Miền đất cằn nở hoa
Từ sáng sớm, chúng tôi tìm đến vùng nguyên liệu thảo mộc rộng gần 3 ha của Hợp tác xã Nông - lâm nghiệp Vạn An, xã Khánh Yên. Giữa không gian trong lành, bình yên, chị Ngân Thị Trang trong trang phục truyền thống của đồng bào Tày đã đón tiếp chúng tôi bằng nụ cười thân thiện, đôn hậu. Không chỉ là giám đốc hợp tác xã, chị còn là người tiên phong dám nghĩ, dám làm, mạnh dạn chuyển đổi những diện tích cây trồng kém hiệu quả sang trồng hoa và các loại thảo mộc, mở ra hướng đi mới trên mảnh đất quê hương.
Để đưa chúng tôi đến với hành trình khám phá “miền đất cằn nở hoa”, chị Ngân đã chia sẻ câu chuyện lập nghiệp đầy tâm huyết của mình. Từ những vùng đất tưởng chừng khô cằn, chị đã từng bước gây dựng nên những gốc hoa hồng, hoa cúc rực rỡ sắc hương, cùng thảm cỏ xanh mướt trải dài giữa khung cảnh thiên nhiên đa sắc.
Chị Trang chia sẻ: "Qua quá trình tìm hiểu nhu cầu chăm sóc sức khỏe bằng các sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên, tôi đã bắt đầu thử sức với việc kinh doanh các mặt hàng thảo mộc từ trước năm 2020. Tôi nhận thấy nếu cứ phụ thuộc vào nguồn hàng thì khá bấp bênh, khó kiểm soát được chất lượng. Từ đó, tôi nảy ra ý tưởng tận dụng nguồn thảo mộc sẵn có tại địa phương để chủ động sản xuất và phát triển các sản phẩm mang thương hiệu riêng của mình".
Ý tưởng ban đầu tưởng chừng chỉ là thử nghiệm nhỏ trong kinh doanh, nhưng chị Ngân Thị Trang đã từng bước biến nó trở thành bước ngoặt lớn trong hành trình khởi nghiệp của mình. Năm 2021, Hợp tác xã Nông - Lâm nghiệp Vạn An được thành lập tại xã Liêm Phú, huyện Văn Bàn (nay là xã Khánh Yên), gồm 7 thành viên do chị Trang làm giám đốc. Vùng trồng nguyên liệu thảo mộc cũng từ đó được hình thành trên mảnh đất Khánh Yên.
Nhẹ nhàng, tỉ mỉ ngắt từng bông hoa hồng mới chớm nở, chị Trang chia sẻ: Mình trồng chủ yếu là hoa hồng, hoa cúc và cỏ ngọt với điều kiện nguồn đất, nguồn nước trồng cây phải là vùng sạch. Quá trình canh tác và chăm sóc, mình không sử dụng phân bón và thuốc trừ sâu hóa học mà dùng chế phẩm từ tỏi, ớt, gừng phun lên hoa để phòng trừ sâu bệnh.
Để có đủ nguyên liệu sản xuất, chị Trang đã liên kết với các hộ dân, cung ứng giống, hỗ trợ kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm thảo mộc cho người dân với giá ổn định. Nhờ đó, nông dân yên tâm canh tác và kết quả cho thấy, thu nhập từ trồng hoa cúc, hoa hồng cao gấp 4 - 5 lần so với trồng lúa.
Khẳng định chất lượng thương hiệu “Trà thảo mộc Vạn An”
Với định hướng sản xuất các dòng trà thảo mộc, Hợp tác xã Nông - lâm nghiệp Vạn An đã đầu tư xây dựng nhà xưởng cùng hệ thống chế biến hiện đại, đồng bộ. Từ máy thái, máy rửa nguyên liệu, giàn cô đọng đến dây chuyền đóng gói, bao bì. Đặc biệt, hợp tác xã ứng dụng song song công nghệ sấy nóng và sấy lạnh giúp nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm. Với các cây dược liệu có lá và thân cây sau khi được xử lý sạch, sẽ áp dụng phương pháp sấy nóng; các loại hoa, quả thì dùng phương pháp sấy lạnh để giữ được màu sắc tự nhiên và giữ được chất lượng cho sản phẩm.
Hiện nay, các sản phẩm chủ lực của hợp tác xã gồm trà viên, trà túi lọc và hơn 100 dòng sản phẩm từ thảo mộc như tinh dầu, trà đẹp da....Đặc biệt, đơn vị đã xây dựng 5 sản phẩm trà đạt chứng nhận OCOP 3 sao là: Trà viên Hoa cúc mật ong, Trà viên quế đường nâu, Trà viên gừng đường nâu, Trà hoa cúc, Trà hoa hồng cổ. Mỗi tháng, hợp tác xã cung ứng ra thị trường từ 10 - 12 tấn trà viên, khoảng 150.000 gói trà túi lọc và nhiều sản phẩm thảo mộc.
Để mở rộng thị trường, với vai trò giám đốc hợp tác xã, chị Trang đã ứng dụng công nghệ số trong tiêu thụ và xây dựng thương hiệu sản phẩm. Nhờ đó, các sản phẩm của hợp tác xã được khai thác hiệu quả các sàn thương mại điện tử Shopee, Lazada, Alibaba, đồng thời đẩy mạnh các kênh bán hàng trực tuyến như livestream và xây dựng fanpage để kết nối trực tiếp với người tiêu dùng. Cách làm này giúp giảm thiểu chi phí trung gian, nâng cao chất lượng phục vụ và trải nghiệm khách hàng. Bên cạnh đó, mỗi năm hợp tác xã còn xuất khẩu thành công hàng nghìn gói trà sang thị trường Hoa Kỳ - thị trường có yêu cầu cao về chất lượng và an toàn thực phẩm. Do đó, doanh thu năm 2025 của đơn vị đạt 4,8 tỷ đồng.
Chị Trang cho biết: 70% đầu ra của hợp tác xã đến từ kênh bán hàng online, 20% đến từ gia công xuất khẩu và chỉ có khoảng 10% đến từ kênh phân phối trực tiếp qua các đại lý, sỉ lẻ trên toàn quốc.
Từ thành công này giúp hợp tác xã duy trì sản xuất ổn định, tạo việc làm thường xuyên cho 20 lao động và 40 - 50 lao động thời vụ. Hầu hết lao động của hợp tác xã là phụ nữ dân tộc thiểu số tại địa phương, với thu nhập trung bình đầu người khoảng 7 triệu đồng/tháng.
Ông Nguyễn Hữu Thiện - Chủ tịch UBND xã Khánh Yên cho biết: Hoạt động hiệu quả của Hợp tác xã Nông - lâm nghiệp Vạn An không chỉ tạo việc làm cho người lao động, góp phần chuyển đổi cơ cấu cây trồng tại địa phương. Việc khai thác lợi thế thổ nhưỡng và khí hậu bản địa để trồng các loại cây thảo dược không chỉ giúp nâng cao giá trị kinh tế, mà còn tạo nền tảng cho nông nghiệp phát triển bền vững, gắn với nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng của người dân.
Từ các loài cây thảo mộc qua sự lựa chọn và nâng tầm thành các sản phẩm hàng hóa chất lượng, mang thương hiệu riêng và chinh phục thị trường quốc tế, chị Ngân Thị Trang đã viết nên một câu chuyện đầy cảm hứng về ý chí và khát vọng vươn lên, tạo cơ hội cho nhiều phụ nữ dân tộc thiểu số có việc làm, có thu nhập, mở ra hy vọng về một hướng đi bền vững cho nông nghiệp vùng cao Lào Cai.
