn chứng thế để thấy đây cũng là thời điểm chín muồi để sáp nhập các xã này. Hạ tầng đồng bộ sẽ tạo thuận lợi để các xã quy hoạch không gian phát triển, phân bổ nguồn lực phù hợp, khai thác tốt hơn tiềm năng, thế mạnh của mình.
Anh Phìn cho biết, các xã dọc theo trục Tỉnh lộ 154 đều có lợi thế về du lịch và nông nghiệp nhưng do chưa có một chiến lược bài bản nên mọi thứ vẫn chỉ là tiềm năng. Hơn nữa, trước đây mỗi xã phát triển theo một hướng, chưa có sự liên kết, khi sáp nhập vào, có thể tận dụng thế mạnh của các xã cũ, bổ trợ cho nhau, hình thành thương hiệu như chè cổ thụ Tả Thàng, chè hữu cơ Cao Sơn, Lùng Khấu Nhin; du lịch thì có chợ phiên giàu bản sắc ở Cao Sơn, cảnh sắc thiên nhiên hùng vĩ khu vực La Pan Tẩn, Tả Thàng…
Tạm hài lòng về những việc mình đã cùng đội ngũ cán bộ, đảng viên nơi đây làm cho bà con Tả Thàng, trước khi sắp xếp tổ chức bộ máy hoạt động theo mô hình xã mới, anh Phìn vẫn còn nhiều trăn trở, bởi Tả Thàng vẫn còn gần 40% hộ nghèo và khoảng 29% hộ cận nghèo - con số không hề nhỏ, khi mà các xã vùng thấp đang phát triển rất nhanh, nếu mình không tăng tốc lên nữa thì sẽ tụt lại phía sau.
- Anh vẫn còn trăn trở điều gì sao? Tôi hỏi.
- Mình còn nhiều dự định chưa hoàn thành, ấy là nhiều tuyến đường từ trung tâm xã đi thôn vẫn chưa hoàn thiện, bà con đi lại còn khó khăn; rồi việc chế biến sâu, xây dựng thương hiệu cho sản phẩm chè cổ thụ, phát triển du lịch cộng đồng các thôn ven hồ thủy điện Cốc Ly… Hy vọng xã mới với nguồn lực mạnh hơn sẽ tiếp tục công việc ấy. Với phẩm chất chịu thương, chịu khó, giàu truyền thống cách mạng của người dân ở mảnh đất này thì chỉ cần có định hướng đúng cùng sự tận tâm của đội ngũ cán bộ và sự đồng lòng của bà con, tương lai sẽ rất rộng mở.
