Có nên để doanh nghiệp quyết định giá xăng dầu?

Đề xuất để doanh nghiệp đầu mối xăng dầu được tự quyết định giá bán tối đa được Bộ Công thương lý giải nhằm đưa ngành này dần tiếp cập cơ chế thị trường. Tuy nhiên khi thị trường xăng dầu chưa cạnh tranh đúng nghĩa thì liệu việc giao quyết định giá bán cho doanh nghiệp đã hợp lý?

Thị trường xăng dầu cần có sự cạnh tranh lành mạnh giữa các doanh nghiệp.

Tại Tờ trình và Nghị định mới của Chính phủ về kinh doanh xăng dầu, Bộ Công thương cho biết, hiện nay, giá xăng dầu là mức giá tối đa do Nhà nước công bố định kỳ dựa trên công thức giá xăng dầu cơ sở.

Cụ thể, Nhà nước ban hành tiêu chí, công thức tính giá, thông số tính toán giá. Thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối xăng dầu căn cứ giá cơ sở do Bộ Công thương phối hợp Bộ Tài chính công bố định kỳ để tổ chức giá bán lẻ xăng dầu trong hệ thống phân phối của thương nhân.

Bộ Công thương cho rằng, với cơ chế điều hành giá xăng dầu này, cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp (DN) phải thực hiện qua nhiều bước, thương nhân kinh doanh xăng dầu không chủ động trong quyết định giá bán lẻ xăng dầu trong hệ thống phân phối của thương nhân mà mong chờ vào giá cơ sở do cơ quan quản lý nhà nước công bố rồi thực hiện theo.

Giá cơ sở các mặt hàng xăng dầu căn cứ vào các yếu tố hình thành trong quá khứ với thời gian tương đối dài (chi phí kinh doanh, thuế nhập khẩu bình quân gia quyền được tính toán dựa vào số liệu của Quý trước để áp dụng trong tính toán giá cơ sở các mặt hàng xăng dầu ở Quý sau) dẫn tới chưa sát với thực tế...

Nhằm giảm sự can thiệp của cơ quan nhà nước vào việc quyết định giá bán của DN, tạo môi trường cạnh tranh về giá xăng dầu theo cơ chế thị trường, dự thảo Nghị định về kinh doanh xăng dầu (thay thế các Nghị định 83,95 và 80 hiện có), tiếp cận theo hướng Nhà nước chỉ công bố giá xăng dầu thế giới và một số chi phí cố định.

Thương nhân tự công bố giá bán tối đa dựa trên công thức giá do Nhà nước quy định. Giá bán xăng dầu trên thị trường của DN không được cao hơn giá bán tối đa theo công thức đã quy định. Sau khi công bố, thương nhân thông báo giá bán cho cơ quan nhà nước để giám sát.

Dự thảo Nghị định quy định nhà nước không tham gia vào quá trình điều hành giá nhưng công bố các yếu tố hình thành giá và để DN tự quyết định giá.

Về vấn đề này, chuyên gia kinh tế - TS Vũ Đình Ánh nhận định, mục tiêu hướng tới là để thị trường quyết định. Không chỉ xăng dầu mà các mặt hàng khác do nhà nước quản lý đều phải hướng tới thị trường. Tuy nhiên, trước khi để thị trường quyết định, kinh doanh xăng dầu cần hội đủ yếu tố thị trường, tạo cơ chế cạnh tranh thì thị trường mới vận hành tốt.

Ông Bùi Ngọc Bảo- Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam (VINPA) cho rằng, theo dự thảo thì giá bán xăng dầu trên thị trường của DN không được cao hơn giá bán tối đa theo công thức đã quy định, thương nhân thông báo giá bán cho cơ quan nhà nước để giám sát, việc này sẽ tránh tình trạng giá trong nước không cập nhật theo giá thế giới, không "tính đúng, đủ" khiến DN kinh doanh thua lỗ hoặc chiết khấu thấp... Theo ông Bảo, điểm khác cơ bản nhất ở dự thảo là trong công thức tính, giá xăng dầu nhập khẩu, chi phí vận chuyển là giá thế giới, được cập nhật mới nhất, thay vì cách tính từ các chi phí thực tế do Nhà nước tính toán trên cơ sở báo cáo của DN như trước.

Nhiều ý kiến cho rằng, dự thảo Nghị định hầu như chưa đề cập đến DN bán lẻ. Năm 2022, thị trường xăng dầu khan hiếm, người dân phải xếp hàng mua xăng một phần do các cửa hàng bán lẻ không nhận được mức chiết khấu hợp lý từ DN đầu mối, thậm chí là chiết khấu âm. Do đó, vấn đề DN bán lẻ quan tâm nhất là chiết khấu. Nếu Nhà nước không quy định mức chiết khấu tối thiểu dành cho các khâu (DN đầu mối, thương nhân phân phối, DN bán lẻ) thì nên để cho DN đầu mối tự điều hành giá nhằm tạo sự cạnh tranh lành mạnh, song cần qui định rõ về các cơ chế cấu thành giá, đảm bảo các khâu phải được tính đúng và đủ; không bán vượt mức giá trần, và không bán thấp hơn giá sàn.

Nếu Bộ Công thương không quy định rõ cơ chế tính giá, phân đủ chi phí về các khâu thì DN đầu mối lớn sẽ tạo “luật chơi” riêng, dễ dẫn đến việc gián đoạn nguồn cung khi thị trường có biến động lớn.

Báo Đại đoàn kết

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Doanh nghiệp chủ động chuẩn bị hàng Tết, giữ nhịp sản xuất đầu năm

Doanh nghiệp chủ động chuẩn bị hàng Tết, giữ nhịp sản xuất đầu năm

Những ngày giáp Tết Nguyên đán, nhiều doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đã hoàn tất kế hoạch sản xuất, cho công nhân nghỉ Tết theo đúng quy định. Phía sau việc tạm dừng dây chuyền là quá trình chuẩn bị kỹ lưỡng, bài bản: đơn hàng được ký kết từ sớm, nguồn nguyên liệu dự trữ đầy đủ, sẵn sàng tái khởi động ngay sau kỳ nghỉ bước sang năm mới Bính Ngọ 2026. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng ấy không chỉ bảo đảm nguồn cung cho thị trường Tết mà còn tạo thế chủ động cho nhịp sản xuất ngay từ đầu năm.

Lào Cai đạt doanh thu gần 2 tỷ đồng tại Hội chợ Mùa xuân 2026

Lào Cai đạt doanh thu gần 2 tỷ đồng tại Hội chợ Mùa xuân 2026

Hội chợ Mùa xuân lần thứ I năm 2026 diễn ra từ ngày 2 đến 13/2/2026 tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC), Đông Anh, Hà Nội, với quy mô hơn 3.000 gian hàng trên diện tích trên 100.000 m². Đây là hoạt động xúc tiến thương mại quy mô lớn, góp phần kết nối giao thương, quảng bá sản phẩm vùng miền và thúc đẩy tiêu dùng trong dịp đầu năm mới.

Người dân mua sắm tại Siêu thị GO! Yên Bái những ngày cận Tết.

Sắm Tết thông minh

Những ngày cận Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, thị trường hàng hóa tại Lào Cai bước vào cao điểm mua sắm. Siêu thị đông khách sau giờ làm, chợ truyền thống nhộn nhịp từ sớm nhưng không còn cảnh mua gom, tích trữ như trước. Nhiều gia đình lên danh sách từ nhà, ưu tiên mua hàng thiết yếu, hàng Việt và sản phẩm địa phương tạo nên một mùa mua sắm nhộn nhịp nhưng vẫn chừng mực.

Chợ truyền thống nhộn nhịp ngày cận Tết

Chợ truyền thống nhộn nhịp ngày cận Tết

Cận Tết, không khí mua sắm tại các chợ truyền thống trở nên nhộn nhịp hơn. Mặc dù phải cạnh tranh với xu hướng mua sắm thương mại điện tử nhưng các sạp hàng ở chợ truyền thống vẫn đầy đủ hàng hóa thiết yếu và là sự lựa chọn của không ít người tiêu dùng.

Nhộn nhịp phiên chợ lớn nhất trong năm tại Sín Chéng

Nhộn nhịp phiên chợ lớn nhất trong năm tại Sín Chéng

Những ngày giáp Tết, khi sương mờ còn giăng lối trên những đỉnh núi cao, dòng người từ khắp các bản làng đã rộn ràng đổ về trung tâm xã Sín Chéng, tỉnh Lào Cai. Hôm nay là thứ Tư - ngày họp chợ phiên Sín Chéng, nhưng đặc biệt hơn, đây là phiên chợ cuối cùng của năm cũ, nơi gói trọn niềm vui và hy vọng về một cái Tết ấm no của đồng bào vùng cao.

[Ảnh] Nhộn nhịp chợ hoa Sa Pa

[Ảnh] Nhộn nhịp chợ hoa Sa Pa

Những ngày cận Tết Nguyên đán, khu vực Chợ Sa Pa (phường Sa Pa) trở thành điểm hẹn sắc xuân khi nhiều loại hoa, cây cảnh được người dân mang ra bày bán. Giữa dòng người tấp nập, sắc đào, mai, địa lan, cúc… không chỉ làm rộn ràng không khí mua sắm mà còn báo hiệu mùa xuân ấm áp đang về.

Nhộn nhịp thị trường cá chép đỏ

Nhộn nhịp thị trường cá chép đỏ

Cận ngày 23 tháng Chạp, thị trường cá chép đỏ càng trở nên nhộn nhịp, từ các vùng nuôi cá đến chợ dân sinh, hàng vạn chú cá chép đỏ được đưa đến tay mọi nhà để phục vụ nhu cầu cúng Tết ông Công, ông Táo.

Chủ động sản xuất phục vụ thị trường Tết

Chủ động sản xuất phục vụ thị trường Tết

Thời điểm này, nhu cầu thị trường tăng cao, đặc biệt là các mặt hàng nông sản và thực phẩm. Do đó, các hợp tác xã (HTX), cơ sở sản xuất... trên địa bàn tỉnh đã chủ động mở rộng quy mô, đa dạng hóa sản phẩm đáp ứng nhu cầu mua sắm tăng cao của người dân.

Từ sản vật núi rừng đến cơ hội thị trường mới

Hội chợ Mùa Xuân: Từ sản vật núi rừng đến cơ hội thị trường mới

Ngay trong ngày khai mạc Hội chợ Mùa Xuân lần thứ nhất năm 2026, khu gian hàng của tỉnh Lào Cai đã thu hút đông đảo khách tham quan. Không chỉ bởi quy mô trưng bày, sự phong phú của sản phẩm, mà còn bởi cách Lào Cai kể câu chuyện về bản sắc vùng cao được kết tinh từ núi rừng, con người và khát vọng vươn ra thị trường lớn.

Tăng cường kiểm soát thị trường trong dịp Tết

Tăng cường kiểm soát thị trường trong dịp Tết

Giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ, thị trường hàng hóa sôi động cũng là thời điểm các hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại, kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng gia tăng. Trước tình hình đó, các lực lượng chức năng tỉnh đã triển khai đồng bộ các giải pháp kiểm soát thị trường, giữ ổn định cung - cầu, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Lào Cai bảo đảm thông quan thuận lợi nông sản nhập khẩu

Lào Cai bảo đảm thông quan thuận lợi nông sản nhập khẩu

Việc triển khai các quy định mới về điều kiện nhập khẩu từng gây phát sinh vướng mắc trong hoạt động nhập khẩu nông sản qua cửa khẩu Lào Cai. Tuy nhiên, nhờ chủ động, linh hoạt và phối hợp hiệu quả giữa các lực lượng chức năng, hàng trăm xe nông sản đã được thông quan kịp thời, không làm gián đoạn chuỗi cung ứng dịp cận Tết Nguyên đán.

[Ảnh] Nhộn nhịp "sàn giao dịch" cành đào Sa Pa

[Ảnh] Nhộn nhịp "sàn giao dịch" cành đào Sa Pa

Còn hơn nửa tháng nữa là đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, thời điểm này, dọc Quốc lộ 4D và tuyến đường tránh Sa Pa thuộc địa phận phường Sa Pa và xã Tả Phìn, người dân từ khắp nơi mang bán đào cành rất nhiều, tạo nên “sàn giao dịch” độc đáo và nhộn nhịp.

fb yt zl tw