Theo báo cáo từ Bộ Tài chính, các bộ, cơ quan, địa phương đã phân bổ chi tiết toàn bộ 12/12 dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực giao thông vận tải với tổng số vốn là 100.137,1 tỷ đồng; trong đó, vốn ngân sách trung ương là 84.889,6 tỷ đồng; vốn ngân sách địa phương là 15.247,5 tỷ đồng. Bộ Tài chính đã kịp thời duyệt dự toán để đảm bảo vốn cho các dự án.
Dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ Xây dựng, các địa phương, các chủ đầu tư, nhà thầu, người dân đã nỗ lực cố gắng, chủ động triển khai, khắc phục các khó khăn để đẩy nhanh tiến độ thi công các dự án và đạt được tiến triển tương đối rõ rệt.
Theo đó, đối với các dự án có tiến độ hoàn thành năm 2025, công tác giải phóng mặt bằng đã cơ bản hoàn thành; một số vướng mắc cục bộ (đường gom, điện cao thế) không ảnh hưởng nhiều tới tiến độ thi công. Về nguồn cung vật liệu xây dựng đã cơ bản được tháo gỡ; đối với các dự án thuộc khu vực đồng bằng sông Cửu Long, các tỉnh đã rà soát và bố trí đủ nguồn cung.
Các bộ, cơ quan, địa phương đã phân bổ chi tiết toàn bộ 12/12 dự án quan trọng quốc gia ngành giao thông vận tải với tổng số vốn là 100.137,1 tỷ đồng. Bộ Tài chính đã kịp thời duyệt dự toán để đảm bảo vốn cho các dự án.
Tuy nhiên, theo báo cáo từ Bộ Tài chính, đến hết ngày 31/7/2025, tổng số vốn giải ngân của 12 dự án quan trọng quốc gia ngành giao thông vận tải là 22.579,5 tỷ đồng (trong đó, vốn ngân sách trung ương là 20.057,3 tỷ đồng, đạt 23,6%; vốn ngân sách địa phương là 2.522,2 tỷ đồng, đạt 22,3%), đạt tỷ lệ 23,5% kế hoạch được giao, thấp hơn so với tỷ lệ giải ngân bình quân chung của cả nước (46,3%).
Để đảm bảo tỷ lệ giải ngân theo chỉ đạo của Chính phủ, một số khó khăn ảnh hưởng đến kết quả giải ngân đã được chỉ ra để tiếp tục tháo gỡ.
Cụ thể, theo Bộ Tài chính, mặc dù các quy định pháp luật liên quan đến quản lý khoáng sản, đất đai đã được chỉnh sửa, ban hành hoặc áp dụng theo các cơ chế đặc thù được Quốc hội cho phép, quá trình triển khai thực hiện còn vướng mắc cần tiếp tục được hoàn thiện, sửa đổi, ban hành để áp dụng thống nhất, đồng bộ.
Một số dự án mới khởi công nhưng tiến độ triển khai thời gian đầu còn chậm, cần xây dựng kế hoạch cụ thể, rút kinh nghiệm trong triển khai các dự án thời gian qua để khắc phục, khó khăn, vướng mắc và tăng tốc trong thời gian tới.
Chính quyền địa phương chưa tích cực trong việc giải quyết các khó khăn vướng mắc về công tác giải phóng mặt bằng, xử lý triệt để các phát sinh khiếu nại nhất là với các diện tích đất ở, sinh kế, tập quán, thói quen của người dân; xử lý nghiêm hiện tượng người dân cản trở thi công trong phạm vi mặt bằng đã bàn giao. Một số tỉnh chưa hoàn thành bàn giao mặt bằng trạm dừng nghỉ thuộc dự án cao tốc Bắc - Nam phía Đông.
Một số dự án có kế hoạch hoàn thành năm 2025, khối lượng còn nhiều trong khi mùa mưa đến sớm hơn thường lệ và dự kiến kéo dài, ảnh hưởng đến việc triển khai thi công tiềm ẩn rủi ro chậm hoàn thành theo kế hoạch, đòi hỏi sự nỗ lực cố gắng vượt bậc, sự sát sao, điều hành linh hoạt mới bảo đảm kế hoạch hoàn thành 3.000 km đường bộ cao tốc, đặc biệt là dự án thành phần 3, 5 Vành đai 3 TP. Hồ Chí Minh, dự án thành phần 1 Biên Hòa - Vũng Tàu, Tuyên Quang - Hà Giang.
Một số dự án mới khởi công nhưng tiến độ triển khai thời gian đầu còn chậm, cần xây dựng kế hoạch cụ thể, rút kinh nghiệm trong triển khai các dự án thời gian qua để khắc phục, khó khăn, vướng mắc và tăng tốc trong thời gian tới.
Ngoài ra, hiện nay một số dự án quan trọng quốc gia không còn nhu cầu sử dụng vốn (dự án đẩy nhanh tiến độ triển khai, dự kiến hoàn thành trong năm 2025 nên dư vốn so với tổng mức đầu tư do tiết kiệm chi phí sau đấu thầu, giá trị quyết toán, chi phí dự phòng) dẫn đến không sử dụng hết kế hoạch vốn năm 2025 đã bố trí, điển hình như: Dự án cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017-2020 (dự kế hoạch năm 2025 khoảng 1.000 tỷ đồng); Dự án cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2021-2025 (dư kế hoạch vốn năm 2025 khoảng 3.000 tỷ đồng)... Toàn bộ kế hoạch vốn còn dư này hiện đang chờ thủ tục để điều chỉnh bổ sung cho Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; sau khi bổ sung xong, tỷ lệ giải ngân chung của Bộ Xây dựng sẽ được cải thiện./.
