Chính phủ Mỹ chính thức đóng cửa

01/10/2025 21:08

Chính phủ liên bang Mỹ chính thức đóng cửa sau khi Quốc hội và Nhà Trắng không đạt được thỏa thuận về cách thức gia hạn ngân sách liên bang.

Vào 0h01 ngày 1/10 (giờ địa phương, tức 11h01 theo giờ Việt Nam), chính phủ Mỹ đã chính thức đóng cửa sau khi Quốc hội và Tổng thống Donald Trump không đạt được thỏa thuận ngân sách, do bất đồng về nguồn tài trợ cho chăm sóc y tế. Đây là lần đóng cửa đầu tiên kể từ sau đợt đóng cửa kéo dài 35 ngày - dài nhất trong lịch sử - gần 7 năm trước.

Hàng trăm nghìn nhân viên liên bang dự kiến bị ảnh hưởng khi nhiều cơ quan, bộ ngành phải ngừng hoạt động. Tổng thống Trump cáo buộc đảng Dân chủ làm đình trệ các cuộc đàm phán, đồng thời cảnh báo sẽ có thêm các đợt cắt giảm nhân sự công.

Thượng viện Mỹ trước đó đã bác bỏ dự luật chi tiêu ngắn hạn kéo dài 7 tuần do Hạ viện thông qua. Đảng Dân chủ, hiện ở thế thiểu số tại cả hai viện, kiên quyết yêu cầu khôi phục hàng trăm tỷ USD cho chương trình bảo hiểm y tế giá rẻ (Obamacare) dành cho người thu nhập thấp, vốn có nguy cơ bị chính quyền Tổng thống Trump xóa bỏ.

Theo NBC News, nhân viên liên bang sẽ không được trả lương trong suốt thời gian chính phủ đóng cửa, trong khi các thành viên Quốc hội và Tổng thống Trump vẫn được hưởng lương . Văn phòng Ngân sách Quốc hội cho biết khoảng 750.000 nhân viên sẽ bị cho nghỉ việc tạm thời, trong khi những người khác làm các công việc thiết yếu như nhân viên Cục An ninh Giao thông, kiểm soát viên không lưu, nhân viên thực thi pháp luật liên bang và quân nhân sẽ bị buộc phải làm việc không lương.

Theo luật liên bang, những người này đều được hưởng lương truy lĩnh khi chính phủ mở cửa trở lại. Theo Văn phòng Ngân sách Quốc hội (CBO), khoản bồi thường cho những người lao động bị tạm nghỉ việc sẽ tiêu tốn của những người nộp thuế 400 triệu USD.

Các công viên quốc gia sẽ vẫn mở cửa một phần trong thời gian chính phủ đóng cửa. Các chế độ phúc lợi Medicare và an sinh xã hội không thay đổi vì không phải tuân theo quy trình cấp vốn hàng năm, mặc dù những người nộp đơn mới có thể gặp phải sự chậm trễ do nhân viên đang nghỉ phép.

Trước đó, hôm 30/9, Tổng thống Trump tuyên bố ông có thể sa thải nhiều nhân viên liên bang nếu chính phủ đóng cửa.

Hiện chưa rõ thời gian chính phủ Mỹ đóng cửa sẽ kéo dài bao lâu. Thượng viện dự kiến làm việc trở lại cuối tuần này, trong khi Hạ viện vẫn đang trong kỳ nghỉ.

Tổng thống Trump và các lãnh đạo Đảng Cộng hòa trong Quốc hội đang tìm cách gia hạn chi tiêu hiện tại để duy trì ngân sách chính phủ đến ngày 21/11. Biện pháp tạm thời này nhằm cho các nhà lập pháp có thời gian đàm phán để cấp ngân sách đầy đủ cho cả năm, bắt đầu từ hôm nay (1/10). Với kết quả bỏ phiếu cuối cùng là 55 - 45, chưa đạt 60 phiếu "đồng ý' cần thiết, Thượng viện đã bác bỏ dự luật tạm thời duy trì ngân sách chính phủ.

Những bước đi tiếp theo có thể sẽ do dư luận quyết định, khi mỗi đảng đều tin rằng phía còn lại sẽ phải gánh nhiều trách nhiệm hơn nếu chính phủ đóng cửa. Một khảo sát của New York Times công bố hôm 30/9 cho thấy 26% người được hỏi cho rằng ông Trump và đảng Cộng hòa sẽ phải chịu trách nhiệm, 19% đổ lỗi cho đảng Dân chủ, 33% cho rằng cả hai bên đều ngang nhau và 21% còn lại chưa đưa ra ý kiến. Trong khi đó, một khảo sát của Đại học Marist cho thấy 38% đổ lỗi cho đảng Cộng hòa, 27% trách đảng Dân chủ và 31% cho rằng cả hai đảng đều chịu trách nhiệm ngang nhau.

Trong lịch sử gần đây, lần đóng cửa dài nhất kéo dài 35 ngày diễn ra dưới nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Trump giai đoạn 2018 - 2019, gây thiệt hại khoảng 3 tỷ USD cho kinh tế Mỹ.

vtv.vn