Chiến sự ngày càng mở rộng và khó đoán tại Trung Đông đang nhấn chìm thị trường năng lượng toàn cầu và đẩy nhiều nước vào nguy cơ thiếu hụt năng lượng thiết yếu.
Nhiều chính phủ phải gấp rút xây dựng các kế hoạch bổ sung nguồn cung và tiết kiệm mức tiêu thụ để đảm bảo khả năng chống chịu dài hạn trong bối cảnh giá dầu thế giới hiện vẫn đang duy trì ở mức trên 110 USD/thùng.
Trong động thái mới nhất, Singapore và Australia ngày 23/3 cam kết sẽ phối hợp chặt chẽ để bảo đảm dòng chảy các mặt hàng thiết yếu như khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) và các sản phẩm dầu mỏ, trong đó có dầu diesel, giữa hai nước.
Tại Singapore, trong tuyên bố chung, Thủ tướng Singapore Lawrence Wong và người đồng cấp Australia Anthony Albanese tái khẳng định cam kết tăng cường an ninh năng lượng và sẽ tham vấn lẫn nhau mỗi khi xảy ra tình trạng gián đoạn có thể ảnh hưởng tới hoạt động thương mại năng lượng.
Hai bên bày tỏ quan ngại sâu sắc về tình hình Trung Đông cũng như những hệ lụy nghiêm trọng đối với khu vực, nhất là tác động tới chuỗi cung ứng năng lượng và giá cả. Hai bên cam kết tăng cường khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng năng lượng thông qua thúc đẩy hợp tác, đẩy nhanh chuyển đổi sang năng lượng tái tạo, xử lý các rào cản xuất nhập khẩu và duy trì thương mại thông suốt.
Bên cạnh đó, hai nước cũng sẽ đẩy nhanh đàm phán về cơ chế thương mại đối với các nguồn cung thiết yếu, phù hợp với Tuyên bố Đối tác Chiến lược Toàn diện 2.0 đã được thống nhất vào tháng 10 năm ngoái.
Ngoài ra, hai nhà lãnh đạo Singapore và Australia kêu gọi các đối tác thương mại khác cùng phối hợp nhằm duy trì chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu mở và thông suốt, vì lợi ích an ninh và thịnh vượng của các quốc gia và người dân.
Trong khi đó, New Zealand chọn cách tạm thời cho phép cung ứng nội địa các loại nhiên liệu đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật của Australia. Theo Thứ trưởng Bộ Năng lượng nước này Shane Jones, quyết định trên nhằm tăng cường khả năng phục hồi hệ thống năng lượng quốc gia trong bối cảnh nguồn cung nhiên liệu toàn cầu đang bị thắt chặt.
Ông cũng lưu ý cách thức trên sẽ giúp loại bỏ các rào cản kỹ thuật không cần thiết để đảm bảo New Zealand có thể tiếp cận các nguồn cung sẵn có, tương tự như các quốc gia khác, và làm giảm rủi ro gián đoạn nguồn cung nhiên liệu khi các công ty xăng dầu có thể nhận được các chuyến hàng nhanh hơn và mở rộng nguồn cung từ nhiều nhà cung cấp hơn.
Cũng theo Thứ trưởng Jones, nhiên liệu được tinh chế theo tiêu chuẩn của Australia hoàn toàn đáp ứng yêu cầu an toàn của New Zealand cũng như yêu cầu của các phương tiện ở nước này. Dự kiến, biện pháp tạm thời này sẽ được duy trì trong 12 tháng.
Còn tại Hàn Quốc, một quan chức Bộ Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng cho biết Chính phủ Hàn Quốc đang theo dõi lượng tồn kho dầu thô theo thời gian thực, đồng thời đảm bảo các lô hàng thay thế và có kế hoạch xả kho dự trữ chiến lược vào giữa tháng 4 để ngăn nguy cơ đứt gãy nguồn cung.
Các nhà máy lọc dầu và hóa dầu ở Hàn Quốc dự báo nguồn cung có thể bị khan hiếm vào giữa tháng 4, do lượng dự trữ hiện có chỉ đủ dùng cho 4 -5 tuần tới và có tính đến cả lượng dầu nhập khẩu từ các nguồn ngoài Trung Đông như Mỹ và Australia.
Theo quan chức trên, giá dầu quốc tế gần đây tăng mạnh, với dầu thô Dubai đã đạt 158 USD/thùng, nhanh hơn cả thời kỳ xảy ra xung đột Nga-Ukraine năm 2022, cho thấy sự biến động chưa từng có. Trước tình hình đó, các nhà máy lọc dầu trong nước đang nỗ lực đảm bảo các lô hàng vận chuyển qua những tuyến đường thay thế eo biển Hormuz, vốn đã bị đóng cửa kể từ khi căng thẳng bùng phát mạnh tại Trung Đông.
Cũng theo quan chức Bộ Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng, Hàn Quốc có kế hoạch nhập khẩu 24 triệu thùng dầu từ Các tiểu vương quốc Arập Thống nhất (UAE), trong đó 4 triệu thùng sẽ được nhập về vào cuối tháng 3 hoặc đầu tháng 4 và 18 triệu thùng còn lại dự kiến cập bến trong nửa đầu tháng 4.
Kể từ khi xung đột bùng phát mạnh ở Trung Quốc vào cuối tháng 2, eo biển Hormuz-tuyến vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu và khí toàn cầu-gần như bị tê liệt, khiến giá năng lượng tăng mạnh. Số lượng dầu bị gián đoạn vận chuyển lên tới khoảng 11 triệu thùng/ngày, khí đốt giảm 140 tỷ m³, phần lớn do gián đoạn vận chuyển của Qatar và UAE.
Để ứng phó, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã phối hợp xuất kho dự trữ chiến lược 400 triệu thùng dầu, mức can thiệp lớn nhất từ trước tới nay. Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế, ông Fatih Birol, cho biết cơ quan này đang đàm phán với các nước thành viên để giải phóng thêm lượng dầu dự trữ.
