Việt Hồng là xã còn nhiều khó khăn, đời sống người dân chủ yếu dựa vào nông, lâm nghiệp. Trong điều kiện quỹ đất sản xuất hạn chế, việc tìm kiếm những mô hình kinh tế phù hợp lợi thế bản địa, có khả năng tạo giá trị cao là yêu cầu cấp thiết đặt ra đối với địa phương. Từ thực tiễn đó, mô hình nuôi cá tầm đã được một số hộ dân lựa chọn như là hướng đi mới đầy triển vọng.
Tuy nhiên, cá tầm là loài thủy sản đặc thù, đòi hỏi nguồn nước sạch, nhiệt độ thấp, dòng chảy ổn định và quy trình chăm sóc nghiêm ngặt nên không phải nơi nào cũng có thể phát triển
Tại thôn Bản Nả, chị Hoàng Thị Hà là một trong những hộ đi đầu trong phát triển mô hình nuôi cá tầm thương phẩm. Năm 2022, khi nghề nuôi cá nước lạnh còn mới ở địa phương, chị đầu tư xây dựng bể nuôi rộng 45 m2, thả 700 con giống.
Quyết định khởi nghiệp lúc bấy giờ không hề dễ dàng do chi phí đầu tư lớn, kỹ thuật mới, thời gian thu hồi vốn dài và đầu ra sản phẩm chưa ổn định. Vừa làm vừa học, tuân thủ chặt chẽ hướng dẫn kỹ thuật từ chọn giống, chăm sóc đến phòng bệnh, chị Hà đã gặt hái thành công.
Đến nay, từ một bể nuôi ban đầu, gia đình chị Hà đã phát triển lên 3 bể với tổng diện tích khoảng 400 m2, duy trì 4.000 con cá thương phẩm và 10.000 con cá giống, mang lại thu nhập khoảng 300 triệu đồng/năm.
Chị Hoàng Thị Hà chia sẻ: Điều quan trọng nhất khi nuôi cá tầm là phải giữ được nguồn nước sạch và ổn định. Ban đầu, gia đình gặp nhiều khó khăn vì chưa có kinh nghiệm, nhưng được cán bộ chuyên môn hướng dẫn nên từng bước nắm được kỹ thuật. Hiện nay, mô hình đã cho thu nhập ổn định, tạo động lực để gia đình tiếp tục đầu tư phát triển.
Từ hiệu quả của các hộ tiên phong, nghề nuôi cá tầm tại Việt Hồng nhanh chóng lan tỏa. Toàn xã hiện có 7 hộ phát triển mô hình, trong đó một số hộ duy trì quy mô từ 5.000 - 6.000 con cá thương phẩm, đạt thu nhập từ 500 - 800 triệu đồng/năm. Những con số này cho thấy cá tầm đang từng bước khẳng định hiệu quả, góp phần đa dạng hóa sinh kế và nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp.
Dù mang lại giá trị kinh tế cao, song theo ông Phạm Thanh Cảnh - cán bộ Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Việt Hồng, cá tầm là đối tượng nuôi có yêu cầu kỹ thuật nghiêm ngặt, vốn đầu tư lớn và tiềm ẩn rủi ro nếu không kiểm soát tốt nguồn nước, mật độ nuôi cũng như dịch bệnh. Thực tế sản xuất tại địa phương hiện nay vẫn chủ yếu ở quy mô hộ gia đình, ứng dụng khoa học kỹ thuật chưa đồng đều và đầu ra còn phụ thuộc nhiều vào thương lái.
Ông Cảnh cho biết: Trong quá trình nuôi, người dân cần tuân thủ nghiêm các yêu cầu về kỹ thuật. Nếu không được kiểm soát tốt sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và hiệu quả kinh tế. Do đó, bên cạnh việc tăng cường tập huấn, chuyển giao kỹ thuật, việc tổ chức sản xuất theo hướng liên kết, hợp tác là giải pháp quan trọng nhằm giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả bền vững.
Mô hình nuôi cá tầm được chính quyền xã quan tâm và từng bước tổ chức lại theo hướng bền vững.
Từ yêu cầu đó, Việt Hồng đang từng bước tổ chức lại sản xuất. Tổ hợp tác nuôi cá tầm thương phẩm xã Việt Hồng được thành lập với 4 thành viên, 28 bể nuôi, quy mô sản xuất dự kiến khoảng 8 tấn cá thương phẩm mỗi năm. Việc thành lập tổ hợp tác nhằm khắc phục tình trạng sản xuất nhỏ lẻ, tạo điều kiện để các hộ liên kết trong sản xuất, áp dụng thống nhất quy trình kỹ thuật, nâng cao chất lượng sản phẩm và từng bước mở rộng thị trường tiêu thụ.
Nói về định hướng của địa phương, ông Nguyễn Phùng Hưng - Phó Chủ tịch UBND xã Việt Hồng khẳng định, xã xác định nuôi cá tầm là mô hình phù hợp với điều kiện tự nhiên và có tiềm năng phát triển lâu dài. Tuy nhiên, mục tiêu không chỉ dừng lại ở việc mở rộng số lượng mà phải chú trọng nâng cao chất lượng sản xuất, kiểm soát tốt kỹ thuật và đảm bảo an toàn môi trường.
Thời gian tới, xã sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan chuyên môn hỗ trợ người dân về kỹ thuật, định hướng phát triển theo quy mô phù hợp, đồng thời củng cố và nâng cao hiệu quả hoạt động của Tổ hợp tác nuôi cá tầm thương phẩm. Đồng thời, địa phương sẽ tăng cường kết nối với doanh nghiệp, thị trường tiêu thụ, từng bước xây dựng chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ nhằm nâng cao giá trị sản phẩm và tạo đầu ra ổn định cho người dân.
Sự chủ động của người dân cùng định hướng sát sao từ chính quyền được kỳ vọng sẽ đưa nghề nuôi cá tầm trở thành sinh kế quan trọng, góp phần cải thiện thu nhập và ổn định đời sống cho Nhân dân xã Việt Hồng.
